Christen Henriksen Pram - Sideversjonshistorikk

Arnfinn Kjelland: Skrive om tillegga til nynorsk, sidan artikkelen opphavleg var på det målføret.

2019-08-11T17:06:34Z

Skrive om tillegga til nynorsk, sidan artikkelen opphavleg var på det målføret.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. aug. 2019 kl. 17:06
Linje 9:		Linje 9:
	Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangaske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>		Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangaske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>

	I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han ~~laget tegninger~~ av maskiner og mekaniske ~~innretninger~~ eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av ~~reisen~~ vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>. På Olsok den 29. juli 1804 ~~skrev~~ han en sang på ~~gården~~ Rotvold i Trondheim som er ~~kalt~~ den første Trondhjemssangen. Sangen er ~~inntatt~~ i ~~et tidsskrift ved navn~~ Trondhjemske blandinger (~~hæfte~~ 1–3, 1804) ~~utgitt~~ av konrektor ved ~~Latinskolen~~ (1802-1806) [[Niels Hofman Sevel Bloch]]		I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laga teikningar av maskiner og mekaniske innretningar eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisa vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>. På Olsok den 29. juli 1804 skreiv han ein sang på garden Rotvold i Trondheim som er kalla den første Trondhjemssangen. Sangen er teke inn i tidsskriftet ''Trondhjemske blandinger'' (hefte 1–3, 1804) utgjeve av konrektor ved Latinskulen (1802-1806) [[Niels Hofman Sevel Bloch]].

	==Personhistoria==		==Personhistoria==
Linje 22:		Linje 22:

	==Referansar==		==Referansar==
	<references/>		<references />

	==Bakgrunnsstoff==		==Bakgrunnsstoff==

Janes: /* Forfattarskapen */

2019-08-10T21:51:25Z

Forfattarskapen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. aug. 2019 kl. 21:51
Linje 9:		Linje 9:
	Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangaske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>		Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangaske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>

	I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>. På Olsok den 29. juli 1804 skrev han en sang på gården Rotvold i Trondheim som er kalt den første Trondhjemssangen. Sangen er inntatt i et tidsskrift ~~eller hefte~~ ved navn Trondhjemske ~~samlinger~~ utgitt av konrektor ved Latinskolen (1802-1806) Niels Hofman Sevel Bloch.		I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>. På Olsok den 29. juli 1804 skrev han en sang på gården Rotvold i Trondheim som er kalt den første Trondhjemssangen. Sangen er inntatt i et tidsskrift ved navn Trondhjemske blandinger (hæfte 1–3, 1804) utgitt av konrektor ved Latinskolen (1802-1806) [[Niels Hofman Sevel Bloch]]

	==Personhistoria==		==Personhistoria==

Janes: /* Forfattarskapen */

2019-08-10T21:44:24Z

Forfattarskapen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. aug. 2019 kl. 21:44
Linje 9:		Linje 9:
	Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangaske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>		Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangaske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>

	I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>. ~~Den~~ 29. juli 1804 skrev han en sang på gården Rotvold i Trondheim som er kalt den første Trondhjemssangen. Sangen er inntatt i et tidsskrift eller hefte ved navn Trondhjemske samlinger utgitt av konrektor ved Latinskolen (1802-1806) Niels Hofman Sevel Bloch.		I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>. På Olsok den 29. juli 1804 skrev han en sang på gården Rotvold i Trondheim som er kalt den første Trondhjemssangen. Sangen er inntatt i et tidsskrift eller hefte ved navn Trondhjemske samlinger utgitt av konrektor ved Latinskolen (1802-1806) Niels Hofman Sevel Bloch.

	==Personhistoria==		==Personhistoria==

Janes på 10. aug. 2019 kl. 21:43

2019-08-10T21:43:10Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. aug. 2019 kl. 21:43
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Christen Henriksen Pram.jpg\|Christen Henriksen Pram\|}}		<onlyinclude>{{thumb\|Christen Henriksen Pram.jpg\|Christen Henriksen Pram\|}}
	'''[[Christen Henriksen Pram]]''' (fødd [[4. september]] [[1756]] i [[Lesja]], død [[28. november]] [[1821]] på [[Saint Thomas, Virgin Islands]]) var ein særs produktiv faglitterær og skjønnlitterær forfattar. Foreldra var Henrik Frederik ~~Christenssen~~ Pram (1726-1800) og Olava Marie Nielsdtr. Stockfleth (1738-?), begge med sterke nettverk i [[Gudbrandsdalen]]. Henrik var kapellan i Lesja frå 1751 til han fekk eit sokneprestkall på Slagslunde og Gandløse på Sjælland i 1765 og flytte dit med familien.		'''[[Christen Henriksen Pram]]''' (fødd [[4. september]] [[1756]] i [[Lesja]], død [[28. november]] [[1821]] på [[Saint Thomas, Virgin Islands]]) var ein særs produktiv faglitterær og skjønnlitterær forfattar. Foreldra var Henrik Frederik Christensen Pram (1726-1800) og Olava Marie Nielsdtr. Stockfleth (1738-?), begge med sterke nettverk i [[Gudbrandsdalen]]. Henrik var kapellan i Lesja frå 1751 til han fekk eit sokneprestkall på Slagslunde og Gandløse på Sjælland i 1765 og flytte dit med familien.

	Christen var altså berre åtte år da han flytta frå Lesja og Noreg, men foreldra heldt kontakt med nordmenn og Christen vart m.a. kjent med [[Edvard Storm]] som voks opp i nabobygda [[Vågå]]. Christen rekna seg derfor heile livet for å vere nordmann, og særleg gudbrandsdøl. I 1772 reiste han til [[København]] for å studere, men han spesialiserte seg ikkje i eitt fag. Han leste klassiske litteratur og lærte språk, statistikk og økonomi, og var eit ivrig medlem av [[Det Norske Selskab]]. I 1781 fekk han stilling i [[Kommersekollegiet]], som [[justisråd]] frå 1802 og [[etatsråd]] frå 1812.</onlyinclude>		Christen var altså berre åtte år da han flytta frå Lesja og Noreg, men foreldra heldt kontakt med nordmenn og Christen vart m.a. kjent med [[Edvard Storm]] som voks opp i nabobygda [[Vågå]]. Christen rekna seg derfor heile livet for å vere nordmann, og særleg gudbrandsdøl. I 1772 reiste han til [[København]] for å studere, men han spesialiserte seg ikkje i eitt fag. Han leste klassiske litteratur og lærte språk, statistikk og økonomi, og var eit ivrig medlem av [[Det Norske Selskab]]. I 1781 fekk han stilling i [[Kommersekollegiet]], som [[justisråd]] frå 1802 og [[etatsråd]] frå 1812.</onlyinclude>
Linje 7:		Linje 7:
	Både i studietida og seinare både oversette Pram verker frå den klassiske litteraturen og skreiv dikt, skodespel, noveller og romanar. Saman med den danske litteraten Knud Lyne Rahbek starta han i 1785 allmenntidsskriftet [[Minerva]] som kom månadleg og der han sjølv skreiv mange artiklar. Han skreiv òg avhandlingar om eit universitet i Noreg (1795) og ei bok ''Om Befolkningen i Skandinavien'' (1809).<ref>Bull s. 34f</ref>		Både i studietida og seinare både oversette Pram verker frå den klassiske litteraturen og skreiv dikt, skodespel, noveller og romanar. Saman med den danske litteraten Knud Lyne Rahbek starta han i 1785 allmenntidsskriftet [[Minerva]] som kom månadleg og der han sjølv skreiv mange artiklar. Han skreiv òg avhandlingar om eit universitet i Noreg (1795) og ei bok ''Om Befolkningen i Skandinavien'' (1809).<ref>Bull s. 34f</ref>

	Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[~~tangoske~~]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>		Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangaske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>

	I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>		I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>. Den 29. juli 1804 skrev han en sang på gården Rotvold i Trondheim som er kalt den første Trondhjemssangen. Sangen er inntatt i et tidsskrift eller hefte ved navn Trondhjemske samlinger utgitt av konrektor ved Latinskolen (1802-1806) Niels Hofman Sevel Bloch.

	==Personhistoria==		==Personhistoria==

Janes på 10. aug. 2019 kl. 21:34

2019-08-10T21:34:20Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. aug. 2019 kl. 21:34
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Christen Henriksen Pram.jpg\|Christen Henriksen Pram\|}}		<onlyinclude>{{thumb\|Christen Henriksen Pram.jpg\|Christen Henriksen Pram\|}}
	'''[[Christen Henriksen Pram]]''' (fødd [[4. september]] [[1756]] i [[Lesja]], død [[28. november]] [[1821]] på [[Saint Thomas, Virgin Islands]]) var ein særs produktiv faglitterær og skjønnlitterær ~~norsk~~ forfattar. Foreldra var Henrik Frederik Christenssen Pram (1726-1800) og Olava Marie Nielsdtr. Stockfleth (1738-?), begge med sterke ~~slektsnettverk~~ i [[Gudbrandsdalen]]. Henrik var kapellan i Lesja frå 1751 til han fekk eit sokneprestkall på Slagslunde og Gandløse på Sjælland i 1765 og flytte dit med familien.		'''[[Christen Henriksen Pram]]''' (fødd [[4. september]] [[1756]] i [[Lesja]], død [[28. november]] [[1821]] på [[Saint Thomas, Virgin Islands]]) var ein særs produktiv faglitterær og skjønnlitterær forfattar. Foreldra var Henrik Frederik Christenssen Pram (1726-1800) og Olava Marie Nielsdtr. Stockfleth (1738-?), begge med sterke nettverk i [[Gudbrandsdalen]]. Henrik var kapellan i Lesja frå 1751 til han fekk eit sokneprestkall på Slagslunde og Gandløse på Sjælland i 1765 og flytte dit med familien.

	Christen var altså berre åtte år da han flytta frå Lesja og Noreg, men foreldra heldt kontakt med nordmenn og Christen vart m.a. kjent med [[Edvard Storm]] som voks opp i nabobygda [[Vågå]]. Christen rekna seg derfor heile livet for å vere nordmann, og særleg gudbrandsdøl. I 1772 reiste han til [[København]] for å studere, men han spesialiserte seg ikkje i eitt fag. Han leste klassiske litteratur og lærte språk, statistikk og økonomi, og var eit ivrig medlem av [[Det Norske Selskab]]. I 1781 fekk han stilling i [[Kommersekollegiet]], som [[justisråd]] frå 1802 og [[etatsråd]] frå 1812.</onlyinclude>		Christen var altså berre åtte år da han flytta frå Lesja og Noreg, men foreldra heldt kontakt med nordmenn og Christen vart m.a. kjent med [[Edvard Storm]] som voks opp i nabobygda [[Vågå]]. Christen rekna seg derfor heile livet for å vere nordmann, og særleg gudbrandsdøl. I 1772 reiste han til [[København]] for å studere, men han spesialiserte seg ikkje i eitt fag. Han leste klassiske litteratur og lærte språk, statistikk og økonomi, og var eit ivrig medlem av [[Det Norske Selskab]]. I 1781 fekk han stilling i [[Kommersekollegiet]], som [[justisråd]] frå 1802 og [[etatsråd]] frå 1812.</onlyinclude>

Olve Utne: {{nn}}

2016-01-29T08:31:03Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. jan. 2016 kl. 08:31
Linje 35:		Linje 35:
	[[Kategori:Dødsfall i 1821]]		[[Kategori:Dødsfall i 1821]]
	{{f1}}		{{f1}}
			{{nn}}

Arnfinn Kjelland: /* Forfattarskapen */

2015-08-20T20:27:01Z

Forfattarskapen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. aug. 2015 kl. 20:27
Linje 5:		Linje 5:

	==Forfattarskapen==		==Forfattarskapen==
	Både i studietida og seinare både oversette Pram verker frå den klassiske litteraturen og skreiv dikt, skodespel, noveller og romanar. Saman med den danske litteraten Knud Lyne Rahbek starta han i 1785 allmenntidsskriftet [[Minerva]] som kom månadleg og der han sjølv skreiv mange artiklar. ~~han~~ skreiv òg avhandlingar om eit universitet i Noreg (1795) og ei bok ''Om Befolkningen i Skandinavien'' (1809).<ref>Bull s. 34f</ref>		Både i studietida og seinare både oversette Pram verker frå den klassiske litteraturen og skreiv dikt, skodespel, noveller og romanar. Saman med den danske litteraten Knud Lyne Rahbek starta han i 1785 allmenntidsskriftet [[Minerva]] som kom månadleg og der han sjølv skreiv mange artiklar. Han skreiv òg avhandlingar om eit universitet i Noreg (1795) og ei bok ''Om Befolkningen i Skandinavien'' (1809).<ref>Bull s. 34f</ref>

	Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangoske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>		Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangoske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>

Arnfinn Kjelland: /* Forfattarskapen */

2013-12-09T12:25:59Z

Forfattarskapen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. des. 2013 kl. 12:25
Linje 9:		Linje 9:
	Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangoske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>		Den viktigaste innsatsen til Pram kom likevel etter kongeleg ordre av 25. mai 1804, da han starta på eit omfattande reiseprogram i Noreg. Oppdraget var eigentleg å samle informasjon om brenninga av [[tangoske]]l, som det hadde kome inn mange klager på. I tillegg skulle han skaffe sikker informasjon om alle næringsvegar som sorterte under kollegiet.<ref>Valen-Sendstad s. V.</ref>

	I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.>ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>		I perioden frå sommaren 1804 til våren 1806 gjennomførte Pram to lange studiereiser i Sør-Noreg. Den første gjekk nordover [[Hedmarken]], Gudbrandsdalen via [[Trondheim]] til [[Møre]]kysten og attende. Den andre gjekk gjennom det indre av [[Buskerud]], [[Telemark]] og [[Agder]], ned [[Setesdal]]en til langs kysten til [[Etne]] i [[Sunnhordland]], med retur langs Sørlandskysten.<ref>Jf. kart i Valen-Sendstad s. VIII</ref> På desse reisene samla han ein "vrimmel av detaljopplysninger om hverdags-Norge i bygd og by [...] Han noterte og skisserte. Han laget tegninger av maskiner og mekaniske innretninger eller gjorde kartskisser."<ref>Valen-Sendstad s. V</ref>. Resultatet av reisen vart 10 store manuskriptband til ei økonomisk-statistisk reiseskildring over landet. Mindre delar av desse er trykte, men det meste ligg visstnok framleis utrykt i Det Kongelige Bibliotek i København. Utanom desse manuskripta er det teke vare på to [[Leksikon:Kopibok\|kopibøker]] med brev Pram sendte undervegs på reisene til oppdragsgjevaren (kollegiet) og andre han hadde kontakt med. Denne korrespondansen er trykt (Valen-Sendstad 1964), og sjølv om den er mykje mindre omfattande enn sjølve manuskripta, gir den eit bilde av reisene og kva Pram var særskilt interessert i. På nokre punkt supplerer òg breva hovudmanuskripta.<ref>Valen-Sendstad s. VI</ref>

	==Personhistoria==		==Personhistoria==

Kallrustad: /* Personhistoria */

2013-12-09T12:24:57Z

Personhistoria

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. des. 2013 kl. 12:24
Linje 12:		Linje 12:

	==Personhistoria==		==Personhistoria==
	Christen Pram vart gift i 1782 med Maria Magdalena Erichsen (1754–1819). Økonomisk var han mindre heldig - forfatterskapen gav ikkje særleg overskot, og han skal òg ha gjort seg upopulær hos arbeidsgjevaren, særleg etter at han engasjerte seg som ein av hovudmennene bak danninga av [[Nordmandsforeningen]] etter [[Kielfreden]] i 1814. Pram søkte så eit lite embete i heimlandet, men utan å få svar. Da han miste stillinga i departementet søkte han tilsetting som tollforvaltar på St. Thomas, der han døydde kort tid seinare.<ref>Bull s. 35f</ref>		Christen Pram vart gift i 1782 med Maria Magdalena Erichsen (1754–1819). Økonomisk var han mindre heldig - forfatterskapen gav ikkje særleg overskot, og han skal òg ha gjort seg upopulær hos arbeidsgjevaren, særleg etter at han engasjerte seg som ein av hovudmennene bak danninga av [[Nordmandsforeningen]] etter [[Kielfreden]] i 1814. Pram søkte så eit lite embete i heimlandet, men utan å få svar. Da han miste stillinga i departementet, søkte han tilsetting som tollforvaltar på St. Thomas, der han døydde kort tid seinare.<ref>Bull s. 35f</ref>

	==Kjelder==		==Kjelder==

Kallrustad: tar vekk fotnote fra utdraget

2013-12-09T12:24:18Z

tar vekk fotnote fra utdraget

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. des. 2013 kl. 12:24
Linje 2:		Linje 2:
	'''[[Christen Henriksen Pram]]''' (fødd [[4. september]] [[1756]] i [[Lesja]], død [[28. november]] [[1821]] på [[Saint Thomas, Virgin Islands]]) var ein særs produktiv faglitterær og skjønnlitterær norsk forfattar. Foreldra var Henrik Frederik Christenssen Pram (1726-1800) og Olava Marie Nielsdtr. Stockfleth (1738-?), begge med sterke slektsnettverk i [[Gudbrandsdalen]]. Henrik var kapellan i Lesja frå 1751 til han fekk eit sokneprestkall på Slagslunde og Gandløse på Sjælland i 1765 og flytte dit med familien.		'''[[Christen Henriksen Pram]]''' (fødd [[4. september]] [[1756]] i [[Lesja]], død [[28. november]] [[1821]] på [[Saint Thomas, Virgin Islands]]) var ein særs produktiv faglitterær og skjønnlitterær norsk forfattar. Foreldra var Henrik Frederik Christenssen Pram (1726-1800) og Olava Marie Nielsdtr. Stockfleth (1738-?), begge med sterke slektsnettverk i [[Gudbrandsdalen]]. Henrik var kapellan i Lesja frå 1751 til han fekk eit sokneprestkall på Slagslunde og Gandløse på Sjælland i 1765 og flytte dit med familien.

	Christen var altså berre åtte år da han flytta frå Lesja og Noreg, men foreldra heldt kontakt med nordmenn og Christen vart m.a. kjent med [[Edvard Storm]] som voks opp i nabobygda [[Vågå]]. Christen rekna seg derfor heile livet for å vere nordmann, og særleg gudbrandsdøl~~.<ref>Bull s. 33</ref>~~. I 1772 reiste han til [[København]] for å studere, men han spesialiserte seg ikkje i eitt fag. Han leste klassiske litteratur og lærte språk, statistikk og økonomi, og var eit ivrig medlem av [[Det Norske Selskab]]. I 1781 fekk han stilling i [[Kommersekollegiet]], som [[justisråd]] frå 1802 og [[etatsråd]] frå 1812.</onlyinclude>		Christen var altså berre åtte år da han flytta frå Lesja og Noreg, men foreldra heldt kontakt med nordmenn og Christen vart m.a. kjent med [[Edvard Storm]] som voks opp i nabobygda [[Vågå]]. Christen rekna seg derfor heile livet for å vere nordmann, og særleg gudbrandsdøl. I 1772 reiste han til [[København]] for å studere, men han spesialiserte seg ikkje i eitt fag. Han leste klassiske litteratur og lærte språk, statistikk og økonomi, og var eit ivrig medlem av [[Det Norske Selskab]]. I 1781 fekk han stilling i [[Kommersekollegiet]], som [[justisråd]] frå 1802 og [[etatsråd]] frå 1812.</onlyinclude>

	==Forfattarskapen==		==Forfattarskapen==