Engedal (Kvinesdal gnr. 177) - Sideversjonshistorikk

Rogstad: Korrektur

2022-04-29T08:47:16Z

Korrektur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. apr. 2022 kl. 08:47
Linje 30:		Linje 30:

	== Gardsnamnet ==		== Gardsnamnet ==
	Namnet Engedal er samansett av to ledd. Første ledd Eng- tyder eng eller grasmark. Andre ledd -dal er – ikkje overraskande – eitt av dei hyppigast nytta namneledda i Noreg, både på stadar og gardar.		Namnet Engedal er samansett av to ledd. Første ledd ''Eng''- tyder eng eller grasmark. Andre ledd -''dal'' er – ikkje overraskande – eitt av dei hyppigast nytta namneledda i Noreg, både på stadar og gardar.

	Namnets karakter av landskapsskildring kan tyda på eit eldre opphav, men den samansette forma peiker i ei anna retning og nyare opphav. Det at vi her har å gjera med ''Enge''dalen, tyder at denne plassen har hatt ein funksjon i ein samanheng der det har vore naudsynt å skilja han frå andre dalar. Ein kan sjå føre seg at garden har vore ein teig på ein større gard, men ikkje av dei eldste i bygda.		Namnets karakter av landskapsskildring kan tyda på eit eldre opphav, men den samansette forma peiker i ei anna retning og nyare opphav. Det at vi her har å gjera med ''Enge''dalen, tyder at denne plassen har hatt ein funksjon i ein samanheng der det har vore naudsynt å skilja han frå andre dalar. Ein kan sjå føre seg at garden har vore ein teig på ein større gard, men ikkje av dei eldste i bygda.
Linje 57:		Linje 57:
	\|28		\|28
	\|}		\|}
	Som dei fleste andre stadar, auka likevel volumet i produksjonen kraftig på 1800-talet. På Engedal var det jordepledyrkinga som utgjorde auken. I 1802 hadde dei kome i gong med jordeple og sette to tønner med eit utkome på seks fold. I 1865 dyrka dei 25 tønner; ei tolvdobling frå 63 år tidlegare. Jordepledyrking hadde den fordelen at ein fekk ei avling uansett, sjølv om jordepla blei små i dårlege år. I kalde somrar kunne heile kornavlingar gå tapt, og det kunne vera fatalt i ein lite fleksibel økonomi. Engedal låg i «bakli» - som dei skreiv i 1723 – og kunne vera utsett. Volumet i korndyrkinga låg relativt fast heilt frå 1720-talet.		Som på dei fleste andre stadar, auka likevel volumet i produksjonen kraftig på 1800-talet. På Engedal var det jordepledyrkinga som utgjorde auken. I 1802 hadde dei kome i gong med jordeple og sette to tønner med eit utkome på seks fold. I 1865 dyrka dei 25 tønner; ei tolvdobling frå 63 år tidlegare. Jordepledyrking hadde den fordelen at ein fekk ei avling uansett, sjølv om jordepla blei små i dårlege år. I kalde somrar kunne heile kornavlingar gå tapt, og det kunne vera fatalt i ein lite fleksibel økonomi. Engedal låg i «bakli» - som dei skreiv i 1723 – og kunne vera utsett. Volumet i korndyrkinga låg relativt fast heilt frå 1720-talet.

	Husdyrhaldet, derimot, auka i likskap med jordepledyrkinga. I 1865 hadde dei 61 får, 51 geiter og ein gris, mot berre totalt 40 «smaa kreaturer» i 1802.		Husdyrhaldet, derimot, auka i likskap med jordepledyrkinga. I 1865 hadde dei 61 får, 51 geiter og ein gris, mot berre totalt 40 «smaa kreaturer» i 1802.
Linje 95:		Linje 95:
	I jordeboka frå 1617 står det ei opplysing om at det høyrde ein øydegard til Engedal. Mange gardar blei lagde aude som følge av nedgangstida i seinmellomalderen. Dei blei lagde inn under kringliggande gardar, gjerne der dei først hadde kome frå. På 1600-talet fekk styresmaktene interesse i å legga til rette for at dei gamle øydegardane blei tekne opp att. Fleire skatteobjekt gav meir inntekt, og mange øydegardsmenn fekk skattelette dei første åra. Men øydegarden som låg under Engedal i 1617 ser aldri ut til å ha blitt rydda opp att.		I jordeboka frå 1617 står det ei opplysing om at det høyrde ein øydegard til Engedal. Mange gardar blei lagde aude som følge av nedgangstida i seinmellomalderen. Dei blei lagde inn under kringliggande gardar, gjerne der dei først hadde kome frå. På 1600-talet fekk styresmaktene interesse i å legga til rette for at dei gamle øydegardane blei tekne opp att. Fleire skatteobjekt gav meir inntekt, og mange øydegardsmenn fekk skattelette dei første åra. Men øydegarden som låg under Engedal i 1617 ser aldri ut til å ha blitt rydda opp att.

	Rett vest for dagens bruk 1, ''Slåta'', litt nord for sjølve Engedal ligg Solbar, Solbarheia og Solbarmyra. Lokal tradisjon skal ha det til at det her låg ein gard i mellomalderen, og at det er denne garden som er nemnd i 1617. Eigedomen ligg i dag under Øvre Kvinlog, men segna forklarer dette med at garden følgde med ei jente frå Engedal som gifta seg til Øvre Kvinlog. Ein annan teori er at Vermund Øysteinsson måtte selja Solbar for å klara bøtene etter han hadde drepe Jesper Stakkeland i 1640.<ref>Veggeland, Tor & Jerstad, Johan: ''Gards- og ættesoge : Fjotland''. Utg. [s. n.]. Kvinesdal. 1979. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2016060848154}}, s. 405</ref> Ein treng ikkje ~~meine~~ så mykje om innhaldet i slike segn, men det er noko særmerkt med grensa mellom dei to gardane. Dei eldste byta gjekk oftast beint mellom stavane, som ytterpunkta blir kalla. Om ein ~~trekk ein~~ rett line over heile grensestrengen mellom Engedal og Øvre Kvinlaug frå Trollfossen til Kvernhushola, så ser ein at bytet «bøyer av» for Solbar og ~~treff~~ vestsida av Sløåna nokre hundre meter sør for der det vender opp på austsida. Det kan tyda på ei omskiping av byta langt tilbake i tid. Plassen heiter i dag Hauan.		Rett vest for dagens bruk 1, ''Slåta'', litt nord for sjølve Engedal ligg Solbar, Solbarheia og Solbarmyra. Lokal tradisjon skal ha det til at det her låg ein gard i mellomalderen, og at det er denne garden som er nemnd i 1617. Eigedomen ligg i dag under Øvre Kvinlog, men segna forklarer dette med at garden følgde med ei jente frå Engedal som gifta seg til Øvre Kvinlog. Ein annan teori er at Vermund Øysteinsson måtte selja Solbar for å klara bøtene etter han hadde drepe Jesper Stakkeland i 1640.<ref>Veggeland, Tor & Jerstad, Johan: ''Gards- og ættesoge : Fjotland''. Utg. [s. n.]. Kvinesdal. 1979. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2016060848154}}, s. 405</ref> Ein treng ikkje meina så mykje om innhaldet i slike segn, men det er noko særmerkt med grensa mellom dei to gardane. Dei eldste byta gjekk oftast beint mellom stavane, som ytterpunkta blir kalla. Om ein trekker ei rett line over heile grensestrengen mellom Engedal og Øvre Kvinlaug frå Trollfossen til Kvernhushola, så ser ein at bytet «bøyer av» for Solbar og treffer vestsida av Sløåna nokre hundre meter sør for der det vender opp på austsida. Det kan tyda på ei omskiping av byta langt tilbake i tid. Plassen heiter i dag Hauan.

			Godt gras på Solbar.

	På Engedal har dei og hatt kvernbruk. Ein finn spor etter det i innmarka.		På Engedal har dei og hatt kvernbruk. Ein finn spor etter det i innmarka.
Linje 144:		Linje 146:

	== Eigedomsforhold ==		== Eigedomsforhold ==
	Engedal har vore i bondeeige i så lang tid vi har kjelder. Garden er ~~nemnt~~ som «Øde gaard» i forbindelse med Akershusskatten i 1594. Om garden blei ~~lagt~~ aude etter seinmellomalderen, så blei han teken opp at innan slutten av 1500-talet.		Engedal har vore i bondeeige i så lang tid vi har kjelder. Garden er nemnd som «Øde gaard» i forbindelse med Akershusskatten i 1594. Om garden blei lagd aude etter seinmellomalderen, så blei han teken opp att innan slutten av 1500-talet.

	I 1665 blei landskylda sett opp frå 1 1/3 h til 1 ½ h, og i 1723 blei den foreslått sett opp til 3 [[Leksikon:Hudlag\|huder]]. Den siste blei ikkje driven gjennom.		I 1665 blei landskylda sett opp frå 1 1/3 h til 1 ½ h, og i 1723 blei den foreslått sett opp til 3 [[Leksikon:Hudlag\|huder]]. Den siste blei ikkje driven gjennom.
Linje 228:		Linje 230:
	Guri blei enke omkring 1705. Ho gifta seg ikkje opp att, slik ein ofte gjorde. Ho dreiv garden sjølv fram til ho døydde i 1725. Enker hadde same rettar og myndigheit som menn, og det kan sjå ut til at ho drog nytta av det. I 1722 la ho inn odelsstemning på bruket Torjus Bjørnsson eigde og sørgde for at sonen Hoskuld fekk seg eit gardsbruk.<ref>Veggeland, Tor & Jerstad, Johan: ''Gards- og ættesoge: Fjotland''. Utg. [s. n.]. Kvinesdal. 1979. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2016060848154}}, s. 397</ref>		Guri blei enke omkring 1705. Ho gifta seg ikkje opp att, slik ein ofte gjorde. Ho dreiv garden sjølv fram til ho døydde i 1725. Enker hadde same rettar og myndigheit som menn, og det kan sjå ut til at ho drog nytta av det. I 1722 la ho inn odelsstemning på bruket Torjus Bjørnsson eigde og sørgde for at sonen Hoskuld fekk seg eit gardsbruk.<ref>Veggeland, Tor & Jerstad, Johan: ''Gards- og ættesoge: Fjotland''. Utg. [s. n.]. Kvinesdal. 1979. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2016060848154}}, s. 397</ref>

	Eldste sonen Svend tok over dette bruket, men ~~selte~~ til søstera Siri og mannen Sigmund i 1729.		Eldste sonen Svend tok over dette bruket, men selde til søstera Siri og mannen Sigmund i 1729.

	-		-
Linje 241:		Linje 243:
	** Øystein (1734-d. f. 1753)		** Øystein (1734-d. f. 1753)

	~~Eldste sonen~~ Reidar overtok.		Sonen Reidar overtok.

	-		-
Linje 450:		Linje 452:
	** Bertin (1914-1934) Døydde i ei ulukke ved Knaben Gruvor.		** Bertin (1914-1934) Døydde i ei ulukke ved Knaben Gruvor.

	Gurine og Salve var forpaktarar i [[Risøya (Kvinesdal gnr. 174)\|Risøya]] i 1900, men eigde garden på Engedal fram til sonen tok over i 1926.		Salve fekk straff for falskneri på 1890-talet. Gurine og Salve var forpaktarar i [[Risøya (Kvinesdal gnr. 174)\|Risøya]] i 1900, men eigde garden på Engedal fram til sonen tok over i 1926.

	-		-
Linje 597:		Linje 599:
	* '''g. med Ingebjørg Røinestad (1944-)'''		* '''g. med Ingebjørg Røinestad (1944-)'''

	Nils og Ingebjørg flytta til Hamrebakkane etter at dei gifta seg. Dei brukte huset på Engedal som feriehus til dei selde det til Lars Johannessen Lunde frå Stavanger i 2008. Lars ~~restaurete~~ låven, men han ville riva det gamle huset og byggja nytt.		Nils og Ingebjørg flytta til Hamrebakkane etter at dei gifta seg. Dei brukte huset på Engedal som feriehus til dei selde det til Lars Johannessen Lunde frå Stavanger i 2008. Lars restaurerte låven, men han ville riva det gamle huset og byggja nytt.

	Tønnes Kvinlaug tok over det gamle laftehuset. Han flytta den beste av stovene og sette henne opp att ved Trollfossen, nær [[Risøya (Kvinesdal gnr. 174)\|Risøya]]. «Annastova» kallar dei henne, det er ei kvilebu.		Tønnes Kvinlaug tok over det gamle laftehuset. Han flytta den beste av stovene og sette henne opp att ved Trollfossen, nær [[Risøya (Kvinesdal gnr. 174)\|Risøya]]. «Annastova» kallar dei henne, det er ei kvilebu.
Linje 729:		Linje 731:

	* '''Torbjørg Engedal (1925-2000)'''		* '''Torbjørg Engedal (1925-2000)'''
	* '''g. 1962 med Einar Kvelland (1924-) frå Lund i Rogaland'''		* '''g. 1962 med Einar Kvelland (1924-2022) frå Lund i Rogaland'''
	** Eit born		** Eit born

Rogstad: Korrektur

2021-11-29T10:36:08Z

Korrektur

Vis endringer

Rogstad: korrektur

2021-11-23T14:24:18Z

korrektur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 23. nov. 2021 kl. 14:24
Linje 409:		Linje 409:
	** Bertin (1914-1934) Døydde i ei ulukke ved Knaben Gruvor.		** Bertin (1914-1934) Døydde i ei ulukke ved Knaben Gruvor.

	Gurine og Salve var forpaktarar på [[Risøya (Kvinesdal gnr. 174)\|Risøya]] i 1900, men eigde garden på Engedal fram til sonen tok over i 1926.		Gurine og Salve var forpaktarar i [[Risøya (Kvinesdal gnr. 174)\|Risøya]] i 1900, men eigde garden på Engedal fram til sonen tok over i 1926.

	-		-

Rogstad: La inn meir info

2021-10-20T13:22:54Z

La inn meir info

Vis endringer

Cnyborg: Teksterstatting – «fylke = Vest-Agder» til «fylke = Agder»

2020-05-13T07:15:02Z

Teksterstatting – «fylke = Vest-Agder» til «fylke = Agder»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mai 2020 kl. 07:15
Linje 12:		Linje 12:
	\| sokn = [[Fjotland sokn\|Fjotland]]		\| sokn = [[Fjotland sokn\|Fjotland]]
	\| kommune = [[Kvinesdal kommune\|Kvinesdal]]		\| kommune = [[Kvinesdal kommune\|Kvinesdal]]
	\| fylke = [[~~Vest-~~Agder]]		\| fylke = [[Agder fylke\|Agder]]
	\| gnr = 177		\| gnr = 177
	\| bnr =		\| bnr =

AP på 13. jun. 2019 kl. 07:44

2019-06-13T07:44:31Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. jun. 2019 kl. 07:44
Linje 33:		Linje 33:
	\| 2 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1876 \|\| 658b \|\| 1 mark 18 øre \|\| Torsten Olsen \|\| Johannes Engedal \|\|		\| 2 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1876 \|\| 658b \|\| 1 mark 18 øre \|\| Torsten Olsen \|\| Johannes Engedal \|\|
	\|-		\|-
	\| 3 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 4 \|\| ca. 1661 \|\| 659 \|\| \|\| Reinert J. Pedersen \|\| Reinert J. Pedersen kjøpte heile "Dør framme" lnr. 659 omkring 1872-1873, og skilde ut bruket igjen under nytt løpenr. 658b i 1876 og selde til Tosten Solli. Restane ble slått saman med bruksnr. 1 i 1916. ~~(må sjekkes)~~ \|\|		\| 3 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 4 \|\| ca. 1661 \|\| 659 \|\| \|\| Reinert J. Pedersen \|\| Reinert J. Pedersen kjøpte heile "Dør framme" lnr. 659 omkring 1872-1873, og skilde ut bruket igjen under nytt løpenr. 658b i 1876 og selde til Tosten Solli. Restane ble slått saman med bruksnr. 1 i 1916. \|\|
	\|-		\|-
	\| 4 \|\| Dør uppe \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1604-1647/1898 \|\| 660 \|\| 1 mark 64 øre \|\| Staale T. Eielsen \|\| Severin Seland \|\|		\| 4 \|\| Dør uppe \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1604-1647/1898 \|\| 660 \|\| 1 mark 64 øre \|\| Staale T. Eielsen \|\| Severin Seland \|\|

Cnyborg: Teksterstatting – «i 1838 gnr.» til «i 1838 matrikkelnummer»

2019-05-16T06:34:03Z

Teksterstatting – «i 1838 gnr.» til «i 1838 matrikkelnummer»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. mai 2019 kl. 06:34
Linje 22:		Linje 22:
	\| postnr =		\| postnr =
	}}		}}
	'''[[Engedal (Kvinesdal gnr. 177)\|Engedal]]''' er ein [[matrikkelgard]] i [[Fjotland sokn]] i [[Kvinesdal kommune]]. Han har i dag gardsnummer 177, og hadde tidlegare gnr. 8 i [[Fjotland kommune]], i 1838 ~~gnr.~~ 179 og gamalt matrikkelnummer 299.		'''[[Engedal (Kvinesdal gnr. 177)\|Engedal]]''' er ein [[matrikkelgard]] i [[Fjotland sokn]] i [[Kvinesdal kommune]]. Han har i dag gardsnummer 177, og hadde tidlegare gnr. 8 i [[Fjotland kommune]], i 1838 matrikkelnummer 179 og gamalt matrikkelnummer 299.

	==Bruk og eigedomar==		==Bruk og eigedomar==

Cnyborg: mal og tabell

2018-12-19T12:24:32Z

mal og tabell

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. des. 2018 kl. 12:24
Linje 27:		Linje 27:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	! Bnr.!! Bruksnamn !! Type eigedom !! Utskild frå !! Matrikulert !! Løpenr. (før 1886) !! Skyld 1950 !! Eigar 1886 !! Eigar 1950 ~~!! Eigarar 1950-2018 !! Eigar 2018~~ !! Notat		! Bnr.!! Bruksnamn !! Type eigedom !! Utskild frå !! Matrikulert !! Løpenr. (før 1886) !! Skyld 1950 !! Eigar 1886 !! Eigar 1950 !! Notat
	\|-		\|-
	\| 1 \|\| Dør heima \|\| Gardseigedom \|\| \|\| \|\| 658a \|\| 2 mark 31 øre \|\| Reinert J. Pedersen \|\| Lars J. Engedal ~~\|\| \|\| Gerd Elisabeth Henriksen~~ \|\|		\| 1 \|\| Dør heima \|\| Gardseigedom \|\| \|\| \|\| 658a \|\| 2 mark 31 øre \|\| Reinert J. Pedersen \|\| Lars J. Engedal \|\|
	\|-		\|-
	\| 2 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1876 \|\| 658b \|\| 1 mark 18 øre \|\| Torsten Olsen \|\| Johannes Engedal ~~\|\| \|\| Judith S. Kvelland~~ \|\|		\| 2 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1876 \|\| 658b \|\| 1 mark 18 øre \|\| Torsten Olsen \|\| Johannes Engedal \|\|
	\|-		\|-
	\| 3 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 4 \|\| ca. 1661 \|\| 659 \|\| \|\| Reinert J. Pedersen \|\| Reinert J. Pedersen kjøpte heile "Dør framme" lnr. 659 omkring 1872-1873, og skilde ut bruket igjen under nytt løpenr. 658b i 1876 og selde til Tosten Solli. Restane ble slått saman med bruksnr. 1 i 1916. (må sjekkes) ~~\|\| \|\|~~ \|\|		\| 3 \|\| Dør framme \|\| Gardseigedom \|\| bruk 4 \|\| ca. 1661 \|\| 659 \|\| \|\| Reinert J. Pedersen \|\| Reinert J. Pedersen kjøpte heile "Dør framme" lnr. 659 omkring 1872-1873, og skilde ut bruket igjen under nytt løpenr. 658b i 1876 og selde til Tosten Solli. Restane ble slått saman med bruksnr. 1 i 1916. (må sjekkes) \|\|
	\|-		\|-
	\| 4 \|\| Dør uppe \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1604-1647/1898 \|\| 660 \|\| 1 mark 64 øre \|\| Staale T. Eielsen \|\| Severin Seland ~~\|\| \|\| Lars Lunde~~ \|\|		\| 4 \|\| Dør uppe \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| 1604-1647/1898 \|\| 660 \|\| 1 mark 64 øre \|\| Staale T. Eielsen \|\| Severin Seland \|\|
	\|-		\|-
	\| 5 \|\| Dør inne \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| ca. 1665-1701 \|\| 661 \|\| 1 mark 52 øre \|\| Salve A. Johannessen \|\| Ingeborg Kvinlaug ~~\|\| \|\| Stian Engedal~~ \|\|		\| 5 \|\| Dør inne \|\| Gardseigedom \|\| bruk 1 \|\| ca. 1665-1701 \|\| 661 \|\| 1 mark 52 øre \|\| Salve A. Johannessen \|\| Ingeborg Kvinlaug \|\|
	\|}		\|}

Linje 43:		Linje 43:
	[[kategori:Kvinesdal kommune]]		[[kategori:Kvinesdal kommune]]
	[[kategori:Fjotland]]		[[kategori:Fjotland]]
	{{nn}}		{{nn}}{{Kvinesdal bygdebok nn}}

AP: redigerer tabell

2018-11-01T21:09:11Z

redigerer tabell

@@ Linje 38: / Linje 38: @@
 |-
 | 5 || Dør inne || Gardseigedom || bruk 1 || ca. 1665-1701 || 661 || 1 mark 52 øre  || Salve A. Johannessen || Ingeborg Kvinlaug ||  || Stian Engedal ||
 |}

Kallrustad: lenkje

2018-09-03T12:14:13Z

lenkje

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. sep. 2018 kl. 12:14
Linje 22:		Linje 22:
	\| postnr =		\| postnr =
	}}		}}
	'''[[Engedal (Kvinesdal gnr. 177)\|Engedal]]''' er ein matrikkelgard i [[Fjotland sokn]] i [[Kvinesdal kommune]]. Han har i dag gardsnummer 177, og hadde tidlegare gnr. 8 i [[Fjotland kommune]], i 1838 gnr. 179 og gamalt matrikkelnummer 299.		'''[[Engedal (Kvinesdal gnr. 177)\|Engedal]]''' er ein [[matrikkelgard]] i [[Fjotland sokn]] i [[Kvinesdal kommune]]. Han har i dag gardsnummer 177, og hadde tidlegare gnr. 8 i [[Fjotland kommune]], i 1838 gnr. 179 og gamalt matrikkelnummer 299.

	==Bruk og eigedomar==		==Bruk og eigedomar==