Anne Eggen - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T16:24:05Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 16:24
Linje 49:		Linje 49:
	{{F1}}		{{F1}}
	{{Kvinner i lokalhistoria}}		{{Kvinner i lokalhistoria}}
			{{nn}}

Cnyborg: hbr

2015-11-30T13:44:15Z

hbr

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. nov. 2015 kl. 13:44
Linje 25:		Linje 25:
	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
	* Ekre, Lars: «Nyfunne Bjørnstjerne Bjørnson-brev til ei særeigen Loms-kvinne», i ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' 1984.		* Ekre, Lars: «Nyfunne Bjørnstjerne Bjørnson-brev til ei særeigen Loms-kvinne», i ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' 1984.
	* {{folketelling ~~person~~\|pf01038058002596\|Anne Alfsdatter\|1865\|Lom prestegjeld}}.		* {{folketelling\|pf01038058002596\|Anne Alfsdatter\|1865\|Lom prestegjeld}}.
	* {{folketelling ~~person~~\|pf01052088002537\|Anne Alfsen\|1875\|Lom prestegjeld}}.		* {{folketelling\|pf01052088002537\|Anne Alfsen\|1875\|Lom prestegjeld}}.
	* {{folketelling ~~person~~\|pf01037080001360\|Anne A. Eggen\|1900\|Lom herred}}.		* {{folketelling\|pf01037080001360\|Anne A. Eggen\|1900\|Lom herred}}.
	* {{folketelling ~~person~~\|pf01036427001679\|Anne Alfsdatter Eggen\|1910\|Lom herred}}.		* {{folketelling\|pf01036427001679\|Anne Alfsdatter Eggen\|1910\|Lom herred}}.
	*Kolden, Jon: ''Bygdabok for Lom, bind 3''. Red. Arnfinn Kjelland (ansv.) Lom kommune 2005, side 161 og 169.		*Kolden, Jon: ''Bygdabok for Lom, bind 3''. Red. Arnfinn Kjelland (ansv.) Lom kommune 2005, side 161 og 169.
	*Kroken, Vigdis: «Framsynt kvinne frå Lom.» Reportasje om Anne Eggen i lokalavisa Fjuken 21. mars 2013.		*Kroken, Vigdis: «Framsynt kvinne frå Lom.» Reportasje om Anne Eggen i lokalavisa Fjuken 21. mars 2013.
Linje 35:		Linje 35:
	== Referansar ==		== Referansar ==
	<references/>		<references/>

			==Eksterne lenkjer==

			* {{hbr1-1\|pf01036427001679\|Anne Alfsdatter Eggen}}.

	{{DEFAULTSORT:Eggen, Anne}}		{{DEFAULTSORT:Eggen, Anne}}

Cnyborg: {{Kvinner i lokalhistoria}}

2015-08-10T17:08:02Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. aug. 2015 kl. 17:08
Linje 44:		Linje 44:
	[[Kategori:Stemmerett]]		[[Kategori:Stemmerett]]
	{{F1}}		{{F1}}
			{{Kvinner i lokalhistoria}}

Cnyborg på 2. mar. 2015 kl. 12:18

2015-03-02T12:18:51Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. mar. 2015 kl. 12:18
Linje 41:		Linje 41:
	[[Kategori:Venstrepolitikere]]		[[Kategori:Venstrepolitikere]]
	[[Kategori:Målfolk]]		[[Kategori:Målfolk]]
	[[Kategori:~~Kvinnesakskvinner~~]]		[[Kategori:Kvinnesaksforkjempere]]
	[[Kategori:Stemmerett]]		[[Kategori:Stemmerett]]
	{{F1}}		{{F1}}

Aslak Kittelsen: oppdaterer folketeljingslenkjer, samt tillet meg å fjerne fotnotene til teljingene - eg synst det er eintydig ut ifrå teksta kvar opplysningene kjem frå

2014-02-14T13:15:18Z

oppdaterer folketeljingslenkjer, samt tillet meg å fjerne fotnotene til teljingene - eg synst det er eintydig ut ifrå teksta kvar opplysningene kjem frå

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. feb. 2014 kl. 13:15
Linje 5:		Linje 5:
	Ho var fødd og oppvaksen på Nedre Eggi, som var husmannsplass under Lom prestegard. Foreldra var plassfolka Alf Johannesen og hustru Anne Syversdotter.<ref>Kyrkjebok for Lom 1837-1863</ref>		Ho var fødd og oppvaksen på Nedre Eggi, som var husmannsplass under Lom prestegard. Foreldra var plassfolka Alf Johannesen og hustru Anne Syversdotter.<ref>Kyrkjebok for Lom 1837-1863</ref>

	Anne var nest yngst av i alt sju sysken. Tre av dei døydde som barn. Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldra og dei tre gjenlevande syskena Brit (fødd 1832), Johannes (fødd 1849) og Embjørg (fødd 1855). Johannes emigrerte til Amerika i 1867.~~<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01038058002592 Folketeljinga 1865 på Digitalarkivet]</ref>~~ I 1875 ser det ut til at Anne er einaste gjenverande barn i huset hjå foreldra.~~<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=3&filnamn=f70514&gardpostnr=250&personpostnr=1800&merk=1800#ovre Folketeljinga 1875]</ref>~~		Anne var nest yngst av i alt sju sysken. Tre av dei døydde som barn. Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldra og dei tre gjenlevande syskena Brit (fødd 1832), Johannes (fødd 1849) og Embjørg (fødd 1855). Johannes emigrerte til Amerika i 1867. I 1875 ser det ut til at Anne er einaste gjenverande barn i huset hjå foreldra.

	I løpet av eit tidsrom på tre-fire år 1887-1890 døyr fyrst faren, så mora og til sist yngstesystera Embjørg, som på det tidspunktet hadde flytta heim att til Eggi. Eldstesyster Brit kjenner vi ikkje nærare livssoga til. Det er mogleg at ho i likskap med broren hadde utvandra.		I løpet av eit tidsrom på tre-fire år 1887-1890 døyr fyrst faren, så mora og til sist yngstesystera Embjørg, som på det tidspunktet hadde flytta heim att til Eggi. Eldstesyster Brit kjenner vi ikkje nærare livssoga til. Det er mogleg at ho i likskap med broren hadde utvandra.

	Da Anne vart einsleg, vart ho eigar av stugu på plassen. Det kom nye husmannsfolk til Nedre Eggi rett før 1900. Da fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.~~<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=4&filnamn=f00514&gardpostnr=215&personpostnr=1360#nedre Folketeljinga 1900]</ref>~~		Da Anne vart einsleg, vart ho eigar av stugu på plassen. Det kom nye husmannsfolk til Nedre Eggi rett før 1900. Da fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.

	I 1910, 58 år gammal, bur Anne aleine, og oppgjev til folketeljinga at ho blir forsørga av «brødrene» i Amerika. Ho hadde altså berre den eine broren, men fleirtalsforma ''kan'' indikere at også eldstesystera Brit budde i Amerika.~~<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01036427001679 Folketeljinga 1910]</ref>~~		I 1910, 58 år gammal, bur Anne aleine, og oppgjev til folketeljinga at ho blir forsørga av «brødrene» i Amerika. Ho hadde altså berre den eine broren, men fleirtalsforma ''kan'' indikere at også eldstesystera Brit budde i Amerika.

	== Samfunnsaktør og kulturpersonlegdom ==		== Samfunnsaktør og kulturpersonlegdom ==
Linje 21:		Linje 21:

	Med det same dette vart kjent, skreiv Bjørnstjerne Bjørnson frå Roma eit oppglødd brev til Eggen og gratulerte henne. Han skreiv mellom anna:		Med det same dette vart kjent, skreiv Bjørnstjerne Bjørnson frå Roma eit oppglødd brev til Eggen og gratulerte henne. Han skreiv mellom anna:
	:«Kjære Anne Eggen!Det er nu mange år, siden jeg offentlig bad om, at kvinner måtte komme med i de politiske foreninger og vælges med i styret. De kan da forstå min glæde ved å læse, at De er blét valgt til forman for venstrefolket i Lom. Den er tvefold stor derved, at førstegang slikt skjer, er det ikke i en by, men ute på landsbygden, oppe mellem fjællene.»<ref>Sitert frå Ekre, L. 1984 side 30.</ref>		:«Kjære Anne Eggen! Det er nu mange år, siden jeg offentlig bad om, at kvinner måtte komme med i de politiske foreninger og vælges med i styret. De kan da forstå min glæde ved å læse, at De er blét valgt til forman for venstrefolket i Lom. Den er tvefold stor derved, at førstegang slikt skjer, er det ikke i en by, men ute på landsbygden, oppe mellem fjællene.»<ref>Sitert frå Ekre, L. 1984 side 30.</ref>

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
	*Ekre, Lars: «Nyfunne Bjørnstjerne Bjørnson-brev til ei særeigen Loms-kvinne», i ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' 1984.		* Ekre, Lars: «Nyfunne Bjørnstjerne Bjørnson-brev til ei særeigen Loms-kvinne», i ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' 1984.
	*~~Folketelingane for~~ Lom ~~1865,~~ 1875, 1900, 1910.		* {{folketelling person\|pf01038058002596\|Anne Alfsdatter\|1865\|Lom prestegjeld}}.
			* {{folketelling person\|pf01052088002537\|Anne Alfsen\|1875\|Lom prestegjeld}}.
			* {{folketelling person\|pf01037080001360\|Anne A. Eggen\|1900\|Lom herred}}.
			* {{folketelling person\|pf01036427001679\|Anne Alfsdatter Eggen\|1910\|Lom herred}}.
	*Kolden, Jon: ''Bygdabok for Lom, bind 3''. Red. Arnfinn Kjelland (ansv.) Lom kommune 2005, side 161 og 169.		*Kolden, Jon: ''Bygdabok for Lom, bind 3''. Red. Arnfinn Kjelland (ansv.) Lom kommune 2005, side 161 og 169.
	*Kroken, Vigdis: «Framsynt kvinne frå Lom.» Reportasje om Anne Eggen i lokalavisa Fjuken 21. mars 2013.		*Kroken, Vigdis: «Framsynt kvinne frå Lom.» Reportasje om Anne Eggen i lokalavisa Fjuken 21. mars 2013.

Hans P. Hosar på 8. apr. 2013 kl. 08:35

2013-04-08T08:35:48Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. apr. 2013 kl. 08:35
Linje 7:		Linje 7:
	Anne var nest yngst av i alt sju sysken. Tre av dei døydde som barn. Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldra og dei tre gjenlevande syskena Brit (fødd 1832), Johannes (fødd 1849) og Embjørg (fødd 1855). Johannes emigrerte til Amerika i 1867.<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01038058002592 Folketeljinga 1865 på Digitalarkivet]</ref> I 1875 ser det ut til at Anne er einaste gjenverande barn i huset hjå foreldra.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=3&filnamn=f70514&gardpostnr=250&personpostnr=1800&merk=1800#ovre Folketeljinga 1875]</ref>		Anne var nest yngst av i alt sju sysken. Tre av dei døydde som barn. Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldra og dei tre gjenlevande syskena Brit (fødd 1832), Johannes (fødd 1849) og Embjørg (fødd 1855). Johannes emigrerte til Amerika i 1867.<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01038058002592 Folketeljinga 1865 på Digitalarkivet]</ref> I 1875 ser det ut til at Anne er einaste gjenverande barn i huset hjå foreldra.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=3&filnamn=f70514&gardpostnr=250&personpostnr=1800&merk=1800#ovre Folketeljinga 1875]</ref>

	I løpet av tre år 1887-1890 døyr fyrst faren, så mora og til sist yngstesystera Embjørg som på det tidspunktet hadde flytta heim att til Eggi. Eldstesyster Brit kjenner vi ikkje nærare livssoga til. Det er mogleg at ho i likskap med broren hadde utvandra.		I løpet av eit tidsrom på tre-fire år 1887-1890 døyr fyrst faren, så mora og til sist yngstesystera Embjørg, som på det tidspunktet hadde flytta heim att til Eggi. Eldstesyster Brit kjenner vi ikkje nærare livssoga til. Det er mogleg at ho i likskap med broren hadde utvandra.

	Da Anne vart einsleg, vart ho eigar av stugu på plassen. Det kom nye husmannsfolk til Nedre Eggi rett før 1900. Da fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=4&filnamn=f00514&gardpostnr=215&personpostnr=1360#nedre Folketeljinga 1900]</ref>		Da Anne vart einsleg, vart ho eigar av stugu på plassen. Det kom nye husmannsfolk til Nedre Eggi rett før 1900. Da fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=4&filnamn=f00514&gardpostnr=215&personpostnr=1360#nedre Folketeljinga 1900]</ref>

Hans P. Hosar på 8. apr. 2013 kl. 08:33

2013-04-08T08:33:39Z

Hans P. Hosar: Mellomlagring

2013-04-08T08:13:44Z

Mellomlagring

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. apr. 2013 kl. 08:13
Linje 5:		Linje 5:
	Ho var fødd og oppvaksen på Nedre Eggi, som var husmannsplass under Lom prestegard. Foreldra var plassfolka Alf Johannesen og hustru Anne Syversdotter.<ref>Kyrkjebok for Lom 1837-1863</ref>		Ho var fødd og oppvaksen på Nedre Eggi, som var husmannsplass under Lom prestegard. Foreldra var plassfolka Alf Johannesen og hustru Anne Syversdotter.<ref>Kyrkjebok for Lom 1837-1863</ref>

	Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldre, ein bror og to systre. <ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01038058002592 Folketeljinga 1865 på Digitalarkivet]</ref> Ho kan ha hatt fleire sysken (skal sjekke bygdeboka for 70.45 Nedre Eggi!) I 1875 ser det ut til at Anne er einaste gjenverande barn i huset hjå foreldra.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=3&filnamn=f70514&gardpostnr=250&personpostnr=1800&merk=1800#ovre Folketeljinga 1875]</ref>		Anne var nest yngst av i alt sju sysken. Tre av dei døydde som barn. Den fyrstefødde, Brit fødd 1832 kjenner vi ikkje dødstidspunktet for. Den einaste broren som voks opp, Johannes fødd 1849, emigrerte til Amerika i 1867. Den yngste i syskenflokken, Embjørg tre år yngre enn Anne, budde som Anne heime i Eggi til ho døydde i 1890.

			Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldre, ein bror og to systre.<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01038058002592 Folketeljinga 1865 på Digitalarkivet]</ref> Ho kan ha hatt fleire sysken (skal sjekke bygdeboka for 70.45 Nedre Eggi!) I 1875 ser det ut til at Anne er einaste gjenverande barn i huset hjå foreldra.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=3&filnamn=f70514&gardpostnr=250&personpostnr=1800&merk=1800#ovre Folketeljinga 1875]</ref>

	Broren og eine systera (?) utvandra til Amerika. Da foreldra og den andre systera døydde, vart Anne eigar av stugu på plassen. Da det kom nye husmannsfolk der rett før 1900, fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=4&filnamn=f00514&gardpostnr=215&personpostnr=1360#nedre Folketeljinga 1900]</ref>		Broren og eine systera (?) utvandra til Amerika. Da foreldra og den andre systera døydde, vart Anne eigar av stugu på plassen. Da det kom nye husmannsfolk der rett før 1900, fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=4&filnamn=f00514&gardpostnr=215&personpostnr=1360#nedre Folketeljinga 1900]</ref>

Hans P. Hosar på 6. apr. 2013 kl. 08:39

2013-04-06T08:39:33Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. apr. 2013 kl. 08:39
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{Under arbeid}}~~		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Anne Eggen (1852-1917).JPG\|Anne Eggen\|Ukjent.}}
	{{thumb høyre\|Anne Eggen (1852-1917).JPG\|Anne Eggen\|Ukjent.}}		'''[[Anne Eggen]]''' (fødd i [[Lom]] 28. desember 1852, død på Sannerud i [[Stange]] i 1917) var ein pioner i kvinnesak og politikk i Lom. Ho var truleg den fyrste kvinna i landet som var leiar i eit politisk partilag, da ho i 1894 vart ho vald til «formand» i [[Loms Venstreforening]]. Det var sju år før kvinner fekk avgrensa røysterett ved kommuneval, og nær 20 år før kvinner fekk full statsborgarleg røysterett på linje med menn (1913).</onlyinclude>
	'''[[Anne Eggen]]''' (fødd i [[Lom]] 28. desember 1852, død på Sannerud i [[Stange]] i 1917) var ein pioner i kvinnesak og politikk i Lom. Ho var truleg den fyrste kvinna i landet som var leiar i eit politisk partilag, da ho i 1894 vart ho vald til «formand» i [[Loms Venstreforening]]. Det var sju år før kvinner fekk avgrensa røysterett ved kommuneval, og nær 20 år før kvinner fekk full statsborgarleg røysterett på linje med menn (1913).

	== Familie, bakgrunn og livsløp ==		== Familie, bakgrunn og livsløp ==
Linje 13:		Linje 12:

	== Samfunnsaktør og kulturpersonlegdom ==		== Samfunnsaktør og kulturpersonlegdom ==
	Anne Eggen var etter tid og omstende ei opplyst kvinne. Gjennomgådde kjelder viser ikkje kva skulegang ho eventuelt har hatt ut over allmugeskulen. Det kan ha vore tilbod om framhaldsskule (kveldskurs o.l.) i hennar oppvekst. Ho var litt for gammal til å ha følgt undervisninga på barnetrinnet som Andreas ~~Ayuslid~~ med fleire dreiv i sin [[Friskulen i Lom\|friskule]] på Ofigsbø i 1870-åra. Men det er sannsynleg at Anne har vorte inspirert og oppmuntra i sin danningsprosess av miljøet rundt denne skulen.		Anne Eggen var etter tid og omstende ei opplyst kvinne. Gjennomgådde kjelder viser ikkje kva skulegang ho eventuelt har hatt ut over allmugeskulen. Det kan ha vore tilbod om framhaldsskule (kveldskurs o.l.) i hennar oppvekst. Ho var litt for gammal til å ha følgt undervisninga på barnetrinnet som [[Andreas Austlid]], [[Ivar Blekastad]] med fleire dreiv i sin [[Friskulen i Lom\|friskule]] på Ofigsbø i 1870-åra. Men det er sannsynleg at Anne har vorte inspirert og oppmuntra i sin danningsprosess av miljøet rundt denne skulen.

	Ho skaffa seg bøker og blad. Mellom anna abonnerte ho på Den 17de Mai, og det er rimeleg å tru at ho var med og reidde grunnen for [[språkskiftet til nynorsk i Lom]] i 1890-åra. Som leiar ho var leiar i venstrelaget må ho hatt sitt å seie i denne saka, sjølv om hennar namn ikkje er nemnt i gjennomgådde kjelder om språkskifteprosessen.		Ho skaffa seg bøker og blad. Mellom anna abonnerte ho på Den 17de Mai, og det er rimeleg å tru at ho var med og reidde grunnen for [[språkskiftet til nynorsk i Lom]] i 1890-åra. Som leiar ho var leiar i venstrelaget må ho hatt sitt å seie i denne saka, sjølv om hennar namn ikkje er nemnt i gjennomgådde kjelder om språkskifteprosessen.
Linje 20:		Linje 19:

	Med det same dette vart kjent, skreiv Bjørnstjerne Bjørnson frå Roma eit oppglødd brev til Eggen og gratulerte henne. Han skreiv mellom anna:		Med det same dette vart kjent, skreiv Bjørnstjerne Bjørnson frå Roma eit oppglødd brev til Eggen og gratulerte henne. Han skreiv mellom anna:
	:«Kjære Anne Eggen!Det er nu mange år, siden jeg offentlig bad om, at kvinner måtte komme med i de politiske foreninger og vælges med i styret. De kan da forstå min glæde ved å læse, at De er blét valgt til forman for venstrefolket i Lom. Den er tvefold stor derved, at førstegang slikt skjer, er det ikke i en by, men ute på landsbygden, oppe mellem fjællene.»		:«Kjære Anne Eggen!Det er nu mange år, siden jeg offentlig bad om, at kvinner måtte komme med i de politiske foreninger og vælges med i styret. De kan da forstå min glæde ved å læse, at De er blét valgt til forman for venstrefolket i Lom. Den er tvefold stor derved, at førstegang slikt skjer, er det ikke i en by, men ute på landsbygden, oppe mellem fjællene.»<ref>Sitert frå Ekre, L. 1984 side 30.</ref>

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
			*Ekre, Lars: «Nyfunne Bjørnstjerne Bjørnson-brev til ei særeigen Loms-kvinne», i ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' 1984.
			*Folketelingane for Lom 1865, 1875, 1900, 1910.
			*Kolden, Jon: ''Bygdabok for Lom, bind 3''. Red. Arnfinn Kjelland (ansv.) Lom kommune 2005, side 169.
			*Kroken, Vigdis: «Framsynt kvinne frå Lom.» Reportasje om Anne Eggen i lokalavisa Fjuken 21. mars 2013.
			*Kyrkjebøker for Lom (ministerialbok 1837-1863).

	== Referansar ==		== Referansar ==
	<references/>		<references/>
Linje 33:		Linje 38:
	[[Kategori:Kvinnesakskvinner]]		[[Kategori:Kvinnesakskvinner]]
	[[Kategori:Stemmerett]]		[[Kategori:Stemmerett]]
			{{F1}}

Hans P. Hosar på 6. apr. 2013 kl. 08:28

2013-04-06T08:28:27Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. apr. 2013 kl. 08:28
Linje 16:		Linje 16:

	Ho skaffa seg bøker og blad. Mellom anna abonnerte ho på Den 17de Mai, og det er rimeleg å tru at ho var med og reidde grunnen for [[språkskiftet til nynorsk i Lom]] i 1890-åra. Som leiar ho var leiar i venstrelaget må ho hatt sitt å seie i denne saka, sjølv om hennar namn ikkje er nemnt i gjennomgådde kjelder om språkskifteprosessen.		Ho skaffa seg bøker og blad. Mellom anna abonnerte ho på Den 17de Mai, og det er rimeleg å tru at ho var med og reidde grunnen for [[språkskiftet til nynorsk i Lom]] i 1890-åra. Som leiar ho var leiar i venstrelaget må ho hatt sitt å seie i denne saka, sjølv om hennar namn ikkje er nemnt i gjennomgådde kjelder om språkskifteprosessen.

			Lite er også elles kjent om den politiske innsatsen hennar ut over at ho altså vart leiar av det lokale venstrelaget. Ho skal ha hjelpt mange menn til å nytte røysteretten ved å hjelpe dei med dei formalia som skulle til. I følgje ein notis Gudbrandsdølen om valet av henne til partileiar, blir det sagt ho er «jevnsides om ikke over de andre Bestyrelsesmedlemmer baade i politisk Oplysning og Interesse».<ref>Her sitert etter Ekre, L. 1984 side 27.</ref>

			Med det same dette vart kjent, skreiv Bjørnstjerne Bjørnson frå Roma eit oppglødd brev til Eggen og gratulerte henne. Han skreiv mellom anna:
			:«Kjære Anne Eggen!Det er nu mange år, siden jeg offentlig bad om, at kvinner måtte komme med i de politiske foreninger og vælges med i styret. De kan da forstå min glæde ved å læse, at De er blét valgt til forman for venstrefolket i Lom. Den er tvefold stor derved, at førstegang slikt skjer, er det ikke i en by, men ute på landsbygden, oppe mellem fjællene.»

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
	== Referansar ==		== Referansar ==
	<references/>		<references/>

			{{DEFAULTSORT:Eggen, Anne}}
			[[Kategori:Lom kommune]]
			[[Kategori:Personer]]
			[[Kategori:Venstrepolitikere]]
			[[Kategori:Målfolk]]
			[[Kategori:Kvinnesakskvinner]]
			[[Kategori:Stemmerett]]

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. apr. 2013 kl. 08:33
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb høyre\|Anne Eggen (1852-1917).JPG\|Anne Eggen\|Ukjent.}}		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Anne Eggen (1852-1917).JPG\|Anne Eggen\|Ukjent.}}
	'''[[Anne Eggen]]''' (fødd i [[Lom]] 28. desember 1852, død på Sannerud i [[Stange]] i 1917) var ein pioner i kvinnesak og politikk i Lom. Ho var truleg den fyrste kvinna i landet som var leiar i eit politisk partilag, da ho i 1894 vart ho vald til «formand» i [[Loms Venstreforening]]. Det var sju år før kvinner fekk avgrensa røysterett ved kommuneval, og nær 20 år før kvinner fekk full statsborgarleg røysterett på linje med menn (1913).</onlyinclude>		'''[[Anne Eggen]]''' (fødd i [[Lom]] 28. desember 1852, død på Sannerud i [[Stange]] i 1917) var ein pioner i kvinnesak og politikk i Lom. Ho var truleg den fyrste kvinna i landet som var leiar i eit politisk partilag, da ho i 1894 vart vald til «formand» i [[Loms Venstreforening]]. Det var sju år før kvinner fekk avgrensa røysterett ved kommuneval, og nær 20 år før kvinner fekk full statsborgarleg røysterett på linje med menn (1913).</onlyinclude>

	== Familie, bakgrunn og livsløp ==		== Familie, bakgrunn og livsløp ==
	Ho var fødd og oppvaksen på Nedre Eggi, som var husmannsplass under Lom prestegard. Foreldra var plassfolka Alf Johannesen og hustru Anne Syversdotter.<ref>Kyrkjebok for Lom 1837-1863</ref>		Ho var fødd og oppvaksen på Nedre Eggi, som var husmannsplass under Lom prestegard. Foreldra var plassfolka Alf Johannesen og hustru Anne Syversdotter.<ref>Kyrkjebok for Lom 1837-1863</ref>

	Anne var nest yngst av i alt sju sysken. Tre av dei døydde som barn. ~~Den fyrstefødde,~~ Brit fødd 1832 ~~kjenner vi ikkje dødstidspunktet for. Den einaste broren som voks opp~~, Johannes fødd 1849, emigrerte til Amerika i 1867. ~~Den yngste i syskenflokken, Embjørg tre år yngre enn~~ Anne~~, budde som Anne heime~~ i ~~Eggi til ho døydde i 1890~~.		Anne var nest yngst av i alt sju sysken. Tre av dei døydde som barn. Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldra og dei tre gjenlevande syskena Brit (fødd 1832), Johannes (fødd 1849) og Embjørg (fødd 1855). Johannes emigrerte til Amerika i 1867.<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01038058002592 Folketeljinga 1865 på Digitalarkivet]</ref> I 1875 ser det ut til at Anne er einaste gjenverande barn i huset hjå foreldra.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=3&filnamn=f70514&gardpostnr=250&personpostnr=1800&merk=1800#ovre Folketeljinga 1875]</ref>

	~~Ved folketeljinga i 1865 bur Anne i Eggi saman med foreldre~~, ~~ein bror~~ og ~~to systre.<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01038058002592 Folketeljinga 1865~~ på ~~Digitalarkivet]</ref> Ho kan ha hatt fleire sysken (skal sjekke bygdeboka for 70~~.~~45 Nedre Eggi!) I 1875 ser det ut~~ til at ~~Anne er einaste gjenverande barn~~ i ~~huset hjå foreldra.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens~~.~~exe?slag=visbase&sidenr=3&filnamn=f70514&gardpostnr=250&personpostnr=1800&merk=1800#ovre Folketeljinga 1875]</ref>~~		I løpet av tre år 1887-1890 døyr fyrst faren, så mora og til sist yngstesystera Embjørg som på det tidspunktet hadde flytta heim att til Eggi. Eldstesyster Brit kjenner vi ikkje nærare livssoga til. Det er mogleg at ho i likskap med broren hadde utvandra.

	~~Broren og eine systera (?) utvandra til Amerika.~~ Da ~~foreldra og den andre systera døydde~~, vart ~~Anne~~ eigar av stugu på plassen. ~~Da det~~ kom nye husmannsfolk ~~der~~ rett før 1900, fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=4&filnamn=f00514&gardpostnr=215&personpostnr=1360#nedre Folketeljinga 1900]</ref>		Da Anne vart einsleg, vart ho eigar av stugu på plassen. Det kom nye husmannsfolk til Nedre Eggi rett før 1900. Da fekk Anne leigd ei tomt i Kroken i nabolaget, og sette opp att huset der. Det gjekk under namnet Eggjastugu, og i daglegtale vart der Anne gjerne omtala som Anne Eggjastugun. På folketeljingstidspunktet 1900 er bustaden hennar framleis «N Eggen». Anne lever av spinning og veving, og ho har ein framhaldsskulelærar som losjerande.<ref>[http://digitalarkivet.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=4&filnamn=f00514&gardpostnr=215&personpostnr=1360#nedre Folketeljinga 1900]</ref>

	I 1910, 58 år gammal, bur Anne aleine, og oppgjev til folketeljinga at ho blir forsørga av «brødrene» i Amerika.<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01036427001679 Folketeljinga 1910]</ref>		I 1910, 58 år gammal, bur Anne aleine, og oppgjev til folketeljinga at ho blir forsørga av «brødrene» i Amerika. Ho hadde altså berre den eine broren, men fleirtalsforma ''kan'' indikere at også eldstesystera Brit budde i Amerika.<ref>[http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01036427001679 Folketeljinga 1910]</ref>

	== Samfunnsaktør og kulturpersonlegdom ==		== Samfunnsaktør og kulturpersonlegdom ==
	Anne Eggen var etter tid og omstende ei opplyst kvinne. Gjennomgådde kjelder viser ikkje kva skulegang ho eventuelt har hatt ut over allmugeskulen. Det kan ha vore tilbod om framhaldsskule (kveldskurs o.l.) i hennar oppvekst. Ho var litt for gammal til å ha følgt undervisninga på barnetrinnet som [[Andreas Austlid]], [[Ivar Blekastad]] med fleire dreiv i sin [[Friskulen i Lom\|friskule]] på Ofigsbø i 1870-åra. Men det er sannsynleg at ~~Anne~~ har vorte inspirert og oppmuntra i sin danningsprosess av miljøet rundt denne skulen.		Anne Eggen var etter tid og omstende ei opplyst kvinne. Gjennomgådde kjelder viser ikkje kva skulegang ho eventuelt har hatt ut over allmugeskulen. Det kan ha vore tilbod om framhaldsskule (kveldskurs o.l.) i hennar oppvekst. Ho var litt for gammal til å ha følgt undervisninga på barnetrinnet som [[Andreas Austlid]], [[Ivar Blekastad]] med fleire dreiv i sin [[Friskulen i Lom\|friskule]] på Ofigsbø i 1870-åra. Men det er sannsynleg at ho har vorte inspirert og oppmuntra i sin danningsprosess av miljøet rundt denne skulen.

	Ho skaffa seg bøker og blad. Mellom anna abonnerte ho på Den 17de Mai, og det er rimeleg å tru at ho var med og reidde grunnen for [[språkskiftet til nynorsk i Lom]] i 1890-åra. Som ~~leiar ho var~~ leiar i venstrelaget må ho hatt sitt å seie i denne saka, sjølv om hennar namn ikkje er nemnt i gjennomgådde kjelder om språkskifteprosessen.		Ho skaffa seg bøker og blad. Mellom anna abonnerte ho på landsmålsorganet [[Den 17de Mai]], og det er rimeleg å tru at ho var med og reidde grunnen for [[språkskiftet til nynorsk i Lom]] i 1890-åra. Som leiar i venstrelaget må ho hatt sitt å seie i denne saka, sjølv om hennar namn ikkje er nemnt i gjennomgådde kjelder om språkskifteprosessen.

	Lite er også elles kjent om den politiske innsatsen hennar ut over at ho altså vart leiar av det lokale venstrelaget. Ho skal ha hjelpt mange menn til å nytte røysteretten ved å hjelpe dei med dei formalia som skulle til. I følgje ein notis Gudbrandsdølen om valet av henne til partileiar, blir det sagt ho er «jevnsides om ikke over de andre Bestyrelsesmedlemmer baade i politisk Oplysning og Interesse».<ref>Her sitert etter Ekre, L. 1984 side 27.</ref>		Lite er også elles kjent om den politiske innsatsen hennar ut over at ho altså vart leiar av det lokale venstrelaget. Ho skal ha hjelpt mange menn til å nytte røysteretten ved å hjelpe dei med dei formalia som skulle til. I følgje ein notis Gudbrandsdølen om valet av henne til partileiar, blir det sagt ho er «jevnsides om ikke over de andre Bestyrelsesmedlemmer baade i politisk Oplysning og Interesse».<ref>Her sitert etter Ekre, L. 1984 side 27.</ref>
Linje 26:		Linje 26:
	*Ekre, Lars: «Nyfunne Bjørnstjerne Bjørnson-brev til ei særeigen Loms-kvinne», i ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' 1984.		*Ekre, Lars: «Nyfunne Bjørnstjerne Bjørnson-brev til ei særeigen Loms-kvinne», i ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' 1984.
	*Folketelingane for Lom 1865, 1875, 1900, 1910.		*Folketelingane for Lom 1865, 1875, 1900, 1910.
	*Kolden, Jon: ''Bygdabok for Lom, bind 3''. Red. Arnfinn Kjelland (ansv.) Lom kommune 2005, side 169.		*Kolden, Jon: ''Bygdabok for Lom, bind 3''. Red. Arnfinn Kjelland (ansv.) Lom kommune 2005, side 161 og 169.
	*Kroken, Vigdis: «Framsynt kvinne frå Lom.» Reportasje om Anne Eggen i lokalavisa Fjuken 21. mars 2013.		*Kroken, Vigdis: «Framsynt kvinne frå Lom.» Reportasje om Anne Eggen i lokalavisa Fjuken 21. mars 2013.
	*Kyrkjebøker for Lom (ministerialbok 1837-1863).		*Kyrkjebøker for Lom (ministerialbok 1837-1863).