Dale (Luster) - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-26T09:56:34Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. jan. 2016 kl. 09:56
Linje 32:		Linje 32:

	[[Kategori:Luster kommune]]		[[Kategori:Luster kommune]]
			{{nn}}

Oddloho: /* Administrasjonssentrum */ distriktslækjarbustad

2013-01-30T11:30:53Z

Administrasjonssentrum: distriktslækjarbustad

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. jan. 2013 kl. 11:30
Linje 11:		Linje 11:

	Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og i Dale her var tingstad for [[Luster]]. Her låg dessutan handelsstaden [[Døsen (Dale)\|Døsen]], og i periodar budde òg futen, sorenskrivaren i Indre Sogn og kapteinen som var sjef for [[Lysterske kompani]] på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].		Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og i Dale her var tingstad for [[Luster]]. Her låg dessutan handelsstaden [[Døsen (Dale)\|Døsen]], og i periodar budde òg futen, sorenskrivaren i Indre Sogn og kapteinen som var sjef for [[Lysterske kompani]] på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].

			Då den fyrste distriktslækjaren kom til Luster i 1877, Herman Riddervold Smith, flytte han og huslyden inn på Nygård ved Døsen. Dette var distriktslækjarbustad fram til kommunen i 1916 kjøpte ei stove i Steinabakken under Fuhr som ny lækjarbustad.

	==Sentrum for jostedølene==		==Sentrum for jostedølene==

Oddloho: namna Luster og Dale

2012-09-02T16:54:55Z

namna Luster og Dale

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. sep. 2012 kl. 16:54
Linje 2:		Linje 2:
	[[Bilde:Dale Luster.jpg\|thumb\|Dale kyrkje]]		[[Bilde:Dale Luster.jpg\|thumb\|Dale kyrkje]]

	'''[[Dale (Luster)\|Dale]]''' er ei bygd, eit kyrkjesokn og ein skulekrins i [[Luster kommune]] i [[Sogn og Fjordane]]. Dale ligg ved [[Lustrafjorden]], ved munningen av [[Dalsdalen]].		'''[[Dale (Luster)\|Dale]]''' er ei bygd, eit kyrkjesokn og ein skulekrins i [[Luster kommune]] i [[Sogn og Fjordane]]. Dale ligg ved [[Lustrafjorden]], ved munningen av [[Dalsdalen]]. I eldre tid kunne ''Dale'' bli nytta som nemning på heile Luster prestegjeld. I nyare tid er derimot ''Luster'' ofte nytta som namn på bygda Dale.</onlyinclude>

	I nyare tid er ''Luster'' ofte nytta som namn på bygda Dale.</onlyinclude>

	==Kyrkje og sokn==		==Kyrkje og sokn==

Oddloho på 2. sep. 2012 kl. 16:53

2012-09-02T16:53:48Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. sep. 2012 kl. 16:53
Linje 12:		Linje 12:
	I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Bergenhus len]] og [[Sogn futedøme]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Luster prestegjeld, det vil seie også [[Gaupne]]. Prestegjeldet var på denne tida oftast kalla ''Dale''. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.		I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Bergenhus len]] og [[Sogn futedøme]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Luster prestegjeld, det vil seie også [[Gaupne]]. Prestegjeldet var på denne tida oftast kalla ''Dale''. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.

	Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og i Dale her var tingstad for [[Luster~~]], frå sist på 1600-talet òg for [[Jostedalen~~]]. Her låg dessutan handelsstaden [[Døsen (Dale)\|Døsen]]~~). I~~ periodar budde òg futen, sorenskrivaren i Indre Sogn og kapteinen som var sjef for [[Lysterske kompani]] på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].		Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og i Dale her var tingstad for [[Luster]]. Her låg dessutan handelsstaden [[Døsen (Dale)\|Døsen]], og i periodar budde òg futen, sorenskrivaren i Indre Sogn og kapteinen som var sjef for [[Lysterske kompani]] på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].

	==Sentrum for jostedølene==		==Sentrum for jostedølene==
	Fram til det vart køyreveg til [[Gaupne]] på 1800-talet, var Dale eit vel så viktig sentrum for innlands-prestegjeldet [[Jostedalen]] som [[Røneid (Gaupne)\|Røneid]] og [[Marifjøra]]. Dale ~~var ikkje berre fast tingstad~~ for ~~Jostedalen, men òg staden der~~ [[Visitasar i Jostedalen\|bispe- og ~~prostevisitasar~~]] ~~vart gjennomførte~~ og handelsstad. Den gamle ferdslevegen til Jostedalen gjekk opp Dalsdalen til garden [[Kilen (Dale)\|Kilen]], over Storehaugen til [[Vigdal (Gaupne)\|Vigdalen]] og ned til [[Myklemyr (Jostedalen)\|Myklemyr]] i Jostedalen.		Fram til det vart køyreveg til [[Gaupne]] på 1800-talet, var Dale eit vel så viktig sentrum for innlands-prestegjeldet [[Jostedalen]] som [[Røneid (Gaupne)\|Røneid]] og [[Marifjøra]]. Frå slutten av 1600-talet byrja Jostedalen å ha bygdetinga i Dale i lag med Luster i staden for i Marifjøra. I Dale vart og [[Visitasar i Jostedalen\|bispe- og prostevisitasane]] for Jostedalen haldne, og Dale var ein viktig handelsstad for jostedølene. Den gamle ferdslevegen til Jostedalen gjekk opp Dalsdalen til garden [[Kilen (Dale)\|Kilen]], over Storehaugen til [[Vigdal (Gaupne)\|Vigdalen]] og ned til [[Myklemyr (Jostedalen)\|Myklemyr]] i Jostedalen.

	==Kommunesentrum==		==Kommunesentrum==

Oddloho: /* Administrasjonssentrum */ meir presist om Dale len og prestegjeld

2012-09-02T16:48:58Z

Administrasjonssentrum: meir presist om Dale len og prestegjeld

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. sep. 2012 kl. 16:48
Linje 10:		Linje 10:

	==Administrasjonssentrum==		==Administrasjonssentrum==
	I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Sogn ~~len~~]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile ~~Dale (~~Luster) prestegjeld, det vil seie også [[Gaupne]]. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.		I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Bergenhus len]] og [[Sogn futedøme]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Luster prestegjeld, det vil seie også [[Gaupne]]. Prestegjeldet var på denne tida oftast kalla ''Dale''. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.

	Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og her var òg tingstad for [[Luster]] og [[Jostedalen]] ~~og handelsstad (Dale og~~ [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde ~~dessutan~~ futen, sorenskrivaren i Indre Sogn og kapteinen som var sjef for [[Lysterske kompani]] på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].		Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og i Dale her var tingstad for [[Luster]], frå sist på 1600-talet òg for [[Jostedalen]]. Her låg dessutan handelsstaden [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde òg futen, sorenskrivaren i Indre Sogn og kapteinen som var sjef for [[Lysterske kompani]] på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].

	==Sentrum for jostedølene==		==Sentrum for jostedølene==

Oddloho: /* Administrasjonssentrum */

2012-08-28T20:55:47Z

Administrasjonssentrum

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. aug. 2012 kl. 20:55
Linje 12:		Linje 12:
	I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Sogn len]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Dale (Luster) prestegjeld, det vil seie også [[Gaupne]]. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.		I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Sogn len]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Dale (Luster) prestegjeld, det vil seie også [[Gaupne]]. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.

	Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og her var òg tingstad for [[Luster]] og [[Jostedalen]] og handelsstad (Dale og [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde dessutan futen og sorenskrivaren i Indre Sogn på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].		Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og her var òg tingstad for [[Luster]] og [[Jostedalen]] og handelsstad (Dale og [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde dessutan futen, sorenskrivaren i Indre Sogn og kapteinen som var sjef for [[Lysterske kompani]] på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].

	==Sentrum for jostedølene==		==Sentrum for jostedølene==

Oddloho: /* Administrasjonssentrum */

2012-08-28T13:08:50Z

Administrasjonssentrum

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. aug. 2012 kl. 13:08
Linje 10:		Linje 10:

	==Administrasjonssentrum==		==Administrasjonssentrum==
	I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Sogn len]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Dale (Luster) prestegjeld, det vil seie også Gaupne. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.		I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Sogn len]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Dale (Luster) prestegjeld, det vil seie også [[Gaupne]]. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.

	Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og her var òg tingstad for [[Luster]] og [[Jostedalen]] og handelsstad (Dale og [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde dessutan futen og sorenskrivaren i Indre Sogn på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].		Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og her var òg tingstad for [[Luster]] og [[Jostedalen]] og handelsstad (Dale og [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde dessutan futen og sorenskrivaren i Indre Sogn på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].

Oddloho: /* Administrasjonssentrum */ presisering om lenet

2012-08-28T13:07:46Z

Administrasjonssentrum: presisering om lenet

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 28. aug. 2012 kl. 13:07
Linje 10:		Linje 10:

	==Administrasjonssentrum==		==Administrasjonssentrum==
	I 1565 vart Dale skilt ut frå [[Sogn len]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]].		I 1565 vart Dale skipreide skilt ut frå [[Sogn len]] som eit eige len med eigen lensherre. [[Dale len]] vart like etter utvida til å femne om heile Dale (Luster) prestegjeld, det vil seie også Gaupne. Lenet eksisterte til 1614 då det vart lagt under [[Bergenhus len]] att.

	Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og her var òg tingstad for [[Luster]] og [[Jostedalen]] og handelsstad (Dale og [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde dessutan futen og sorenskrivaren i Indre Sogn på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].		Soknepresten i Luster heldt til i [[Dale prestegard]], og her var òg tingstad for [[Luster]] og [[Jostedalen]] og handelsstad (Dale og [[Døsen (Dale)\|Døsen]]). I periodar budde dessutan futen og sorenskrivaren i Indre Sogn på gardar i nærleiken av Dale, som [[For (Dale)\|For]], [[Flahamar (Dale)\|Flahamar]] og [[Talla (Dale)\|Talla]].

Oddloho: /* Bygdesentrum i nyare tid */

2010-11-16T09:50:59Z

Bygdesentrum i nyare tid

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. nov. 2010 kl. 09:50
Linje 25:		Linje 25:
	Etter at Luster, [[Hafslo]] og [[Jostedalen]] gjekk saman til storkommunen [[Luster]] i 1963, har mykje offentleg og privat tenesteyting og varehandel vorte flytt til det nye kommunesenteret [[Gaupne]].		Etter at Luster, [[Hafslo]] og [[Jostedalen]] gjekk saman til storkommunen [[Luster]] i 1963, har mykje offentleg og privat tenesteyting og varehandel vorte flytt til det nye kommunesenteret [[Gaupne]].

	Dei viktigaste offentlege institusjonane i Dale i dag er [[Dale kyrkje]], [[Dale skule]] (årssteg 1-7) med samfunnshus, [[Luster barnehage]] og [[Luster omsorgssenter]] (nybygg 2006 som avløyste den gamle sjukeheimen).		Dei viktigaste offentlege institusjonane i Dale i dag er [[Dale kyrkje (Luster)\|Dale kyrkje]], [[Dale skule]] (årssteg 1-7) med samfunnshus, [[Luster barnehage]] og [[Luster omsorgssenter]] (nybygg 2006 som avløyste den gamle sjukeheimen).

	==Litteratur==		==Litteratur==

Oddloho på 16. nov. 2010 kl. 09:50

2010-11-16T09:50:32Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. nov. 2010 kl. 09:50
Linje 7:		Linje 7:

	==Kyrkje og sokn==		==Kyrkje og sokn==
	[[Dale kyrkje]] står i hovudsak slik ho vart oppført kring 1250. Det er ei steinkyrkje vigsla til St. Nikolaus med tretårn frå 1630-åra. Det var hovudkyrkja i det tidlegare Luster prestegjeld, som i tillegg femnde om dei tilgrensande annekssokna [[Fortun]] i nord og [[Nes]] i sør, og dessutan [[Gaupne]] som gjekk til [[Jostedal]] prestegjeld i 1967.		[[Dale kyrkje (Luster)\|Dale kyrkje]] står i hovudsak slik ho vart oppført kring 1250. Det er ei steinkyrkje vigsla til St. Nikolaus med tretårn frå 1630-åra. Det var hovudkyrkja i det tidlegare Luster prestegjeld, som i tillegg femnde om dei tilgrensande annekssokna [[Fortun]] i nord og [[Nes]] i sør, og dessutan [[Gaupne]] som gjekk til [[Jostedal]] prestegjeld i 1967.

	==Administrasjonssentrum==		==Administrasjonssentrum==