Armfeldtfelttoget - Sideversjonshistorikk

PaulVIF på 2. aug. 2023 kl. 08:02

2023-08-02T08:02:23Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. aug. 2023 kl. 08:02
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse~~, teikna av~~ [[Johan Wilhelm Klüver]].}}</onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse\|type=Kart\|[[Johan Wilhelm Klüver]].}}</onlyinclude>
	{{thumb\|Karolinernes dødsmarsj.png\|Kart over framrykningen og tilbaketrekningen. Datoene er i henhold til [[juliansk kalender]].}}		{{thumb\|Karolinernes dødsmarsj.png\|Kart over framrykningen og tilbaketrekningen. Datoene er i henhold til [[juliansk kalender]].}}
	<onlyinclude>'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.		<onlyinclude>'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.

Kallrustad: korr.

2022-08-03T07:53:13Z

korr.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. aug. 2022 kl. 07:53
Linje 82:		Linje 82:
	Armèen slo seg til i Stjørdalen, mellom anna for å samle forsyningar. «Fra Dalsaune og ned til Hegra ble det gjort reint hus i fjøs og stabbur på de fleste gardene».<ref>Leifall side 375.</ref> Det er registrert mange segner om dette opphaldet, som berre vart fram til 14. november da styrken braut opp att for å gå mot Trondheim. Armfeldt var forsiktig, han venta at nordmennene hadde stilling på Gjevingåsen, og førte styrkane om [[Frigården (Stjørdal)\|Frigården]] og Julkleiva til [[Hommelvik\|Hommelvika]].<ref>Leifall side 376f.</ref>		Armèen slo seg til i Stjørdalen, mellom anna for å samle forsyningar. «Fra Dalsaune og ned til Hegra ble det gjort reint hus i fjøs og stabbur på de fleste gardene».<ref>Leifall side 375.</ref> Det er registrert mange segner om dette opphaldet, som berre vart fram til 14. november da styrken braut opp att for å gå mot Trondheim. Armfeldt var forsiktig, han venta at nordmennene hadde stilling på Gjevingåsen, og førte styrkane om [[Frigården (Stjørdal)\|Frigården]] og Julkleiva til [[Hommelvik\|Hommelvika]].<ref>Leifall side 376f.</ref>

	Frå Hommelvika gjekk armèen vidare mot Trondheim. Dei første kavaleriavdelingane kom fram til byen 15. november og oppdaga at alle norske styrkar var forskansa i byen innafor elva på på [[Kristiansten festning]]. To dagar seinare braut hovudarmèen opp og marsjerte fram til og gjekk i biuvakk ved [[Teslia (Trondheim)\|Teslia]], om lag fem km fra bysentrum.<ref>Jenshus 1996 side 56 (Jenshus må referere til den julianske kalenderen).</ref>		Frå Hommelvika gjekk armèen vidare mot Trondheim. Dei første kavaleriavdelingane kom fram til byen 15. november og oppdaga at alle norske styrkar var forskansa i byen innafor elva på [[Kristiansten festning]]. To dagar seinare braut hovudarmèen opp og marsjerte fram til og gjekk i biuvakk ved [[Teslia (Trondheim)\|Teslia]], om lag fem km fra bysentrum.<ref>Jenshus 1996 side 56 (Jenshus må referere til den julianske kalenderen).</ref>

	==Beleiringa av Trondheim==		==Beleiringa av Trondheim==

PaulVIF: /* Dei svenske styrkane */

2020-07-01T07:22:32Z

Dei svenske styrkane

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jul. 2020 kl. 07:22
Linje 38:		Linje 38:
	* Jämtlands regemente med kavalleri-kompani		* Jämtlands regemente med kavalleri-kompani

	Ei populær samlenemning på desse soldatane var ''karolinarar'', og det dekte da både svenskar og finnar.		Ei populær samlenemning på desse soldatane var ''karolinarar'' (frå [[Latin\|latinske]] forma ''Carolus'' for Karl<ref>[https://snl.no/karoliner_-_soldat Karoliner - soldat] i ''[[Store norske leksikon]]''</ref>), og det dekte da både svenskar og finnar.

	==Kronologi==		==Kronologi==

Arnfinn Kjelland: /* Framrykking til Stjørdalen og retur til Verdalen */

2019-08-30T12:29:40Z

Framrykking til Stjørdalen og retur til Verdalen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. aug. 2019 kl. 12:29
Linje 64:		Linje 64:
	Etter trefninga ved Steine trekte Budde den norske hovudstyrken tilbake til Stjørdalen, kryssa [[Stjørdalselva]] og gjekk i forsvarsstilling på vestsida av elva nedanfor [[Gjevingåsen]] den 16. september.		Etter trefninga ved Steine trekte Budde den norske hovudstyrken tilbake til Stjørdalen, kryssa [[Stjørdalselva]] og gjekk i forsvarsstilling på vestsida av elva nedanfor [[Gjevingåsen]] den 16. september.

	Framleis var det godt vêr, og den svenske hovudstyrken gjekk relativt sakte sørover til Åsen, der dei heldt kviledag søndag 18. september. Dagen etter marsjerte dei nedover mot [[Fættenfjorden]], der vegen gjekk over i ein smal sti, knapt nok kløvsti, forbi bergformasjonen [[Langsteinen]]. ~~Har~~ hadde Budde lagt ein styrke i forsvar, og Armfeldt var svært bekymra over om det var muleg å kome forbi. Han klatra sjølv opp ovanfor berget og fekk oversikt, og fann ut at han kunne rykke fram og kome over nordmennene. Da han gjorde det, trakk nordmennene seg tilbake utan kamp. Men det tok lang tid for svenskane å få hovudstyrken forbi Langsteinen. Tysdag 20. september var framleis ikkje meir enn halvparten kome fram til [[Skatval]], og da slo veret om og eit langvarig regnvêr sette inn. Det førte til at Stjørdalselva voks så mykje at svenskane ikkje klarte å krysse, sjølv om dei prøvde med ei flytebru av same type som dei seinare klarte å krysse Nidelva med.<ref>Leifall side 371f.</ref>		Framleis var det godt vêr, og den svenske hovudstyrken gjekk relativt sakte sørover til Åsen, der dei heldt kviledag søndag 18. september. Dagen etter marsjerte dei nedover mot [[Fættenfjorden]], der vegen gjekk over i ein smal sti, knapt nok kløvsti, forbi bergformasjonen [[Langsteinen]]. Her hadde Budde lagt ein styrke i forsvar, og Armfeldt var svært bekymra over om det var muleg å kome forbi. Han klatra sjølv opp ovanfor berget og fekk oversikt, og fann ut at han kunne rykke fram og kome over nordmennene. Da han gjorde det, trakk nordmennene seg tilbake utan kamp. Men det tok lang tid for svenskane å få hovudstyrken forbi Langsteinen. Tysdag 20. september var framleis ikkje meir enn halvparten kome fram til [[Skatval]], og da slo veret om og eit langvarig regnvêr sette inn. Det førte til at Stjørdalselva voks så mykje at svenskane ikkje klarte å krysse, sjølv om dei prøvde med ei flytebru av same type som dei seinare klarte å krysse Nidelva med.<ref>Leifall side 371f.</ref>

	På denne tida hadde forsyningssituasjonen for svenskane blitt prekær. Alt dei kunne finne i Stjørdalsbygdene hadde dei rekvirert, men det skal mykje til for å halde nesten 10.000 mann med mat og brenneved. Da tok Armfeldt ei skjebnesvanger avgjerd: armèen skulle gå tilbake til Verdalen der det var lettare å få forsyningar over frå Duved. 2. oktober starta returen frå Stjørdalen.<ref>Smst.</ref>		På denne tida hadde forsyningssituasjonen for svenskane blitt prekær. Alt dei kunne finne i Stjørdalsbygdene hadde dei rekvirert, men det skal mykje til for å halde nesten 10.000 mann med mat og brenneved. Da tok Armfeldt ei skjebnesvanger avgjerd: armèen skulle gå tilbake til Verdalen der det var lettare å få forsyningar over frå Duved. 2. oktober starta returen frå Stjørdalen.<ref>Smst.</ref>

Arnfinn Kjelland: /* Framrykking til Stjørdalen og retur til Verdalen */

2019-02-26T07:40:08Z

Framrykking til Stjørdalen og retur til Verdalen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. feb. 2019 kl. 07:40
Linje 64:		Linje 64:
	Etter trefninga ved Steine trekte Budde den norske hovudstyrken tilbake til Stjørdalen, kryssa [[Stjørdalselva]] og gjekk i forsvarsstilling på vestsida av elva nedanfor [[Gjevingåsen]] den 16. september.		Etter trefninga ved Steine trekte Budde den norske hovudstyrken tilbake til Stjørdalen, kryssa [[Stjørdalselva]] og gjekk i forsvarsstilling på vestsida av elva nedanfor [[Gjevingåsen]] den 16. september.

	Framleis var det godt vêr, og den svenske hovudstyrken gjekk relativt sakte sørover til Åsen, der dei heldt kviledag søndag 18. september. Dagen etter marsjerte dei nedover mot [[Fættenfjorden]], der vegen gjekk over i ein smal sti, knapt nok kløvsti, forbi bergformasjonen [[Langsteinen]]. Har hadde Budde lagt ein styrke i forsvar, og Armfeldt var svært bekymra over om det var muleg å kome forbi. Han klatra sjølv opp ovanfor berget og fekk oversikt, og fann ut at han kunne rykke fram og kome over nordmennene. ~~Han~~ han gjorde det, trakk nordmennene seg tilbake utan kamp. Men det tok lang tid for svenskane å få hovudstyrken forbi Langsteinen. Tysdag 20. september var framleis ikkje meir enn halvparten kome fram til [[Skatval]], og da slo veret om og eit langvarig regnvêr sette inn. Det førte til at Stjørdalselva voks så mykje at svenskane ikkje klarte å krysse, sjølv om dei prøvde med ei flytebru av same type som dei seinare klarte å krysse Nidelva med.<ref>Leifall side 371f.</ref>		Framleis var det godt vêr, og den svenske hovudstyrken gjekk relativt sakte sørover til Åsen, der dei heldt kviledag søndag 18. september. Dagen etter marsjerte dei nedover mot [[Fættenfjorden]], der vegen gjekk over i ein smal sti, knapt nok kløvsti, forbi bergformasjonen [[Langsteinen]]. Har hadde Budde lagt ein styrke i forsvar, og Armfeldt var svært bekymra over om det var muleg å kome forbi. Han klatra sjølv opp ovanfor berget og fekk oversikt, og fann ut at han kunne rykke fram og kome over nordmennene. Da han gjorde det, trakk nordmennene seg tilbake utan kamp. Men det tok lang tid for svenskane å få hovudstyrken forbi Langsteinen. Tysdag 20. september var framleis ikkje meir enn halvparten kome fram til [[Skatval]], og da slo veret om og eit langvarig regnvêr sette inn. Det førte til at Stjørdalselva voks så mykje at svenskane ikkje klarte å krysse, sjølv om dei prøvde med ei flytebru av same type som dei seinare klarte å krysse Nidelva med.<ref>Leifall side 371f.</ref>

	På denne tida hadde forsyningssituasjonen for svenskane blitt prekær. Alt dei kunne finne i Stjørdalsbygdene hadde dei rekvirert, men det skal mykje til for å halde nesten 10.000 mann med mat og brenneved. Da tok Armfeldt ei skjebnesvanger avgjerd: armèen skulle gå tilbake til Verdalen der det var lettare å få forsyningar over frå Duved. 2. oktober starta returen frå Stjørdalen.<ref>Smst.</ref>		På denne tida hadde forsyningssituasjonen for svenskane blitt prekær. Alt dei kunne finne i Stjørdalsbygdene hadde dei rekvirert, men det skal mykje til for å halde nesten 10.000 mann med mat og brenneved. Da tok Armfeldt ei skjebnesvanger avgjerd: armèen skulle gå tilbake til Verdalen der det var lettare å få forsyningar over frå Duved. 2. oktober starta returen frå Stjørdalen.<ref>Smst.</ref>

Arnfinn Kjelland: /* Framrykking til Stjørdalen og retur til Verdalen */

2019-02-26T07:39:34Z

Framrykking til Stjørdalen og retur til Verdalen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. feb. 2019 kl. 07:39
Linje 64:		Linje 64:
	Etter trefninga ved Steine trekte Budde den norske hovudstyrken tilbake til Stjørdalen, kryssa [[Stjørdalselva]] og gjekk i forsvarsstilling på vestsida av elva nedanfor [[Gjevingåsen]] den 16. september.		Etter trefninga ved Steine trekte Budde den norske hovudstyrken tilbake til Stjørdalen, kryssa [[Stjørdalselva]] og gjekk i forsvarsstilling på vestsida av elva nedanfor [[Gjevingåsen]] den 16. september.

	Framleis var det godt vêr, og den svenske hovudstyrken gjekk relativt sakte sørover til Åsen, der dei heldt kviledag søndag 18. september. Dagen etter marsjerte dei nedover mot [[Fættenfjorden]], der vegen gjekk over i ein smal sti, knapt nok kløvsti, forbi bergformasjonen [[Langsteinen]]. Har hadde Budde lagt ein styrke i forsvar, og Armfeldt var svært bekymra over om det var muleg å kome forbi. Han klatra sjølv opp ovanfor berget og fekk oversikt, og fann ut at han kunne ~~gjere~~ rykke fram og kome over nordmennene. Han han gjorde det, trakk nordmennene seg tilbake utan kamp. Men det tok lang tid for svenskane å få hovudstyrken forbi Langsteinen. Tysdag 20. september var framleis ikkje meir enn halvparten kome fram til [[Skatval]], og da slo veret om og eit langvarig regnvêr sette inn. Det førte til at Stjørdalselva voks så mykje at svenskane ikkje klarte å krysse, sjølv om dei prøvde med ei flytebru av same type som dei seinare klarte å krysse Nidelva med.<ref>Leifall side 371f.</ref>		Framleis var det godt vêr, og den svenske hovudstyrken gjekk relativt sakte sørover til Åsen, der dei heldt kviledag søndag 18. september. Dagen etter marsjerte dei nedover mot [[Fættenfjorden]], der vegen gjekk over i ein smal sti, knapt nok kløvsti, forbi bergformasjonen [[Langsteinen]]. Har hadde Budde lagt ein styrke i forsvar, og Armfeldt var svært bekymra over om det var muleg å kome forbi. Han klatra sjølv opp ovanfor berget og fekk oversikt, og fann ut at han kunne rykke fram og kome over nordmennene. Han han gjorde det, trakk nordmennene seg tilbake utan kamp. Men det tok lang tid for svenskane å få hovudstyrken forbi Langsteinen. Tysdag 20. september var framleis ikkje meir enn halvparten kome fram til [[Skatval]], og da slo veret om og eit langvarig regnvêr sette inn. Det førte til at Stjørdalselva voks så mykje at svenskane ikkje klarte å krysse, sjølv om dei prøvde med ei flytebru av same type som dei seinare klarte å krysse Nidelva med.<ref>Leifall side 371f.</ref>

	På denne tida hadde forsyningssituasjonen for svenskane blitt prekær. Alt dei kunne finne i Stjørdalsbygdene hadde dei rekvirert, men det skal mykje til for å halde nesten 10.000 mann med mat og brenneved. Da tok Armfeldt ei skjebnesvanger avgjerd: armèen skulle gå tilbake til Verdalen der det var lettare å få forsyningar over frå Duved. 2. oktober starta returen frå Stjørdalen.<ref>Smst.</ref>		På denne tida hadde forsyningssituasjonen for svenskane blitt prekær. Alt dei kunne finne i Stjørdalsbygdene hadde dei rekvirert, men det skal mykje til for å halde nesten 10.000 mann med mat og brenneved. Da tok Armfeldt ei skjebnesvanger avgjerd: armèen skulle gå tilbake til Verdalen der det var lettare å få forsyningar over frå Duved. 2. oktober starta returen frå Stjørdalen.<ref>Smst.</ref>

PaulVIF på 21. jan. 2019 kl. 09:44

2019-01-21T09:44:42Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. jan. 2019 kl. 09:44
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}		<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}</onlyinclude>
	'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.		{{thumb\|Karolinernes dødsmarsj.png\|Kart over framrykningen og tilbaketrekningen. Datoene er i henhold til [[juliansk kalender]].}}
			<onlyinclude>'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.

	Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl XII gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl XIIs plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>		Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl XII gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl XIIs plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>

PaulVIF på 20. jan. 2019 kl. 22:15

2019-01-20T22:15:01Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. jan. 2019 kl. 22:15
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}		<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}
	'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av ~~svenskekongen [[Karl 12.]]~~ [[Det andre Norgesfelttoget\| andre ~~forsøk~~]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.		'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.

	Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl ~~12.~~ gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl ~~12.s~~ plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>		Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl XII gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl XIIs plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>

	==Vêr og føreforhold==		==Vêr og føreforhold==

PaulVIF: /* Jemtlandsarméens undergang */

2019-01-20T22:12:22Z

Jemtlandsarméens undergang

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. jan. 2019 kl. 22:12
Linje 104:		Linje 104:
	==Jemtlandsarméens undergang==		==Jemtlandsarméens undergang==
	{{utdypende artikkel\|Karolinernes dødsmarsj}}		{{utdypende artikkel\|Karolinernes dødsmarsj}}
	Siste fase av operasjonen starta med at hovudhæren marsjerte over fjellet Bukkhåmåren til Flora i [[Selbu]]. Her var det ikkje tidlegare rekvirert forsyningar, så svenskane vart hjelpte. Frå her kunne dei gått tilbake til Skånes og Steine skansar, der det hadde kome betydeleg med forsyningar frå Duved. Men ein teori går ut på at Armfeldt vart såpass forstyrra av norske avdelingar som angreip flankene og forsyningspatruljane, at han i staden gjekk til fjells. Ei framstøt mot [[Hilmo]] i Selbu vart avvist.<Jensås side 65f.</ref>		Siste fase av operasjonen starta med at hovudhæren marsjerte over fjellet Bukkhåmåren til Flora i [[Selbu]]. Her var det ikkje tidlegare rekvirert forsyningar, så svenskane vart hjelpte. Frå her kunne dei gått tilbake til Skånes og Steine skansar, der det hadde kome betydeleg med forsyningar frå Duved. Men ein teori går ut på at Armfeldt vart såpass forstyrra av norske avdelingar som angreip flankene og forsyningspatruljane, at han i staden gjekk til fjells. Ei framstøt mot [[Hilmo]] i Selbu vart avvist.<ref>Jensås side 65f.</ref>

	Det var nyttårskvelden etter den julianske kalenderen at svenskane starta påden skjebnesvangre marsjen over fjellet. Sjå utdjupande artikkel.		Det var nyttårskvelden etter den julianske kalenderen at svenskane starta påden skjebnesvangre marsjen over fjellet. Sjå utdjupande artikkel.

PaulVIF på 20. jan. 2019 kl. 22:10

2019-01-20T22:10:45Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. jan. 2019 kl. 22:10
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}		<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}
	'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10.000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av svenskekongen [[Karl 12.]] [[Det andre Norgesfelttoget\| andre forsøk]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.		'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av svenskekongen [[Karl 12.]] [[Det andre Norgesfelttoget\| andre forsøk]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.

	Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl 12. gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl 12.s plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>		Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl 12. gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl 12.s plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. aug. 2023 kl. 08:02
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse~~, teikna av~~ [[Johan Wilhelm Klüver]].}}</onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse\|type=Kart\|[[Johan Wilhelm Klüver]].}}</onlyinclude>
	{{thumb\|Karolinernes dødsmarsj.png\|Kart over framrykningen og tilbaketrekningen. Datoene er i henhold til [[juliansk kalender]].}}		{{thumb\|Karolinernes dødsmarsj.png\|Kart over framrykningen og tilbaketrekningen. Datoene er i henhold til [[juliansk kalender]].}}
	<onlyinclude>'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.		<onlyinclude>'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. jan. 2019 kl. 09:44
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}		<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}</onlyinclude>
	'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.		{{thumb\|Karolinernes dødsmarsj.png\|Kart over framrykningen og tilbaketrekningen. Datoene er i henhold til [[juliansk kalender]].}}
			<onlyinclude>'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av [[Det andre Norgesfelttoget\|det andre forsøket]] av [[Karl XII av Sverige]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.

	Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl XII gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl XIIs plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>		Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl XII gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl XIIs plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. jan. 2019 kl. 22:10
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}		<onlyinclude>{{thumb\|Armfeldttogets rute fra Sverige inn i Trøndelag, 1718.jpg\|Originalteikning av ruta Armfeldt fulgte frå Sverige til Steine skanse, teikna av [[Johan Wilhelm Klüver]].}}
	'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10.000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av svenskekongen [[Karl 12.]] [[Det andre Norgesfelttoget\| andre forsøk]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.		'''[[Armfeldtfelttoget]]''' er ei vanleg nemning på krigshandlingane som gjekk føre seg i [[Trøndelag]] under [[Den store nordiske krigen]] frå september 1718 til [[Karolinernes dødsmarsj\|dødsmarsjen til karolinarane over Tydalsfjella]] i januar 1719. Ein styrke på om lag 10 000 soldatar, i samtida og ettertida ofte kalla Jemtlandsarméen, vart våren og sommaren 1718 samla kring Duved skanse i [[Jemtland]] for å foreta eit innfall i og erobre Trøndelag som ein del av svenskekongen [[Karl 12.]] [[Det andre Norgesfelttoget\| andre forsøk]] på å ta Noreg under denne krigen. Arméen stod under kommando av generalløytnant [[Carl Gustaf Armfeldt]], og felttoget har også fått namn etter han.

	Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl 12. gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl 12.s plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>		Også under [[Det første Norgesfelttoget\|det første forsøket]] Karl 12. gjorde på å ta Noreg, var det planlagt ein operasjon i Trøndelag, men den kom aldri i gang. Men no skulle det også opprettast ein front her, også for å forhindre at dei norske avdelingane i regionen vart sendt sørover for å forsterke forsvaret i Sør-Noreg. I utgangspunktet var Karl 12.s plan at Jemtlandsarméen skulle avmarsjere frå Duved 15. august og erobre Trøndelag innan 28. september, altså på seks veker. Det skulle altså vise seg å vere umuleg.</onlyinclude>