Ambrosius Rhodius - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

2023-05-30T09:31:00Z

Teksterstatting – «[[kategori:» til «[[Kategori:»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. mai 2023 kl. 09:31
Linje 66:		Linje 66:
	{{DEFAULTSORT:Rhodius, Ambrosius}}		{{DEFAULTSORT:Rhodius, Ambrosius}}
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]
	[[~~kategori~~:Oslo kommune]]		[[Kategori:Oslo kommune]]
	[[Kategori:Vardø kommune]]		[[Kategori:Vardø kommune]]
	[[Kategori:Tyskland]]		[[Kategori:Tyskland]]

PaulVIF: /* Stadsfysikus og professor i Christiania */

2022-11-21T12:54:57Z

Stadsfysikus og professor i Christiania

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. nov. 2022 kl. 12:54
Linje 17:		Linje 17:

	== Stadsfysikus og professor i Christiania ==		== Stadsfysikus og professor i Christiania ==
	I mai 1637 fekk statthaldaren i Noreg stadfesting frå kongen på at dei kunne ta Rhodius inn i stillinga som professor i matematikk og fysikk ved det nye [[Christiania gymnasium\|gymnaset i Christiania]].<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg7&sideid=170&innhaldid=2&storleik= NRR VII side 337 (14.05.1637).]</ref> Det var fastslått i fundasen for skulen at dette professoratet skulle fyllast av ein [[medicus]]. Rhodius skulle samstundes vere stadsfysikus i byen. I samband med krigen 1643-1645 ([[Hannibalsfeiden]]) vart Rhodius også knytta til Hæren. Han skal ha vore lege ved militærhospitalet som vart oppretta på [[Hovedtangen]] ved Akershus, og han skaffa medisinsk utstyr til hæren.<ref>Berner, J.H.</ref>		I mai 1637 fekk statthaldaren i Noreg stadfesting frå kongen på at dei kunne ta Rhodius inn i stillinga som professor i matematikk og fysikk ved det nye [[Christiania gymnasium\|gymnaset i Christiania]].<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg7&sideid=170&innhaldid=2&storleik= NRR VII side 337 (14.05.1637).]</ref> Det var fastslått i fundasen for skulen at dette professoratet skulle fyllast av ein [[medicus]]. Rhodius skulle samstundes vere [[stadsfysikus]] i byen. I samband med krigen 1643-1645 ([[Hannibalsfeiden]]) vart Rhodius også knytta til Hæren. Han skal ha vore lege ved militærhospitalet som vart oppretta på [[Hovedtangen]] ved Akershus, og han skaffa medisinsk utstyr til hæren.<ref>Berner, J.H.</ref>

	Rhodius var i aktiv verksemd som lege under pestepidemiane i Christiania i 1645 og 1654, som han også hadde vore det under pesten i København i 1637. Han påpeikar sjølv dette i eit bøneskrift til kongen. Det vanlege var at legane og andre kondisjonerte forlet byane under slike epidemiar, og overlet arbeidet med dei sjuke til dårleg faglærde [[Leksikon:Bartskjær\|bartskjerarar]] ([[Leksikon:Pestmester\|pestmeistrar]]).<ref>Berner, J.H.</ref>		Rhodius var i aktiv verksemd som lege under pestepidemiane i Christiania i 1645 og 1654, som han også hadde vore det under pesten i København i 1637. Han påpeikar sjølv dette i eit bøneskrift til kongen. Det vanlege var at legane og andre kondisjonerte forlet byane under slike epidemiar, og overlet arbeidet med dei sjuke til dårleg faglærde [[Leksikon:Bartskjær\|bartskjerarar]] ([[Leksikon:Pestmester\|pestmeistrar]]).<ref>Berner, J.H.</ref>

Hans P. Hosar: Språkpirk

2019-03-13T07:52:35Z

Språkpirk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mar. 2019 kl. 07:52
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb høyre\|Rhodius-stjernetyding.jpg\|Astrologisk-medisinsk illustrasjon og utgreiing av Ambrosius Rhodius, frå eit upublisert verk frå 1654.}}'''[[Ambrosius Rhodius]]''' (fødd [[10. november]] [[1605]] i Kemberg, [[Sachsen]], død [[1696]] same stad) var lege, matematikar, fysikar og astrolog. Frå 1637 var han [[Leksikon:Helsevesen\|stadsfysikus]] (bylege) og professor i Christiania. Han var ein sentral person i det vesle lærde miljøet som var sentrert rundt [[Oslo domkirke\|domkyrkja]] og [[Oslo katedralskole\|katedralskulen]] der. Han hadde direkte kontakt med vitskapsfolk i fleire europeiske land, og han åtte det som truleg var den største boksamlinga i Noreg i si tid.		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Rhodius-stjernetyding.jpg\|Astrologisk-medisinsk illustrasjon og utgreiing av Ambrosius Rhodius, frå eit upublisert verk frå 1654.}}'''[[Ambrosius Rhodius]]''' (fødd [[10. november]] [[1605]] i Kemberg, [[Sachsen]], død [[1696]] same stad) var lege, matematikar, fysikar og astrolog. Frå 1637 var han [[Leksikon:Helsevesen\|stadsfysikus]] (bylege) og professor i Christiania. Han var ein sentral person i det vesle lærde miljøet som var sentrert rundt [[Oslo domkirke\|domkyrkja]] og [[Oslo katedralskole\|katedralskulen]] der. Han hadde direkte kontakt med vitskapsfolk i fleire europeiske land, og han åtte det som truleg var den største boksamlinga i Noreg i si tid.

	I 1661 vart Rhodius og kona [[Anna Rhodius\|Anna Fredriksdotter]] sette i fengsel, og året etter forviste til soning på [[Vardøhus festning]], dømde for injuriar mot makteliten i Christiania - to [[Leksikon:Borgermester\|borgarmeistrar]], [[Oslo bispedømme\|biskop]] og [[lensherre]]/[[Stattholder\|statthaldar]].</onlyinclude>		I 1661 vart Rhodius og kona [[Anna Rhodius\|Anna Fredriksdotter]] sette i fengsel, og året etter forviste til soning på [[Vardøhus festning]]. Dei var dømde for injuriar mot makteliten i Christiania - to [[Leksikon:Borgermester\|borgarmeistrar]], [[Oslo bispedømme\|biskop]] og [[lensherre]]/[[Stattholder\|statthaldar]].</onlyinclude>
	== Familie ==		== Familie ==
	Foreldra var Jacob Rhodius (død 1636) og Elisabeth Freiwaldin (død 1636). Faren var rektor og sokneprest i Kemberg.		Foreldra var Jacob Rhodius (død 1636) og Elisabeth Freiwaldin (død 1636). Faren var rektor og sokneprest i Kemberg.

Cnyborg på 13. mar. 2019 kl. 07:49

2019-03-13T07:49:45Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mar. 2019 kl. 07:49
Linje 10:		Linje 10:
	Ambrosius fekk undervisning heime, mellom anna av farbroren, som også heitte Ambrosius Rhodius. Som femtenåring byrja Ambrosius d.y. på universitetsførebuande undervisning i Grimma. Han studerte deretter i Wittenberg, tok magistergrad i 1629 og las deretter medisin i tre år. Den fyrste akademiske stillinga hadde han som fysikar og matematikar i Königsberg frå 1632.		Ambrosius fekk undervisning heime, mellom anna av farbroren, som også heitte Ambrosius Rhodius. Som femtenåring byrja Ambrosius d.y. på universitetsførebuande undervisning i Grimma. Han studerte deretter i Wittenberg, tok magistergrad i 1629 og las deretter medisin i tre år. Den fyrste akademiske stillinga hadde han som fysikar og matematikar i Königsberg frå 1632.

	I 1635 kom han til København, der han same året forsvarte offentleg si avhandling om [[skjørbuk]]. Han utgav samstundes eit astrologisk arbeid om samanhengen mellom menneskeleg sjukdom og stjernekonstellasjonar. Han var påverka av den ~~austerrikske~~ medisinar, astrolog og alkymist Paracelsus (1493-1541). I boksamlinga til Rhodius i Christiania fanst det 14 verk av og om Paracelsus. Boksamlinga var elles imponerande etter si tid. I følgje ei buregistrering som vart gjort i samband med arrestasjonen i 1661, talde ho 437 band.<ref>Bull, E. 1920:263-270</ref>		I 1635 kom han til København, der han same året forsvarte offentleg si avhandling om [[skjørbuk]]. Han utgav samstundes eit astrologisk arbeid om samanhengen mellom menneskeleg sjukdom og stjernekonstellasjonar. Han var påverka av den sveitsiske medisinar, astrolog og alkymist Paracelsus (1493-1541). I boksamlinga til Rhodius i Christiania fanst det 14 verk av og om Paracelsus. Boksamlinga var elles imponerande etter si tid. I følgje ei buregistrering som vart gjort i samband med arrestasjonen i 1661, talde ho 437 band.<ref>Bull, E. 1920:263-270</ref>

	Gjennom farbroren vart den unge Ambrosius også introdusert for det moderne, heliosentriske verdsbiletet slik dette var utdjupa av Johannes Kepler.		Gjennom farbroren vart den unge Ambrosius også introdusert for det moderne, heliosentriske verdsbiletet slik dette var utdjupa av Johannes Kepler.

PaulVIF på 12. des. 2018 kl. 19:55

2018-12-12T19:55:14Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. des. 2018 kl. 19:55
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb høyre\|Rhodius-stjernetyding.jpg\|Astrologisk-medisinsk illustrasjon og utgreiing av Ambrosius Rhodius, frå eit upublisert verk frå 1654.}}'''[[Ambrosius Rhodius]]''' (fødd [[10. november]] [[1605]] i Kemberg, Sachsen, død [[1696]] same stad) var lege, matematikar, fysikar og astrolog. Frå 1637 var han [[Leksikon:Helsevesen\|stadsfysikus]] (bylege) og professor i Christiania. Han var ein sentral person i det vesle lærde miljøet som var sentrert rundt [[Oslo domkirke\|domkyrkja]] og [[Oslo katedralskole\|katedralskulen]] der. Han hadde direkte kontakt med vitskapsfolk i fleire europeiske land, og han åtte det som truleg var den største boksamlinga i Noreg i si tid.		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Rhodius-stjernetyding.jpg\|Astrologisk-medisinsk illustrasjon og utgreiing av Ambrosius Rhodius, frå eit upublisert verk frå 1654.}}'''[[Ambrosius Rhodius]]''' (fødd [[10. november]] [[1605]] i Kemberg, [[Sachsen]], død [[1696]] same stad) var lege, matematikar, fysikar og astrolog. Frå 1637 var han [[Leksikon:Helsevesen\|stadsfysikus]] (bylege) og professor i Christiania. Han var ein sentral person i det vesle lærde miljøet som var sentrert rundt [[Oslo domkirke\|domkyrkja]] og [[Oslo katedralskole\|katedralskulen]] der. Han hadde direkte kontakt med vitskapsfolk i fleire europeiske land, og han åtte det som truleg var den største boksamlinga i Noreg i si tid.

	I 1661 vart Rhodius og kona [[Anna Rhodius\|Anna Fredriksdotter]] sette i fengsel, og året etter forviste til soning på [[Vardøhus festning]], dømde for injuriar mot makteliten i Christiania - to [[Leksikon:Borgermester\|borgarmeistrar]], [[Oslo bispedømme\|biskop]] og [[lensherre]]/[[Stattholder\|statthaldar]].</onlyinclude>		I 1661 vart Rhodius og kona [[Anna Rhodius\|Anna Fredriksdotter]] sette i fengsel, og året etter forviste til soning på [[Vardøhus festning]], dømde for injuriar mot makteliten i Christiania - to [[Leksikon:Borgermester\|borgarmeistrar]], [[Oslo bispedømme\|biskop]] og [[lensherre]]/[[Stattholder\|statthaldar]].</onlyinclude>

PaulVIF på 12. des. 2018 kl. 12:36

2018-12-12T12:36:54Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. des. 2018 kl. 12:36
Linje 69:		Linje 69:
	[[Kategori:Vardø kommune]]		[[Kategori:Vardø kommune]]
	[[Kategori:Tyskland]]		[[Kategori:Tyskland]]
			[[Kategori:Sachsen]]
	[[Kategori:Personer med utdanning fra Tyskland]]		[[Kategori:Personer med utdanning fra Tyskland]]
	[[Kategori:Leger]]		[[Kategori:Leger]]

PaulVIF: lenker

2018-07-24T07:51:53Z

lenker

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. jul. 2018 kl. 07:51
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb høyre\|Rhodius-stjernetyding.jpg\|Astrologisk-medisinsk illustrasjon og utgreiing av Ambrosius Rhodius, frå eit upublisert verk frå 1654.}}'''[[Ambrosius Rhodius]]''' (fødd [[10. november]] [[1605]] i Kemberg, Sachsen, død [[1696]] same stad) var lege, matematikar, fysikar og astrolog. Frå 1637 var han [[Leksikon:Helsevesen\|stadsfysikus]] (bylege) og professor i Christiania. Han var ein sentral person i det vesle lærde miljøet som var sentrert rundt domkyrkja og katedralskulen der. Han hadde direkte kontakt med vitskapsfolk i fleire europeiske land, og han åtte det som truleg var den største boksamlinga i Noreg i si tid.		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Rhodius-stjernetyding.jpg\|Astrologisk-medisinsk illustrasjon og utgreiing av Ambrosius Rhodius, frå eit upublisert verk frå 1654.}}'''[[Ambrosius Rhodius]]''' (fødd [[10. november]] [[1605]] i Kemberg, Sachsen, død [[1696]] same stad) var lege, matematikar, fysikar og astrolog. Frå 1637 var han [[Leksikon:Helsevesen\|stadsfysikus]] (bylege) og professor i Christiania. Han var ein sentral person i det vesle lærde miljøet som var sentrert rundt [[Oslo domkirke\|domkyrkja]] og [[Oslo katedralskole\|katedralskulen]] der. Han hadde direkte kontakt med vitskapsfolk i fleire europeiske land, og han åtte det som truleg var den største boksamlinga i Noreg i si tid.

	I 1661 vart Rhodius og kona [[Anna Rhodius\|Anna Fredriksdotter]] sette i fengsel, og året etter forviste til soning på [[Vardøhus festning]], dømde for injuriar mot makteliten i Christiania - to [[Leksikon:Borgermester\|borgarmeistrar]], [[~~Leksikon:Biskop~~\|biskop]] og [[~~Leksikon:Len\|~~lensherre]]/[[~~Leksikon:~~Stattholder\|statthaldar]].</onlyinclude>		I 1661 vart Rhodius og kona [[Anna Rhodius\|Anna Fredriksdotter]] sette i fengsel, og året etter forviste til soning på [[Vardøhus festning]], dømde for injuriar mot makteliten i Christiania - to [[Leksikon:Borgermester\|borgarmeistrar]], [[Oslo bispedømme\|biskop]] og [[lensherre]]/[[Stattholder\|statthaldar]].</onlyinclude>
	== Familie ==		== Familie ==
	Foreldra var Jacob Rhodius (død 1636) og Elisabeth Freiwaldin (død 1636). Faren var rektor og sokneprest i Kemberg.		Foreldra var Jacob Rhodius (død 1636) og Elisabeth Freiwaldin (død 1636). Faren var rektor og sokneprest i Kemberg.

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T13:12:58Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 13:12
Linje 77:		Linje 77:
	[[Kategori:Dødsfall i 1696]]		[[Kategori:Dødsfall i 1696]]
	{{F2}}		{{F2}}
			{{nn}}

Hans P. Hosar: Språkvask

2015-01-28T07:04:17Z

Språkvask

Cnyborg på 21. mai 2014 kl. 08:08

2014-05-21T08:08:41Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. mai 2014 kl. 08:08
Linje 68:		Linje 68:
	[[Kategori:Professorer]]		[[Kategori:Professorer]]
	[[Kategori:Migrasjon]]		[[Kategori:Migrasjon]]
	[[Kategori:~~Straffedømte~~]]		[[Kategori:Kriminalhistorie]]
	[[Kategori:Fødsler i 1605]]		[[Kategori:Fødsler i 1605]]
	[[Kategori:Dødsfall i 1696]]		[[Kategori:Dødsfall i 1696]]
	{{F2}}		{{F2}}

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. jan. 2015 kl. 07:04
Linje 5:		Linje 5:
	Foreldra var Jacob Rhodius (død 1636) og Elisabeth Freiwaldin (død 1636). Faren var rektor og sokneprest i Kemberg.		Foreldra var Jacob Rhodius (død 1636) og Elisabeth Freiwaldin (død 1636). Faren var rektor og sokneprest i Kemberg.

	Ambrosius Rhodius var gift to gonger~~, fyrst med~~ Anna Frederiksdotter, dotter av legen Frederik Sørensen (Fredericus Severinus, ca. 1587-1637) i København. Farfaren hennar var Peder Sørensen (Petrus Severinus, 1540 ~~eller 1542~~-1602), som hadde vore hofflege både for Fredrik 2 og Kristian 4. I 1643 utgav Rhodius ei avhandling om Peder Sørensens medisinske filosofi. Anna Rhodius døydde rundt 1670. Ambrosius Rhodius' andre ekteskap, inngått i Tyskland i 1675, var med Maria Dorothea Gröllmann (død 1729).		Ambrosius Rhodius var gift to gonger. Fyrste kona var Anna Frederiksdotter, dotter av legen Frederik Sørensen (Fredericus Severinus, ca. 1587-1637) i København. Farfaren hennar var Peder Sørensen (Petrus Severinus, ca. 1540-1602), som hadde vore hofflege både for Fredrik 2 og Kristian 4. I 1643 utgav Ambrosius Rhodius ei avhandling om Peder Sørensens medisinske filosofi. Anna Rhodius døydde rundt 1670. Ambrosius Rhodius' andre ekteskap, inngått i Tyskland i 1675, var med Maria Dorothea Gröllmann (død 1729).

	== Utdanning og karriere til 1637 ==		== Utdanning og karriere til 1637 ==
	Ambrosius fekk undervisning heime, mellom anna av farbroren, som også heitte Ambrosius Rhodius. Som femtenåring byrja Ambrosius d.y. på universitetsførebuande undervisning i Grimma. Han studerte deretter i Wittenberg, tok magistergrad i 1629 og las deretter medisin i tre år. Den fyrste akademiske stillinga hadde han som fysikar og matematikar i Königsberg frå 1632.		Ambrosius fekk undervisning heime, mellom anna av farbroren, som også heitte Ambrosius Rhodius. Som femtenåring byrja Ambrosius d.y. på universitetsførebuande undervisning i Grimma. Han studerte deretter i Wittenberg, tok magistergrad i 1629 og las deretter medisin i tre år. Den fyrste akademiske stillinga hadde han som fysikar og matematikar i Königsberg frå 1632.
Linje 14:		Linje 15:

	I 1636 tok Rhodius i mot ei stilling som lege på [[Bremerholm]] og ved Børnehuset i København.<ref>[http://www.eremit.dk/ebog/kd/3/kd3_209.html Kjøbenhavns Diplomatarium bd. III s. 164-165 nr. 209]</ref>		I 1636 tok Rhodius i mot ei stilling som lege på [[Bremerholm]] og ved Børnehuset i København.<ref>[http://www.eremit.dk/ebog/kd/3/kd3_209.html Kjøbenhavns Diplomatarium bd. III s. 164-165 nr. 209]</ref>

	== Stadsfysikus og professor i Christiania ==		== Stadsfysikus og professor i Christiania ==
	I mai 1637 fekk statthaldaren i Noreg stadfesting frå kongen på at dei kunne ta Rhodius inn i stillinga som professor i matematikk og fysikk ved det nye [[Christiania gymnasium\|gymnaset i Christiania]].<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg7&sideid=170&innhaldid=2&storleik= NRR VII side 337 (14.05.1637).]</ref> Det var fastslått i fundasen for skulen at dette professoratet skulle fyllast av ein [[medicus]]. Rhodius skulle samstundes vere stadsfysikus i byen. I samband med krigen 1643-1645 ([[Hannibalsfeiden]]) vart Rhodius også knytta til Hæren. Han skal ha vore lege ved militærhospitalet som vart oppretta på [[Hovedtangen]] ved Akershus, og han skaffa medisinsk utstyr til hæren.<ref>Berner, J.H.</ref>		I mai 1637 fekk statthaldaren i Noreg stadfesting frå kongen på at dei kunne ta Rhodius inn i stillinga som professor i matematikk og fysikk ved det nye [[Christiania gymnasium\|gymnaset i Christiania]].<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg7&sideid=170&innhaldid=2&storleik= NRR VII side 337 (14.05.1637).]</ref> Det var fastslått i fundasen for skulen at dette professoratet skulle fyllast av ein [[medicus]]. Rhodius skulle samstundes vere stadsfysikus i byen. I samband med krigen 1643-1645 ([[Hannibalsfeiden]]) vart Rhodius også knytta til Hæren. Han skal ha vore lege ved militærhospitalet som vart oppretta på [[Hovedtangen]] ved Akershus, og han skaffa medisinsk utstyr til hæren.<ref>Berner, J.H.</ref>

	Rhodius var i aktiv verksemd som lege under pestepidemiane i Christiania i 1645 og 1654, som han også hadde vore det under pesten i København i 1637. Han påpeikar sjølv dette i eit ~~bønskrift~~ til kongen. Det vanlege var at legane og andre kondisjonerte forlet byane under slike epidemiar, og overlet arbeidet med dei sjuke til dårleg faglærde [[Leksikon:Bartskjær\|bartskjerarar]] ([[Leksikon:Pestmester\|pestmeistrar]]).<ref>Berner, J.H.</ref>		Rhodius var i aktiv verksemd som lege under pestepidemiane i Christiania i 1645 og 1654, som han også hadde vore det under pesten i København i 1637. Han påpeikar sjølv dette i eit bøneskrift til kongen. Det vanlege var at legane og andre kondisjonerte forlet byane under slike epidemiar, og overlet arbeidet med dei sjuke til dårleg faglærde [[Leksikon:Bartskjær\|bartskjerarar]] ([[Leksikon:Pestmester\|pestmeistrar]]).<ref>Berner, J.H.</ref>

			Dei astrologiske kunnskapane til Rhodius hjelpte han til å tolke eit syn han såg på himmelen over [[Eiker]] i 1657. Han spådde at det skulle skje ei systemendring i den dansk-norske staten. Bodskapen vart formidla i eit dikt som han skreiv på latin og tileigna kong Fredrik 3. Diktet vart utgjeve i 1660, året for innføringa av eineveldet.

	Hans astrologiske kunnskapar hjelpte han til å tolke eit syn han såg på himmelen over [[Eiker]] i 1657. Han tolka det til at det skulle skje ei systemendring i den dansk-norske staten. Bodskapen vart formidla i eit dikt som han skreiv på latin og tileigna kong Fredrik 3. Diktet vart utgjeve i 1660, året for innføringa av eineveldet.
	== Bygard, urtehage og avlsgard ==		== Bygard, urtehage og avlsgard ==
	Til bustad hadde Rhodius kjøpt seg ein bygard i den nye byen som vart bygd under Akershus frå 1624. Huset vart for lite for han, og i slutten av 1640-åra sette han i gang ~~og bygde~~ på det. Da berre noko takarbeid stod att, fekk han vanskar med dei kommunale styresmaktene. Byfuten stogga arbeidet av di Rhodius ikkje hadde søkt om nødvendig byggeløyve. Rhodius påpeikte at han som medlem av domkapitelet ikkje låg under byens jurisdiksjon, men byfuten sende likevel sine menn til byggeplassen og befalte tømmermennene om å halde opp arbeidet.<ref>Statholderskabets Extractprotokol bd. 2 side 152-153</ref> Rhodius klaga med ein gong dette inn for statthaldaren, [[Hannibal Sehested]], som gav han medhald. Byfuten vart refsa for ikkje å sjå tilstrekkeleg forskjell på folk og for å la sine sveinar opptrå fornærmeleg. Ein meir enn anar her at det eksisterte spenningar mellom byens lærde og ~~borgarlege sjikt~~, ei spenning som venteleg gjorde seg sterkt gjeldande da prosessen mot Anna og Ambrosius Rhodius starta ei tid etter.		Til bustad hadde Rhodius kjøpt seg ein bygard i den nye byen som vart bygd under Akershus frå 1624. Huset vart for lite for han, og i slutten av 1640-åra sette han i gang med å byggje på det. Da berre noko takarbeid stod att, fekk han vanskar med dei kommunale styresmaktene. Byfuten stogga arbeidet av di Rhodius ikkje hadde søkt om nødvendig byggeløyve. Rhodius påpeikte at han som medlem av domkapitelet ikkje låg under byens jurisdiksjon, men byfuten sende likevel sine menn til byggeplassen og befalte tømmermennene om å halde opp arbeidet.<ref>Statholderskabets Extractprotokol bd. 2 side 152-153</ref> Rhodius klaga med ein gong dette inn for statthaldaren, [[Hannibal Sehested]], som gav han medhald. Byfuten vart refsa for ikkje å sjå tilstrekkeleg forskjell på folk, og for å la sine sveinar opptrå fornærmeleg. Ein meir enn anar her at det eksisterte spenningar mellom byens lærde og borgarskapet, ei spenning som venteleg gjorde seg sterkt gjeldande da prosessen mot Anna og Ambrosius Rhodius starta ei tid etter.

			Året før dette, i 1647, hadde Rhodius fått seg tillagt ei av godssamlingane som tilhøyrde [[Leksikon:Domkapitel\|domkapitelet i Christiania]].<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg8&sideid=260&storleik= NRR VIII side 517-518 (9.6.1647).]</ref> Samlinga bestod av ei lang rad gardar og gardpartar spreidd over store delar av det sentrale [[Austlandet]], og som han nå fekk leigeinntektene av. Iallfall ein av gardane, [[Grorud (gård i Oslo)\|Grorud]] nær Christiania, kan det ut frå ei innførsel i [[skattematrikkelen 1647]]<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=skattakershus1647&sideid=34&innhaldid=2&storleik= Skattematrikkelen 1647, Akershus side 68]</ref> sjå ut til at Rhodius dreiv for eiga rekning som [[Leksikon:Avlsgård\|avlsgard]]. Han budde ikkje der, men leigde folk til å drive gardsbruket. Det er kjent at Rhodius hadde urtehage for å dyrke planter til medisinsk bruk. Ein avlsgard som Grorud kan sjølvsagt ha vore nytta til det føremålet. Meir sannsynleg er det likevel at urtehagen låg på ei av løkkene rett ved byen, og at gardsbruket på Grorud heller vart drive for å forsyne doktorens hushald i Christiania med kjøt, korn og mjølk til dagleg bruk.

	Året før dette, i 1647, hadde Rhodius vorten løyvd ei av godssamlingane som tilhøyrde [[Leksikon:Domkapitel\|domkapitelet i Christiania]].<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg8&sideid=260&storleik= NRR VIII side 517-518 (9.6.1647).]</ref> Samlinga bestod av ei lang rad gardar og gardpartar spreidd over store delar av det sentrale [[Austlandet]], og som han altså fekk leigeinntektene av. Iallfall ein av gardane, [[Grorud (gård i Oslo)\|Grorud]] nær Christiania, kan det ut frå ei innførsel i [[skattematrikkelen 1647]]<ref>[http://da2.uib.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=skattakershus1647&sideid=34&innhaldid=2&storleik= Skattematrikkelen 1647, Akershus side 68]</ref> sjå ut til at Rhodius dreiv for eiga rekning som [[Leksikon:Avlsgård\|avlsgard]]. Han budde ikkje der, men hadde heller leigde folk til å drive gardsbruket. Det er kjent at Rhodius hadde urtehage for å dyrke planter til medisinsk bruk. Ein avlsgard som Grorud kan sjølvsagt ha vore nytta til det føremålet. Meir sannsynleg er det likevel at urtehagen låg på ei av løkkene rett ved byen, og at gardsbruket på Grorud heller vart drive for å forsyne doktorens hushald i Christiania med kjøt, korn og mjølk til dagleg bruk.
	== Fangenskapet ==		== Fangenskapet ==
	{{thumb høyre\|Vardoehus1698.jpg\|[[Vardø kommune\|Vardø]] og Vardøhus 1698. Frå [[Hans Lilienskiold]]s ''Speculum boreale''.}}		{{thumb høyre\|Vardoehus1698.jpg\|[[Vardø kommune\|Vardø]] og Vardøhus 1698. Frå [[Hans Lilienskiold]]s ''Speculum boreale''.}}
	Ambrosius Rhodius’ hustru Anna retta i 1657 sterke skuldingar mot dei to borgarmeistrane i Christiania, [[Hans Eggertsen]] og [[Nils Lauritsen]]. Ho ~~klaga~~ dei for tjuveri, korrupsjon og umoral på andre måtar. Måten den saka utvikla seg på, gjorde at ho utvida klagene til også å omfatte [[Leksikon:Stattholder\|statthaldaren]] [[Nils Trolle]] og biskop [[Henning Stockfleth]] (bror til borgarmeister Hans Eggertsen)~~, for~~ misleg embetsførsel og rettshandheving, tyranni og heleri. Ho appellerte saka til kongen. Saka gjekk i fleire år, til dom fall på [[Leksikon:Herredag\|herredagen]] som vart halden i samband med [[Enevelde\|arvehyllinga]] i Christiania i 1661. Anna vart da saman med ektemannen, som hadde støtta henne i saka, dømd for injuriar~~, da herredagen~~ meinte dei ikkje ~~kunne føre~~ gode nok prov for skuldingane. Dommen vart tap av ære og forvaring så lenge kongen fann det for godt.		Ambrosius Rhodius’ hustru Anna retta i 1657 sterke skuldingar mot dei to borgarmeistrane i Christiania, [[Hans Eggertsen]] og [[Nils Lauritsen]]. Ho skulda dei for tjuveri, korrupsjon og umoral på andre måtar. Måten den saka utvikla seg på, gjorde at ho utvida klagene til også å omfatte [[Leksikon:Stattholder\|statthaldaren]] [[Nils Trolle]] og biskop [[Henning Stockfleth]] (bror til borgarmeister Hans Eggertsen). Klagegrunnlaget var misleg embetsførsel og rettshandheving, tyranni og heleri. Ho appellerte saka til kongen. Saka gjekk i fleire år, til dom fall på [[Leksikon:Herredag\|herredagen]] som vart halden i samband med [[Enevelde\|arvehyllinga]] i Christiania i 1661. Anna vart da saman med ektemannen, som hadde støtta henne i saka, dømd for injuriar. Herredagen meinte at dei to ikkje hadde gode nok prov for skuldingane. Dommen vart tap av ære og forvaring så lenge kongen fann det for godt.

	Ekteparet sat fyrst ei tid på Akershus, men vart i 1662 forvist til Vardøhus. Dette fall saman i tid med ein stor trolldomsprosess der, og ekteparet fekk nær kontakt med fleire arresterte kvinner og småjenter som var mistenkte for å stå i pakt med djevelen. Det er kjent at Anna Rhodius hjelpte til med å overtale fleire av småjentene til å bekjenne.		Ekteparet sat fyrst ei tid på Akershus, men vart i 1662 forvist til Vardøhus. Dette fall saman i tid med ein stor trolldomsprosess der, og ekteparet fekk nær kontakt med fleire arresterte kvinner og småjenter som var mistenkte for å stå i pakt med djevelen. Det er kjent at Anna Rhodius hjelpte til med å overtale fleire av småjentene til å bekjenne.

	Rhodius' interesse for Paracelsus og ~~Annas religiøse~~ aktivisme har reist spørsmålet om det låg noko anna og meir enn injuriesaka bak dommen og straffeutmålinga. Dei kan ha tilhøyrt eit dissentarmiljø i Christiania som «utgjorde en trussel mot eneveldets luthersk-~~pietitiske~~ statsform».<ref>Moseng, O.G. 2003:32. Moseng refererer til Shackelford, J. 1989.</ref>		Rhodius' interesse for Paracelsus og religiøs aktivisme frå Anna si side, har reist spørsmålet om det låg noko anna og meir enn injuriesaka bak dommen og straffeutmålinga. Dei kan ha tilhøyrt eit dissentarmiljø i Christiania som «utgjorde en trussel mot eneveldets luthersk-pietistiske statsform».<ref>Moseng, O.G. 2003:32. Moseng refererer til Shackelford, J. 1989.</ref>

			Rhodius vart benåda i 1666, men vart verande i Vardø eit års tid eller noko lenger etter det. Anna vart sitjande på Vardøhus til ho døydde. Dødsåret er usikkert. Berner<ref>Berner, J. H. 19??.</ref> meiner 1669 eller 1672. Det kan naturleg nok ha vore konas død som gjorde Rhodius fri til å dra sørover att. Han tok til att som lege i Christiania. Men i 1672 forlet han Noreg og slo seg ned i fødebyen Kemberg, der han også gifta seg på nytt i 1675.

	Rhodius vart benåda i 1666, men vart verande i Vardø eit års tid eller noko lenger etter det. Anna vart sitjande på Vardøhus til ho døydde. Dødsåret er usikkert. Berner<ref>Berner, J. H. 19??.</ref> meiner 1669 eller 1672. Det kan naturleg nok ha vore konas død som gjorde Rhodius fri til å dra sørover att. Rhodius byrja på nytt legeverksemd i Christiania. I 1672 forlet han Noreg og slo seg ned i fødebyen Kemberg, der han også gifta seg på nytt i 1675.
	== Bibliografi (eit utval av Rhodius' verk) ==		== Bibliografi (eit utval av Rhodius' verk) ==
	*''Theses medicæ de scorbuto''. København 1635. (Avhandlinga om skjørbuk.)		*''Theses medicæ de scorbuto''. København 1635. (Avhandlinga om skjørbuk.)