Andreas Dorotheus Wulfsberg (1747–1828) - Sideversjonshistorikk

Marianne Wiig: kat.

2018-05-30T11:21:08Z

kat.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. mai 2018 kl. 11:21
Linje 53:		Linje 53:
	[[Kategori:Dødsfall i 1828]]		[[Kategori:Dødsfall i 1828]]
	[[Kategori:Teologer]]		[[Kategori:Teologer]]
	~~[[Kategori:Liberalere]]~~
	{{nn}}		{{nn}}

Andreas Mar-Nor Lib: Kategori:Liberalere

2018-05-10T16:14:51Z

Kategori:Liberalere

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. mai 2018 kl. 16:14
Linje 23:		Linje 23:
	== Næringsutviklar og patriot ==		== Næringsutviklar og patriot ==

	I bygdeboka blir Wulfsberg omtala som «en liberaler og ektefødt barn av opplysningstiden» og om aktivitetane og det lokale engasjementet hans heiter det der: «...det han ikke hadde en finger med i [i prestegjeldet], er som lite å regne (...) og alltid var det bygdens og bygdefolkets ve og vel som lå ham på hjerte.»<ref>Lillevold, E. 1973:200</ref> Andre vitnemål og kjensgjerningar ved Wulfsbergs virke synest stadfeste utsegna. Mellom anna engasjerte han seg i forbetring av skulestellet ved å tale for høgare løn og betre vilkår for lærarane. Han medverka til eit betre poststell i Østerdalen, og arbeidde ihuga for eit meir føremålstenleg fattigvesen. Saman med amtmannen og futen i distriktet stilte Wulfsberg seg i spissen for opprettinga av ei rekkje [[Leksikon:Magasin\|bygdemagasin]] i Østerdalen, derav eit i Åmot frå 1792.<ref>Lillevold, E. 1973:266ff</ref>		I bygdeboka blir Wulfsberg omtala som «en [[liberaler]] og ektefødt barn av opplysningstiden» og om aktivitetane og det lokale engasjementet hans heiter det der: «...det han ikke hadde en finger med i [i prestegjeldet], er som lite å regne (...) og alltid var det bygdens og bygdefolkets ve og vel som lå ham på hjerte.»<ref>Lillevold, E. 1973:200</ref> Andre vitnemål og kjensgjerningar ved Wulfsbergs virke synest stadfeste utsegna. Mellom anna engasjerte han seg i forbetring av skulestellet ved å tale for høgare løn og betre vilkår for lærarane. Han medverka til eit betre poststell i Østerdalen, og arbeidde ihuga for eit meir føremålstenleg fattigvesen. Saman med amtmannen og futen i distriktet stilte Wulfsberg seg i spissen for opprettinga av ei rekkje [[Leksikon:Magasin\|bygdemagasin]] i Østerdalen, derav eit i Åmot frå 1792.<ref>Lillevold, E. 1973:266ff</ref>

	Mykje av Wulfsbergs innsats for bygdesamfunnet vart kanalisert gjennom det Aamodtske patriotiske Selskab, som vart stifta i 1782 på initiativ av bonden og lensmannen [[Ole Olsen Evenstad (1739-1806)\|Ole Evenstad]] frå annekssoknet [[Stor-Elvdal kommune\|Stor-Elvdal]].<ref>Lillevold, E. 1973:276</ref> Foreininga stod bak opprettinga av tekstilfabrikken og industriskulen [[Enighetsfabrikken (Stor-Elvdal)\|Enigheten]] frå 1785. Wulfsberg var forstandar for tiltaket, og stod for den tette og viktige kontakten til styresmaktene i København. Mellom anna var han på eit lengre opphald i hovudstaden sommaren og hausten 1782. Da kunne han sjå til med dei to ungdomane som Enigheten hadde sendt til opplæring der, kanhende hadde han reist saman med dei da dei drog ned der i juni. Samstundes kunne Wulfsberg bearbeide sine kontakter i Kommersekollegiet og i [[Det kongelige Landhuusholdnings Selskab]], som var opptekne av å fremje slike tiltak som Enigheten. Wulfsberg var korresponderande medlem av Landhusholdningsselskapet frå same hausten. København-opphaldet var også gunstig for kapellan Wulfsberg når det galdt utsiktene til å få overta prestekallet i Åmot.<ref>Sørensen, S. 1984:21.</ref>		Mykje av Wulfsbergs innsats for bygdesamfunnet vart kanalisert gjennom det Aamodtske patriotiske Selskab, som vart stifta i 1782 på initiativ av bonden og lensmannen [[Ole Olsen Evenstad (1739-1806)\|Ole Evenstad]] frå annekssoknet [[Stor-Elvdal kommune\|Stor-Elvdal]].<ref>Lillevold, E. 1973:276</ref> Foreininga stod bak opprettinga av tekstilfabrikken og industriskulen [[Enighetsfabrikken (Stor-Elvdal)\|Enigheten]] frå 1785. Wulfsberg var forstandar for tiltaket, og stod for den tette og viktige kontakten til styresmaktene i København. Mellom anna var han på eit lengre opphald i hovudstaden sommaren og hausten 1782. Da kunne han sjå til med dei to ungdomane som Enigheten hadde sendt til opplæring der, kanhende hadde han reist saman med dei da dei drog ned der i juni. Samstundes kunne Wulfsberg bearbeide sine kontakter i Kommersekollegiet og i [[Det kongelige Landhuusholdnings Selskab]], som var opptekne av å fremje slike tiltak som Enigheten. Wulfsberg var korresponderande medlem av Landhusholdningsselskapet frå same hausten. København-opphaldet var også gunstig for kapellan Wulfsberg når det galdt utsiktene til å få overta prestekallet i Åmot.<ref>Sørensen, S. 1984:21.</ref>
Linje 53:		Linje 53:
	[[Kategori:Dødsfall i 1828]]		[[Kategori:Dødsfall i 1828]]
	[[Kategori:Teologer]]		[[Kategori:Teologer]]
			[[Kategori:Liberalere]]
	{{nn}}		{{nn}}

Cnyborg: korr

2017-03-16T08:33:44Z

korr

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. mar. 2017 kl. 08:33
Linje 15:		Linje 15:
	I 1779 hadde Wulfsberg kjøpt husa på bruket Polmannsmoen rett ved prestegarden i det området som seinare vart til stasjonsbyen og bygdesenteret [[Rena (tettsted)\|Rena]]. Wulfsberg budde der til han flytta inn på prestegarden som sokneprest. Polmannsmoen var skild ut frå Åmot, ein nabogard som hadde vore drive under prestegarden alt frå mellomalderen av. Åmot-garden hadde tidlegare mellom anna vore [[Leksikon:Domkapitel\|kapitelsgods]], og var nå privat eigd av avdøde sokneprest Kiærs arvingar. Det oppstod tvist mellom desse og Wulfsberg om kva som retteleg låg til prestegarden.		I 1779 hadde Wulfsberg kjøpt husa på bruket Polmannsmoen rett ved prestegarden i det området som seinare vart til stasjonsbyen og bygdesenteret [[Rena (tettsted)\|Rena]]. Wulfsberg budde der til han flytta inn på prestegarden som sokneprest. Polmannsmoen var skild ut frå Åmot, ein nabogard som hadde vore drive under prestegarden alt frå mellomalderen av. Åmot-garden hadde tidlegare mellom anna vore [[Leksikon:Domkapitel\|kapitelsgods]], og var nå privat eigd av avdøde sokneprest Kiærs arvingar. Det oppstod tvist mellom desse og Wulfsberg om kva som retteleg låg til prestegarden.

	I følgje folketeljinga 1801 var det 14 personar som da budde i prestegarden. Det er presteparet sjølv, systera til kona som var enkje med to mindreårige born, åtte tenestefolk og ein innerst som var skreddar. Under prestegarden er det dessutan registrert seks hushald til av husmenn, handverkarar og dagleigarar.<ref>{{folketelling ~~person~~\|pf01058245000003\|Andreas Wulfsberg\|1801\|Åmot prestegjeld}}.</ref>		I følgje folketeljinga 1801 var det 14 personar som da budde i prestegarden. Det er presteparet sjølv, systera til kona som var enkje med to mindreårige born, åtte tenestefolk og ein innerst som var skreddar. Under prestegarden er det dessutan registrert seks hushald til av husmenn, handverkarar og dagleigarar.<ref>{{folketelling\|pf01058245000003\|Andreas Wulfsberg\|1801\|Åmot prestegjeld}}.</ref>

	Wulfsberg var i kallet til 1. august 1822. I tidsrommet 1795-1816 var han også prost i Østerdalen prosti.		Wulfsberg var i kallet til 1. august 1822. I tidsrommet 1795-1816 var han også prost i Østerdalen prosti.

Cnyborg: Cnyborg flyttet siden Andreas Wulfsberg til Andreas Dorotheus Wulfsberg (1747–1828)

2016-08-31T08:49:28Z

Cnyborg flyttet siden Andreas Wulfsberg til Andreas Dorotheus Wulfsberg (1747–1828)

← Eldre sideversjon

Sideversjonen fra 31. aug. 2016 kl. 08:49

Cnyborg på 31. aug. 2016 kl. 08:49

2016-08-31T08:49:20Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. aug. 2016 kl. 08:49
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Andreas Wulfsberg\|Andreas Dorotheus Wulfsberg]]''' (fødd i [[Tønsberg]] [[9. mai]] [[1747]] død i [[Gausdal]] [[10. oktober]] [[1828]]) var teolog, sokneprest i [[Åmot kommune\|Åmot]] i [[Østerdalen]] og prost i Østerdalen. Han vart kjend som opplysningsmann og ein pådrivar i nærings- og kulturutvikling i distriktet sitt, og særskilt som medstiftar av [[Aamodtske patriotiske Selskab]] og tekstilverksemda [[Enighetsfabrikken (Stor-Elvdal)\|Enigheten]]. Han kan trygt reknast blant dei mest utprega «potetprestane» frå denne tida.		'''[[Andreas Dorotheus Wulfsberg (1747–1828)\|Andreas Dorotheus Wulfsberg]]''' (fødd i [[Tønsberg]] [[9. mai]] [[1747]] død i [[Gausdal]] [[10. oktober]] [[1828]]) var teolog, sokneprest i [[Åmot kommune\|Åmot]] i [[Østerdalen]] og prost i Østerdalen. Han vart kjend som opplysningsmann og ein pådrivar i nærings- og kulturutvikling i distriktet sitt, og særskilt som medstiftar av [[Aamodtske patriotiske Selskab]] og tekstilverksemda [[Enighetsfabrikken (Stor-Elvdal)\|Enigheten]]. Han kan trygt reknast blant dei mest utprega «potetprestane» frå denne tida.

	== Familie ==		== Familie ==

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T13:43:11Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 13:43
Linje 53:		Linje 53:
	[[Kategori:Dødsfall i 1828]]		[[Kategori:Dødsfall i 1828]]
	[[Kategori:Teologer]]		[[Kategori:Teologer]]
			{{nn}}

Cnyborg på 30. nov. 2015 kl. 10:29

2015-11-30T10:29:06Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. nov. 2015 kl. 10:29
Linje 40:		Linje 40:
	*Lillevold, Eyvind: ''Åmot bygdebok'' bd. III. 1973. (Generell bygdehistorie)		*Lillevold, Eyvind: ''Åmot bygdebok'' bd. III. 1973. (Generell bygdehistorie)
	*Sørensen, Steinar: «Fremskrittsmenn og patriotisk flid i Sør-Østerdalen.» I ''Nytt om gammalt. Glomdalsmuseets årbok 1984''. Elverum.		*Sørensen, Steinar: «Fremskrittsmenn og patriotisk flid i Sør-Østerdalen.» I ''Nytt om gammalt. Glomdalsmuseets årbok 1984''. Elverum.

			==Eksterne lenkjer==

			* {{hbr1-1\|pf01058245000003\|Andreas Wulfsberg}}.

	{{DEFAULTSORT:WULFSBERG, ANDREAS}}		{{DEFAULTSORT:WULFSBERG, ANDREAS}}

Aslak Kittelsen: /* Utdanning og embete */ lenkje til relevant artikkel

2014-11-27T10:09:59Z

Utdanning og embete: lenkje til relevant artikkel

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. nov. 2014 kl. 10:09
Linje 19:		Linje 19:
	Wulfsberg var i kallet til 1. august 1822. I tidsrommet 1795-1816 var han også prost i Østerdalen prosti.		Wulfsberg var i kallet til 1. august 1822. I tidsrommet 1795-1816 var han også prost i Østerdalen prosti.

	Det framgår ikkje av gjennomgåtte kjelder korleis han tilbringa dei siste åra av livet sitt. Han døydde på prestegarden i Gausdal. Det har truleg samanheng med at soknepresten der, Andreas Fuglesang ~~Diriks~~, var gift med ei Abigal Wulfsberg.<ref>Kleiven, I. 1926:157.</ref> Ho var venteleg nær slektning av Andreas Wulfsberg, kanskje niese og pleiedotter?		Det framgår ikkje av gjennomgåtte kjelder korleis han tilbringa dei siste åra av livet sitt. Han døydde på prestegarden i Gausdal. Det har truleg samanheng med at soknepresten der, [[Andreas Fuglesang Dircks]], var gift med ei Abigal Wulfsberg.<ref>Kleiven, I. 1926:157. Etternamnet åt Dircks er også stava ''Diriks''.</ref> Ho var venteleg nær slektning av Andreas Wulfsberg, kanskje niese og pleiedotter?

	== Næringsutviklar og patriot ==		== Næringsutviklar og patriot ==

Cnyborg på 30. sep. 2014 kl. 08:19

2014-09-30T08:19:51Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. sep. 2014 kl. 08:19
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Andreas Wulfsberg\|Andreas Dorotheus Wulfsberg]]''' (fødd i [[Tønsberg]] [[9. mai]] [[1747]] død i [[Gausdal]] [[10. oktober]] [[1828]]) var teolog, sokneprest i [[Åmot kommune\|Åmot]] i [[Østerdalen]] og prost i Østerdalen. Han vart kjend som opplysningsmann og ein pådrivar i nærings- og kulturutvikling i distriktet sitt, og særskilt som medstiftar av [[Aamodtske patriotiske Selskab]] og tekstilverksemda [[Enighetsfabrikken (Stor-Elvdal)\|Enigheten]]. Han kan trygt reknast blant dei mest utprega «potetprestane» frå denne tida.		'''[[Andreas Wulfsberg\|Andreas Dorotheus Wulfsberg]]''' (fødd i [[Tønsberg]] [[9. mai]] [[1747]] død i [[Gausdal]] [[10. oktober]] [[1828]]) var teolog, sokneprest i [[Åmot kommune\|Åmot]] i [[Østerdalen]] og prost i Østerdalen. Han vart kjend som opplysningsmann og ein pådrivar i nærings- og kulturutvikling i distriktet sitt, og særskilt som medstiftar av [[Aamodtske patriotiske Selskab]] og tekstilverksemda [[Enighetsfabrikken (Stor-Elvdal)\|Enigheten]]. Han kan trygt reknast blant dei mest utprega «potetprestane» frå denne tida.


	== Familie ==		== Familie ==

	Han var son av residerande kapellan i Tønsberg Niels ~~Andreeassen~~ Wulfsberg ((1715-1784) og hustru Abigael Jacobsdatter Achton (1718-1786).		Han var son av residerande kapellan i Tønsberg Niels Andreassen Wulfsberg (1715-1784) og hustru Abigael Jacobsdatter Achton (1718-1786).

	Andreas Wulfsberg var gift med Dorothea Catharina Johanne Elisabeth Bøckmann (fødd i [[Sandeherred]], nåverande [[Sandefjord kommune]] i [[Vestfold]] 19. mars 1754 død 10. april 1827), dotter av Paul Conrad Bøckmann og Maren Olsdatter. Andreas og Dorothea Wulfsberg hadde ikkje born sjølve, men brorsonen [[Niels Wulfsberg]] (teolog og særleg kjend som pressemann og samfunnsdebattant) voks opp hjå dei i Åmot.<ref>Haukaas, K. 1983</ref>		Andreas Wulfsberg var gift med Dorothea Catharina Johanne Elisabeth Bøckmann (fødd i [[Sandeherred]], nåverande [[Sandefjord kommune]] i [[Vestfold]] 19. mars 1754 død 10. april 1827), dotter av Paul Conrad Bøckmann og Maren Olsdatter. Andreas og Dorothea Wulfsberg hadde ikkje born sjølve, men brorsonen [[Niels Wulfsberg]] (teolog og særleg kjend som pressemann og samfunnsdebattant) voks opp hjå dei i Åmot.<ref>Haukaas, K. 1983</ref>

	Andreas Wulfsberg var bror av [[Leksikon:Byfogd\|byfut]] og politimeister i [[Christiania]] [[justisråd]] [[Jacob Wulfsberg]] (far til Niels). Andreas Wulfsberg var også onkel til eidsvollsmannen og amtmannen [[Gregers Winther Wulfsberg]].		Andreas Wulfsberg var bror av [[Leksikon:Byfogd\|byfut]] og politimeister i [[Christiania]] [[justisråd]] [[Jacob Wulfsberg]] (far til Niels). Andreas Wulfsberg var også onkel til eidsvollsmannen og amtmannen [[Gregers Winther Wulfsberg]].


	== Utdanning og embete ==		== Utdanning og embete ==
Linje 22:		Linje 20:

	Det framgår ikkje av gjennomgåtte kjelder korleis han tilbringa dei siste åra av livet sitt. Han døydde på prestegarden i Gausdal. Det har truleg samanheng med at soknepresten der, Andreas Fuglesang Diriks, var gift med ei Abigal Wulfsberg.<ref>Kleiven, I. 1926:157.</ref> Ho var venteleg nær slektning av Andreas Wulfsberg, kanskje niese og pleiedotter?		Det framgår ikkje av gjennomgåtte kjelder korleis han tilbringa dei siste åra av livet sitt. Han døydde på prestegarden i Gausdal. Det har truleg samanheng med at soknepresten der, Andreas Fuglesang Diriks, var gift med ei Abigal Wulfsberg.<ref>Kleiven, I. 1926:157.</ref> Ho var venteleg nær slektning av Andreas Wulfsberg, kanskje niese og pleiedotter?


	== Næringsutviklar og patriot ==		== Næringsutviklar og patriot ==
Linje 31:		Linje 28:

	Wulfsberg var også medlem av [[Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab]] i Trondheim.<ref>Sørensen, S. 1984:28.</ref>		Wulfsberg var også medlem av [[Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab]] i Trondheim.<ref>Sørensen, S. 1984:28.</ref>


	== Referansar ==		== Referansar ==
	<references/>		<references/>


	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
	*Halvorsen, J.B./Koht, H.: ''Norsk forfatter-lexicon 1814-1880'', bd. 6, oppslag Wulfsberg, Andreas Dorotheus. Kristiania 1908.		*Halvorsen, J.B./Koht, H.: ''Norsk forfatter-lexicon 1814-1880'', bd. 6, oppslag Wulfsberg, Andreas Dorotheus. Kristiania 1908.
	*Haukaas, Kaare: ~~Artikkel om Niels Wulfsberg~~ i Norsk biografisk leksikon (1983).		*Haukaas, Kaare: Artikkelen «Niels Wulfsberg» i ''Norsk biografisk leksikon'' (1983).
	*Hutchison, Ragnhild: ''Enigheten - tekstilfabrikken i Østerdalen. Fabrikkdrift og teknologioverføring i det norske bondesamfunn på slutten av 1700 tallet''. Hovudoppgåve i historie, Universitetet i Oslo, hausten 2003. [http://www.duo.uio.no/sok/work.html?WORKID=12836 Digital utgave.]		*Hutchison, Ragnhild: ''Enigheten - tekstilfabrikken i Østerdalen. Fabrikkdrift og teknologioverføring i det norske bondesamfunn på slutten av 1700 tallet''. Hovudoppgåve i historie, Universitetet i Oslo, hausten 2003. [http://www.duo.uio.no/sok/work.html?WORKID=12836 Digital utgave.]
	*[[Ivar Kleiven\|Kleiven, Ivar]]: ''Gamal bondekultur i Gudbrandsdalen. Østre og Vestre Gausdal''. 1926.		*[[Ivar Kleiven\|Kleiven, Ivar]]: ''Gamal bondekultur i Gudbrandsdalen. Østre og Vestre Gausdal''. 1926.

Hans P. Hosar: Lenke

2014-09-23T05:05:36Z

Lenke

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. sep. 2014 kl. 05:05
Linje 6:		Linje 6:
	Han var son av residerande kapellan i Tønsberg Niels Andreeassen Wulfsberg ((1715-1784) og hustru Abigael Jacobsdatter Achton (1718-1786).		Han var son av residerande kapellan i Tønsberg Niels Andreeassen Wulfsberg ((1715-1784) og hustru Abigael Jacobsdatter Achton (1718-1786).

	Andreas Wulfsberg var gift med Dorothea Catharina Johanne Elisabeth Bøckmann (fødd i [[Sandeherred]], nåverande [[Sandefjord kommune]] i [[Vestfold]] 19. mars 1754 død 10. april 1827), dotter av Paul Conrad Bøckmann og Maren Olsdatter. Andreas og Dorothea Wulfsberg hadde ikkje born sjølve, men brorsonen Niels Wulfsberg (teolog og særleg kjend som pressemann og samfunnsdebattant) voks opp hjå dei i Åmot.<ref>Haukaas, K. 1983</ref>		Andreas Wulfsberg var gift med Dorothea Catharina Johanne Elisabeth Bøckmann (fødd i [[Sandeherred]], nåverande [[Sandefjord kommune]] i [[Vestfold]] 19. mars 1754 død 10. april 1827), dotter av Paul Conrad Bøckmann og Maren Olsdatter. Andreas og Dorothea Wulfsberg hadde ikkje born sjølve, men brorsonen [[Niels Wulfsberg]] (teolog og særleg kjend som pressemann og samfunnsdebattant) voks opp hjå dei i Åmot.<ref>Haukaas, K. 1983</ref>

	Andreas Wulfsberg var bror av [[Leksikon:Byfogd\|byfut]] og politimeister i [[Christiania]] [[justisråd]] [[Jacob Wulfsberg]] (far til Niels). Andreas Wulfsberg var også onkel til eidsvollsmannen og amtmannen [[Gregers Winther Wulfsberg]].		Andreas Wulfsberg var bror av [[Leksikon:Byfogd\|byfut]] og politimeister i [[Christiania]] [[justisråd]] [[Jacob Wulfsberg]] (far til Niels). Andreas Wulfsberg var også onkel til eidsvollsmannen og amtmannen [[Gregers Winther Wulfsberg]].