«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda - Sideversjonshistorikk

Olve Utne: {{nn}}

2018-05-02T22:54:13Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. mai 2018 kl. 22:54
Linje 21:		Linje 21:
	[[Kategori:Kister og skrin]]		[[Kategori:Kister og skrin]]
	{{F1}}		{{F1}}
			{{nn}}

Siri Iversen: kat og lenke på tittelen, onlyinclude og F1

2018-02-09T08:11:03Z

kat og lenke på tittelen, onlyinclude og F1

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. feb. 2018 kl. 08:11
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Egetres_kiste_Volda_stavkyrkje.jpg\|«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda. No i Bergen Museum\|Svein Skare, Bergen Museum, UiB/Voldaminne 2008}}		<onlyinclude>{{thumb\|Egetres_kiste_Volda_stavkyrkje.jpg\|«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda. No i Bergen Museum\|Svein Skare, Bergen Museum, UiB/Voldaminne 2008}}
	Den første [[Stavkyrkja i Volda\|kyrkja i Volda]] var truleg bygd sist på 1200-talet eller tidleg på 1300-talet. Det var ei [[stavkyrkje]], først bygd som [[langkyrkje]]. Seinare vart den bygd til [[krosskyrkje]]. Fullt utbygd skal det ha vore plass til 621 personar, «saavel staaende som sittende». Vi veit lite om utsmykking i kyrkja dei første hundreåra. Men det er påliteleg dokumentasjon på korleis kyrkja blei rikt utsmykka frå tidleg på 1600-talet.		'''[[«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda]]'''. Den første [[Stavkyrkja i Volda\|kyrkja i Volda]] var truleg bygd sist på 1200-talet eller tidleg på 1300-talet. Det var ei [[stavkyrkje]], først bygd som [[langkyrkje]]. Seinare vart den bygd til [[krosskyrkje]]. Fullt utbygd skal det ha vore plass til 621 personar, «saavel staaende som sittende». Vi veit lite om utsmykking i kyrkja dei første hundreåra. Men det er påliteleg dokumentasjon på korleis kyrkja blei rikt utsmykka frå tidleg på 1600-talet.</onlyinclude>

	=== Om kista ===		=== Om kista ===
Linje 17:		Linje 17:

	{{Kulturminne i Volda}}		{{Kulturminne i Volda}}
			[[Kategori:Volda kommune]]
			[[Kategori:Kirkeinteriør]]
			[[Kategori:Kister og skrin]]
			{{F1}}

Arnfinn Kjelland: lenker og litt finpuss

2018-02-05T12:26:23Z

lenker og litt finpuss

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 5. feb. 2018 kl. 12:26
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Egetres_kiste_Volda_stavkyrkje.jpg\|«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda. No i Bergen Museum\|Svein Skare, Bergen Museum, UiB/Voldaminne 2008}}Den første kyrkja i Volda var truleg bygd sist på 1200-talet eller tidleg på 1300-talet. Det var ei stavkyrkje, først bygd som langkyrkje. Seinare vart den bygd til krosskyrkje. Fullt utbygd skal det ha vore plass til 621 personar, «saavel staaende som sittende». Vi veit lite om utsmykking i kyrkja dei første hundreåra. Men det er påliteleg dokumentasjon på korleis kyrkja blei rikt utsmykka frå tidleg på 1600-talet.		{{thumb\|Egetres_kiste_Volda_stavkyrkje.jpg\|«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda. No i Bergen Museum\|Svein Skare, Bergen Museum, UiB/Voldaminne 2008}}
			Den første [[Stavkyrkja i Volda\|kyrkja i Volda]] var truleg bygd sist på 1200-talet eller tidleg på 1300-talet. Det var ei [[stavkyrkje]], først bygd som [[langkyrkje]]. Seinare vart den bygd til [[krosskyrkje]]. Fullt utbygd skal det ha vore plass til 621 personar, «saavel staaende som sittende». Vi veit lite om utsmykking i kyrkja dei første hundreåra. Men det er påliteleg dokumentasjon på korleis kyrkja blei rikt utsmykka frå tidleg på 1600-talet.

	=== Om kista ===		=== Om kista ===
	Kyrkja blei på 1600-talet rikt dekorert på vegger og tak, og blei tilført fleire verdfulle gjenstandar. Midt på 1700-talet vart dette supplert med ei praktfull ~~kyrkje~~ i eik. Kista var 206 cm lang, 85 cm brei og 84 cm høg og må såleis ha vist godt igjen i kyrkjerommet. I omtale av denne kista held vi oss til Henrik v. Achen ~~(2008 s.21)~~.		Kyrkja blei på 1600-talet rikt dekorert på vegger og tak, og blei tilført fleire verdfulle gjenstandar. Midt på 1700-talet vart dette supplert med ei praktfull kiste i eik. Kista var 206 cm lang, 85 cm brei og 84 cm høg og må såleis ha vist godt igjen i kyrkjerommet. I omtale av denne kista held vi oss til Henrik v. Achen.

	Som illustrasjonar til denne artikkelen viser, er kista eit praktverk. Den imponerer både med storleik og rike utskjeringar. Stilen er renessanse, med datering ca. 1620 . Opphav Danmark eller Nord-Tyskland. Med utgangspunkt i heraldikk og initialar på kista blir det slått fast at kista er laga til eit dansk par, Jørgen Brockenhuus (1580-1634) og Margrethe von der Lühe (ca. 1600-1667), kanskje til bryllupet rundt 1620.		Som illustrasjonar til denne artikkelen viser, er kista eit praktverk. Den imponerer både med storleik og rike utskjeringar. Stilen er [[renessanse]], med datering ca. 1620 . Opphav [[Danmark]] eller Nord-[[Tyskland]]. Med utgangspunkt i [[heraldikk]] og initialar på kista blir det slått fast at kista er laga til eit dansk par, Jørgen Brockenhuus (1580-1634) og Margrethe von der Lühe (ca. 1600-1667), kanskje til bryllupet rundt 1620.

	=== Kista kjem til Norge ===		=== Kista kjem til Norge ===
	Korleis kista kom til Norge og i eige til Birgitte Marie Tønder, er uklart. Utgangspunktet er truleg at danske adelsslekter var rikt representerte mellom embetsmenn i Norge. Gjennom arveoppgjer over fleire generasjonar fekk verdigjenstandar ofte «reiser» både når det gjeld geografi og slekter. Birgitte Marie Tønder var ugift dotter av Hans Peter Tønder (1698-1761) og Barbra Margrete Munthe (1700-1753). Tønder hadde gjeremål både i Sogn og i Nordfjord, og vegen til Volda var derfor ikkje lang, endå om den var mykje «lenger» på 1700-talet enn i dag. Birgitte Marie si tilknyting til Volda er ikkje kjend. Men den må ha vore ganske sterk når ho gir den verdfulle kista som gåve til kyrkja i Volda.		Korleis kista kom til Norge og i eige til [[Birgitte Marie Tønder]], er uklart. Utgangspunktet er truleg at danske adelsslekter var rikt representerte mellom embetsmenn i Norge. Gjennom arveoppgjer over fleire generasjonar fekk verdigjenstandar ofte «reiser» både når det gjeld geografi og slekter. Birgitte Marie Tønder var ugift dotter av Hans Peter Tønder (1698-1761) og Barbra Margrete Munthe (1700-1753). Tønder hadde gjeremål både i [[Sogn]] og i [[Nordfjord]], og vegen til Volda var derfor ikkje lang, endå om den var mykje «lenger» på 1700-talet enn i dag. Birgitte Marie si tilknyting til Volda er ikkje kjend. Men den må ha vore ganske sterk når ho gir den verdfulle kista som gåve til kyrkja i Volda.

	=== Kista kjem til Bergen ===		=== Kista kjem til Bergen ===
Linje 13:		Linje 14:

	== Kjelde: ==		== Kjelde: ==
	* von Achen, Henrik (2008): «En stor egetræskiste i Voldens kirke». I Voldaminne 2008. ~~Volda~~		* von Achen, Henrik (2008): «En stor egetræskiste i Voldens kirke». I [[Voldaminne]] 2008 s. 21.

	{{Kulturminne i Volda}}		{{Kulturminne i Volda}}

Narveb: Ny side: {{thumb|Egetres_kiste_Volda_stavkyrkje.jpg|«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda. No i Bergen Museum|Svein Skare, Bergen Museum, UiB/Voldaminne 2008}}Den første kyrkja i Volda...

2018-02-01T16:50:29Z

Ny side: {{thumb|Egetres_kiste_Volda_stavkyrkje.jpg|«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda. No i Bergen Museum|Svein Skare, Bergen Museum, UiB/Voldaminne 2008}}Den første kyrkja i Volda...

Ny side

{{thumb|Egetres_kiste_Volda_stavkyrkje.jpg|«En stor egetræs kiste» i stavkyrkja i Volda. No i Bergen Museum|Svein Skare, Bergen Museum, UiB/Voldaminne 2008}}Den første kyrkja i Volda var truleg bygd sist på 1200-talet eller tidleg på 1300-talet. Det var ei stavkyrkje, først bygd som langkyrkje. Seinare vart den bygd til krosskyrkje. Fullt utbygd skal det ha vore plass til 621 personar, «saavel staaende som sittende». Vi veit lite om utsmykking i kyrkja dei første hundreåra. Men det er påliteleg dokumentasjon på korleis kyrkja blei rikt utsmykka frå tidleg på 1600-talet.

=== Om kista ===
Kyrkja blei på 1600-talet rikt dekorert på vegger og tak, og blei tilført fleire verdfulle gjenstandar. Midt på 1700-talet vart dette supplert med ei praktfull kyrkje i eik. Kista var 206 cm lang, 85 cm brei og 84 cm høg og må såleis ha vist godt igjen i kyrkjerommet. I omtale av denne kista held vi oss til Henrik v. Achen (2008 s.21).

Som illustrasjonar til denne artikkelen viser, er kista eit praktverk. Den imponerer både med storleik og rike utskjeringar. Stilen er renessanse, med datering ca. 1620 . Opphav Danmark eller Nord-Tyskland. Med utgangspunkt i heraldikk og initialar på kista blir det slått fast at kista er laga til eit dansk par, Jørgen Brockenhuus (1580-1634) og Margrethe von der Lühe (ca. 1600-1667), kanskje til bryllupet rundt 1620.

=== Kista kjem til Norge ===
Korleis kista kom til Norge og i eige til Birgitte Marie Tønder, er uklart. Utgangspunktet er truleg at danske adelsslekter var rikt representerte mellom embetsmenn i Norge. Gjennom arveoppgjer over fleire generasjonar fekk verdigjenstandar ofte «reiser» både når det gjeld geografi og slekter. Birgitte Marie Tønder var ugift dotter av Hans Peter Tønder (1698-1761) og Barbra Margrete Munthe (1700-1753). Tønder hadde gjeremål både i Sogn og i Nordfjord, og vegen til Volda var derfor ikkje lang, endå om den var mykje «lenger» på 1700-talet enn i dag. Birgitte Marie si tilknyting til Volda er ikkje kjend. Men den må ha vore ganske sterk når ho gir den verdfulle kista som gåve til kyrkja i Volda.

=== Kista kjem til Bergen ===
Då stavkyrkja blei tatt ned i 1858, blei kista ført over til den kyrkja som då blei bygd. I 1881 fekk kyrkjeeigaren tilbod om kjøp, og i 1885 vart det semje om prisen og Bergen museum kjøpte kista. Den er nå ein del av samlingane der med museumsnummer BY 2466.

== Kjelde: ==
* von Achen, Henrik (2008): «En stor egetræskiste i Voldens kirke». I Voldaminne 2008. Volda

{{Kulturminne i Volda}}