Fesjået på Mogen i Høydalsmo - Sideversjonshistorikk

Kallrustad på 3. sep. 2019 kl. 08:37

2019-09-03T08:37:56Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. sep. 2019 kl. 08:37
Linje 4:		Linje 4:
	Det fyrste fesjået på Mogen i Høydalsmo blei arrangert i 1876. Dette var opptakten til eit årleg fesjå og handelsmøte som kom til å vare nesten hundre år fram i tid. «Paa Mogen her i Høydalsmo fær me eit Fesjaa den 16de September i Haust. I fjor var her au; men me hadde liti Von um aa faa Fesjaa i Aar atter», skreiv ein brevsendar til avisa [[Fedraheimen]] i 1878.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978</ref> Innsendaren gav fylkesagronom Jakobsen den største æra for at fesjået vart ein realitet. Fylkesagronomen hadde visstnok rosa kreatura som blei vist fram på Mogen i ei tale han hadde heldt året før, og var svært entusiastisk for gjennomføringa.		Det fyrste fesjået på Mogen i Høydalsmo blei arrangert i 1876. Dette var opptakten til eit årleg fesjå og handelsmøte som kom til å vare nesten hundre år fram i tid. «Paa Mogen her i Høydalsmo fær me eit Fesjaa den 16de September i Haust. I fjor var her au; men me hadde liti Von um aa faa Fesjaa i Aar atter», skreiv ein brevsendar til avisa [[Fedraheimen]] i 1878.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978</ref> Innsendaren gav fylkesagronom Jakobsen den største æra for at fesjået vart ein realitet. Fylkesagronomen hadde visstnok rosa kreatura som blei vist fram på Mogen i ei tale han hadde heldt året før, og var svært entusiastisk for gjennomføringa.

	Frå 1879 blei det heldt "årleg kvegsjå" på Mogen. Frå 1896 kom det også fesjåplass på [[Dalen]], og seinare veksla fesjåa mellom Dalen, [[Krossli]] og Høydalsmo.</onlyinclude><ref>Baardseth, 1956, s. 88. </ref~~> <onlyinclude~~>Andre laurdagen i september starta fesjået på Dalen. Deretter heldt det fram på Mogen på måndag. På tysdag og onsdag blei det heldt i Seljord.<ref>Bakken, 1978, s. 26. </ref> Det var handelsmøte på Mogen kvar haust, men fesjå var det berre kvart fjerde år.~~</onlyinclude>~~<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>		Frå 1879 blei det heldt "årleg kvegsjå" på Mogen. Frå 1896 kom det også fesjåplass på [[Dalen]], og seinare veksla fesjåa mellom Dalen, [[Krossli]] og Høydalsmo.</onlyinclude><ref>Baardseth, 1956, s. 88. </ref>Andre laurdagen i september starta fesjået på Dalen. Deretter heldt det fram på Mogen på måndag. På tysdag og onsdag blei det heldt i Seljord.<ref>Bakken, 1978, s. 26. </ref> Det var handelsmøte på Mogen kvar haust, men fesjå var det berre kvart fjerde år.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>

	Mogen var ein naturleg stad å legge eit fesjå på slutten av 1800-talet. Skysstasjonen i Høydalsmo blei flytta frå [[Breiland]] til Mogen på midten av 1800-talet, og ferdsla langs vegane var aukande. Her blei det starta landhandel og overnattingsverksemd. Vertinne [[Rannei Mogen]] opna [[Hotel Mogen]] eller ''Rannei Mogens Hotel'' som det stod på vinkartet frå hotellet. I 1902 blei også telefonsentralen lagt hit, og låg her fram til 1915 då den blei flytt til [[Landgård hotell\|Landgård]].<ref>Førstøyl, 2014, s. 241. </ref>		Mogen var ein naturleg stad å legge eit fesjå på slutten av 1800-talet. Skysstasjonen i Høydalsmo blei flytta frå [[Breiland]] til Mogen på midten av 1800-talet, og ferdsla langs vegane var aukande. Her blei det starta landhandel og overnattingsverksemd. Vertinne [[Rannei Mogen]] opna [[Hotel Mogen]] eller ''Rannei Mogens Hotel'' som det stod på vinkartet frå hotellet. I 1902 blei også telefonsentralen lagt hit, og låg her fram til 1915 då den blei flytt til [[Landgård hotell\|Landgård]].<ref>Førstøyl, 2014, s. 241. </ref>

Kallrustad: Oppgraderer til F2

2019-09-03T08:33:16Z

Oppgraderer til F2

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. sep. 2019 kl. 08:33
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>~~[[Fil:~~Mogen oor168.jpg~~\|miniatyr~~\|Frå fesjået på Mogen truleg kring 1890. ~~{{byline~~\| [[Olaf O. Rogndal]] / [[Vest-Telemark Museum]].}}]]		<onlyinclude>{{thumb\|Mogen oor168.jpg\|Frå fesjået på Mogen truleg kring 1890.\|[[Olaf O. Rogndal]]/[[Vest-Telemark Museum]]}}
	'''[[Fesjået på Mogen i Høydalsmo\|Fesjået på Mogen]]''' blei arrangert i [[Høydalsmo]] i [[Tokke kommune]] frå 1876. Fesjået blei avvikla på midten av 1950-talet, medan handelsmøtet heldt fram til omlag 1966.		'''[[Fesjået på Mogen i Høydalsmo\|Fesjået på Mogen]]''' blei arrangert i [[Høydalsmo]] i [[Tokke kommune]] frå 1876. Fesjået blei avvikla på midten av 1950-talet, medan handelsmøtet heldt fram til omlag 1966. </onlyinclude>
	</onlyinclude>
	==Historikk==		==Historikk==
	~~<onlyinclude>~~Det fyrste fesjået på Mogen i Høydalsmo blei arrangert i 1876. Dette var opptakten til eit årleg fesjå og handelsmøte som kom til å vare nesten hundre år fram i tid. «Paa Mogen her i Høydalsmo fær me eit Fesjaa den 16de September i Haust. I fjor var her au; men me hadde liti Von um aa faa Fesjaa i Aar atter», skreiv ein brevsendar til avisa [[Fedraheimen]] i 1878.~~</onlyinclude>~~<ref>Fedraheimen, 7. september 1978</ref~~> <onlyinclude~~>Innsendaren gav fylkesagronom Jakobsen den største æra for at fesjået vart ein realitet. Fylkesagronomen hadde visstnok rosa kreatura som blei vist fram på Mogen i ei tale han hadde heldt året før, og var svært entusiastisk for gjennomføringa.		Det fyrste fesjået på Mogen i Høydalsmo blei arrangert i 1876. Dette var opptakten til eit årleg fesjå og handelsmøte som kom til å vare nesten hundre år fram i tid. «Paa Mogen her i Høydalsmo fær me eit Fesjaa den 16de September i Haust. I fjor var her au; men me hadde liti Von um aa faa Fesjaa i Aar atter», skreiv ein brevsendar til avisa [[Fedraheimen]] i 1878.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978</ref> Innsendaren gav fylkesagronom Jakobsen den største æra for at fesjået vart ein realitet. Fylkesagronomen hadde visstnok rosa kreatura som blei vist fram på Mogen i ei tale han hadde heldt året før, og var svært entusiastisk for gjennomføringa.

	Frå 1879 blei det heldt "årleg kvegsjå" på Mogen. Frå 1896 kom det også fesjåplass på [[Dalen]], og seinare veksla fesjåa mellom Dalen, [[Krossli]] og Høydalsmo.</onlyinclude><ref>Baardseth, 1956, s. 88. </ref> <onlyinclude>Andre laurdagen i september starta fesjået på Dalen. Deretter heldt det fram på Mogen på måndag. På tysdag og onsdag blei det heldt i Seljord.<ref>Bakken, 1978, s. 26. </ref> Det var handelsmøte på Mogen kvar haust, men fesjå var det berre kvart fjerde år.</onlyinclude><ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>		Frå 1879 blei det heldt "årleg kvegsjå" på Mogen. Frå 1896 kom det også fesjåplass på [[Dalen]], og seinare veksla fesjåa mellom Dalen, [[Krossli]] og Høydalsmo.</onlyinclude><ref>Baardseth, 1956, s. 88. </ref> <onlyinclude>Andre laurdagen i september starta fesjået på Dalen. Deretter heldt det fram på Mogen på måndag. På tysdag og onsdag blei det heldt i Seljord.<ref>Bakken, 1978, s. 26. </ref> Det var handelsmøte på Mogen kvar haust, men fesjå var det berre kvart fjerde år.</onlyinclude><ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>
Linje 44:		Linje 43:
	{{sitat\|Hommelstad frå [[Vang]], Anfinseth frå [[Hallingdal]], [[Gjermund Naper]] og [[Malakis Torsen]] frå [[Skien]] og mange fleire. Dei var nokre tjukkfalne karar med gode taleevne, og god forstand på kyr. Dei var oppstasa med breie klokkekjede av gull og gullur i vesteloma og så hadde dei gullringar på fingrane og ei lommelerke i lomma som dei gav kaupeskål av for ein god handel.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>}}		{{sitat\|Hommelstad frå [[Vang]], Anfinseth frå [[Hallingdal]], [[Gjermund Naper]] og [[Malakis Torsen]] frå [[Skien]] og mange fleire. Dei var nokre tjukkfalne karar med gode taleevne, og god forstand på kyr. Dei var oppstasa med breie klokkekjede av gull og gullur i vesteloma og så hadde dei gullringar på fingrane og ei lommelerke i lomma som dei gav kaupeskål av for ein god handel.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>}}

	Dei som skulle handle med kyr kom frå Dalen på sundagen, og overnatta i Høydalsmo til måndagen. Måndagskvelden reiste dei vidare til Seljord. Domarane hadde vindjakker og hatt eller luve med blank skjerm og høge støvlar. Det blei også heldt foredrag om avl og stell for å få fram dei beste dyra. Spenninga var alltid stor då "bolagoksen" kom for å bli stilt ut.		<onlyinclude>Dei som skulle handle med kyr, kom frå Dalen på sundagen, og overnatta i Høydalsmo til måndagen. Måndagskvelden reiste dei vidare til Seljord. Domarane hadde vindjakker og hatt eller luve med blank skjerm og høge støvlar. Det blei også heldt foredrag om avl og stell for å få fram dei beste dyra. Spenninga var alltid stor då "bolagoksen" kom for å bli stilt ut. </onlyinclude>

	{{sitat\|Då oksen var undervegs var vegen gjennom sentrum og opp til Mogen renska for folk og bilar. Og så kom oksen med fylgje. Fyrst gjekk den karen som hadde ansvaret til dagleg. Så var det ein kar som heldt i staven som var festa i ringen oksen hadde i nasen. Oksen hadde au sele som fotbandi var festa i. Desse vart haldne av to karar klare til å rykke framføtene under han dersom den vart skremd eller sinna. Dette agelege fylgje skreid seint fram mot Mogen. Folk stod andektige og fylgjde med til den var på plass.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46.</ref>}}		{{sitat\|Då oksen var undervegs var vegen gjennom sentrum og opp til Mogen renska for folk og bilar. Og så kom oksen med fylgje. Fyrst gjekk den karen som hadde ansvaret til dagleg. Så var det ein kar som heldt i staven som var festa i ringen oksen hadde i nasen. Oksen hadde au sele som fotbandi var festa i. Desse vart haldne av to karar klare til å rykke framføtene under han dersom den vart skremd eller sinna. Dette agelege fylgje skreid seint fram mot Mogen. Folk stod andektige og fylgjde med til den var på plass.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46.</ref>}}

	Langs vegane blei det sett opp sjapper. Stokkar blei slått ned i jorda og tekt med sinktak og honveggar. Kokomnar blei fyra opp for å halde varme i kjøtsuppa som kjeringane hadde med seg. Suppa blei solgt for ei krone tallerken, medan kaffen kosta 25 øre. Mange av dei som budde i sentrum solgte også mat og drikke heime i husa.<ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> Lårdølar kom for å selje eple, plommer og anna frukt i smått og i kassevis.<ref>Førstøyl, 2014, s. 237. </ref> Det kom også tatarer som solgte forskjellige varer.		<onlyinclude>Langs vegane blei det sett opp sjapper. Stokkar blei slått ned i jorda og tekt med sinktak og honveggar. Kokomnar blei fyra opp for å halde varme i kjøtsuppa som kjeringane hadde med seg. Suppa blei solgt for ei krone tallerken, medan kaffen kosta 25 øre. Mange av dei som budde i sentrum, solgte også mat og drikke heime i husa.</onlyinclude><ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> Lårdølar kom for å selje eple, plommer og anna frukt i smått og i kassevis.<ref>Førstøyl, 2014, s. 237. </ref> Det kom også tatarer som solgte forskjellige varer.

	Det kunne gå hardt for seg når så mange folk samla seg. "Klokkehandlarar og knivhandlarar møtte opp ofte med flaske på baklomma eller bryggespann gøymt i haugane rundt sentrum. Dette kunne ofte føre til slagsmål og leven, men lensmannen og hans folk fylgjde med så det roa seg for det meste. Men det var sume som vart arrestera for bråk og uro."<ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> I 1922 meldte Trondhjems Adresseavis at ein mann var død av «overdreven nydelse av alkohol». Mannen hadde kjøpt sprit frå omreisande gaukar som seinare blei arrestert av lensmannen under dyrskuet i Seljord.<ref>Trondhjems Adresseavis 21. september 1922. </ref>		Det kunne gå hardt for seg når så mange folk samla seg. "Klokkehandlarar og knivhandlarar møtte opp ofte med flaske på baklomma eller bryggespann gøymt i haugane rundt sentrum. Dette kunne ofte føre til slagsmål og leven, men lensmannen og hans folk fylgjde med så det roa seg for det meste. Men det var sume som vart arrestera for bråk og uro."<ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> I 1922 meldte Trondhjems Adresseavis at ein mann var død av «overdreven nydelse av alkohol». Mannen hadde kjøpt sprit frå omreisande gaukar som seinare blei arrestert av lensmannen under dyrskuet i Seljord.<ref>Trondhjems Adresseavis 21. september 1922. </ref>
Linje 77:		Linje 76:

	{{artikkelkoord\|59.501139\|N\|8.1966387\|Ø}}		{{artikkelkoord\|59.501139\|N\|8.1966387\|Ø}}
	{{F1}}		{{F2}}
	{{nn}}		{{nn}}

Per Ormestøyl på 2. sep. 2019 kl. 09:46

2019-09-02T09:46:45Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. sep. 2019 kl. 09:46
Linje 1:		Linje 1:
	[[Fil:Mogen oor168.jpg\|miniatyr\|Frå fesjået på Mogen truleg kring 1890. {{byline\| [[Olaf O. Rogndal]] / [[Vest-Telemark Museum]].}}]]		<onlyinclude>[[Fil:Mogen oor168.jpg\|miniatyr\|Frå fesjået på Mogen truleg kring 1890. {{byline\| [[Olaf O. Rogndal]] / [[Vest-Telemark Museum]].}}]]
	'''[[Fesjået på Mogen i Høydalsmo\|Fesjået på Mogen]]''' blei arrangert i [[Høydalsmo]] i [[Tokke kommune]] frå 1876. Fesjået blei avvikla på midten av 1950-talet, medan handelsmøtet heldt fram til omlag 1966.		'''[[Fesjået på Mogen i Høydalsmo\|Fesjået på Mogen]]''' blei arrangert i [[Høydalsmo]] i [[Tokke kommune]] frå 1876. Fesjået blei avvikla på midten av 1950-talet, medan handelsmøtet heldt fram til omlag 1966.
			</onlyinclude>
	==Historikk==		==Historikk==
	Det fyrste fesjået på Mogen i Høydalsmo blei arrangert i 1876. Dette var opptakten til eit årleg fesjå og handelsmøte som kom til å vare nesten hundre år fram i tid. «Paa Mogen her i Høydalsmo fær me eit Fesjaa den 16de September i Haust. I fjor var her au; men me hadde liti Von um aa faa Fesjaa i Aar atter», skreiv ein brevsendar til avisa [[Fedraheimen]] i 1878.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978</ref> Innsendaren gav fylkesagronom Jakobsen den største æra for at fesjået vart ein realitet. Fylkesagronomen hadde visstnok rosa kreatura som blei vist fram på Mogen i ei tale han hadde heldt året før, og var svært entusiastisk for gjennomføringa.		<onlyinclude>Det fyrste fesjået på Mogen i Høydalsmo blei arrangert i 1876. Dette var opptakten til eit årleg fesjå og handelsmøte som kom til å vare nesten hundre år fram i tid. «Paa Mogen her i Høydalsmo fær me eit Fesjaa den 16de September i Haust. I fjor var her au; men me hadde liti Von um aa faa Fesjaa i Aar atter», skreiv ein brevsendar til avisa [[Fedraheimen]] i 1878.</onlyinclude><ref>Fedraheimen, 7. september 1978</ref> <onlyinclude>Innsendaren gav fylkesagronom Jakobsen den største æra for at fesjået vart ein realitet. Fylkesagronomen hadde visstnok rosa kreatura som blei vist fram på Mogen i ei tale han hadde heldt året før, og var svært entusiastisk for gjennomføringa.

	Frå 1879 blei det heldt "årleg kvegsjå" på Mogen. Frå 1896 kom det også fesjåplass på [[Dalen]], og seinare veksla fesjåa mellom Dalen, [[Krossli]] og Høydalsmo.<ref>Baardseth, 1956, s. 88. </ref> Andre laurdagen i september starta fesjået på Dalen. Deretter heldt det fram på Mogen på måndag. På tysdag og onsdag blei det heldt i Seljord.<ref>Bakken, 1978, s. 26. </ref> Det var handelsmøte på Mogen kvar haust, men fesjå var det berre kvart fjerde år.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>		Frå 1879 blei det heldt "årleg kvegsjå" på Mogen. Frå 1896 kom det også fesjåplass på [[Dalen]], og seinare veksla fesjåa mellom Dalen, [[Krossli]] og Høydalsmo.</onlyinclude><ref>Baardseth, 1956, s. 88. </ref> <onlyinclude>Andre laurdagen i september starta fesjået på Dalen. Deretter heldt det fram på Mogen på måndag. På tysdag og onsdag blei det heldt i Seljord.<ref>Bakken, 1978, s. 26. </ref> Det var handelsmøte på Mogen kvar haust, men fesjå var det berre kvart fjerde år.</onlyinclude><ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>

	Mogen var ein naturleg stad å legge eit fesjå på slutten av 1800-talet. Skysstasjonen i Høydalsmo blei flytta frå [[Breiland]] til Mogen på midten av 1800-talet, og ferdsla langs vegane var aukande. Her blei det starta landhandel og overnattingsverksemd. Vertinne [[Rannei Mogen]] opna [[Hotel Mogen]] eller ''Rannei Mogens Hotel'' som det stod på vinkartet frå hotellet. I 1902 blei også telefonsentralen lagt hit, og låg her fram til 1915 då den blei flytt til [[Landgård hotell\|Landgård]].<ref>Førstøyl, 2014, s. 241. </ref>		Mogen var ein naturleg stad å legge eit fesjå på slutten av 1800-talet. Skysstasjonen i Høydalsmo blei flytta frå [[Breiland]] til Mogen på midten av 1800-talet, og ferdsla langs vegane var aukande. Her blei det starta landhandel og overnattingsverksemd. Vertinne [[Rannei Mogen]] opna [[Hotel Mogen]] eller ''Rannei Mogens Hotel'' som det stod på vinkartet frå hotellet. I 1902 blei også telefonsentralen lagt hit, og låg her fram til 1915 då den blei flytt til [[Landgård hotell\|Landgård]].<ref>Førstøyl, 2014, s. 241. </ref>
Linje 77:		Linje 77:

	{{artikkelkoord\|59.501139\|N\|8.1966387\|Ø}}		{{artikkelkoord\|59.501139\|N\|8.1966387\|Ø}}
			{{F1}}
	{{nn}}		{{nn}}

Per Ormestøyl på 2. sep. 2019 kl. 09:45

2019-09-02T09:45:07Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. sep. 2019 kl. 09:45
Linje 11:		Linje 11:
	===Kamp om statsfesjået===		===Kamp om statsfesjået===
	[[Fil:Dyrskun på Mogen, Lårdalsoga s. 26.JPG\|miniatyr\|Frå marknadsplassen på Mogen. {{byline\|Ukjent fotograf / Olav Bakken, ''Lårdalsoga'', Dalen, 1978.}}]]		[[Fil:Dyrskun på Mogen, Lårdalsoga s. 26.JPG\|miniatyr\|Frå marknadsplassen på Mogen. {{byline\|Ukjent fotograf / Olav Bakken, ''Lårdalsoga'', Dalen, 1978.}}]]
	~~[[Fil:Ubb-kk-2127-0652 md.jpg\|miniatyr\|Mogen i Høydalsmo, 1885-1888. {{byline\|[[Knud Knudsen]] / Spesialsamlingen ved universitetsbiblioteket i Bergen.}}]]~~
	«Me tenkjer no paa, um det ikkje skulde lata seg gjera aa faa aarleg Fesjaa her i Høydalsmo liksom i [[Dyrsku'n i Seljord\|Seljord]]. Høydalsmo er Midpunktet fyre desse øvre Herad: [[Lårdal kommune\|Laardal]], [[Mo kommune\|Mo]], [[Vinje kommune\|Vinje]] og [[Rauland kommune\|Raudland]]. [[Kviteseid\|Kvitseid]] au vilde hava større Nytte av eit Fesjaa her enn av eit i Selljor,»<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref> skriv innsendaren i Fedraheimen vidare. Han meinte bygdene kring Høydalsmo hadde betre kreatur enn i Seljord, og at dei slik var betre stilt for å drive feavl. Dette skulle visstnok også vere fylkesagronom Jakobsen si meining.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref>		«Me tenkjer no paa, um det ikkje skulde lata seg gjera aa faa aarleg Fesjaa her i Høydalsmo liksom i [[Dyrsku'n i Seljord\|Seljord]]. Høydalsmo er Midpunktet fyre desse øvre Herad: [[Lårdal kommune\|Laardal]], [[Mo kommune\|Mo]], [[Vinje kommune\|Vinje]] og [[Rauland kommune\|Raudland]]. [[Kviteseid\|Kvitseid]] au vilde hava større Nytte av eit Fesjaa her enn av eit i Selljor,»<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref> skriv innsendaren i Fedraheimen vidare. Han meinte bygdene kring Høydalsmo hadde betre kreatur enn i Seljord, og at dei slik var betre stilt for å drive feavl. Dette skulle visstnok også vere fylkesagronom Jakobsen si meining.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref>

Linje 17:		Linje 16:

	Framlegget førte ikkje fram, men ein gav likevel ikkje opp. I Fedraheimen stod dette referatet frå fesjået som blei halde i 1879:		Framlegget førte ikkje fram, men ein gav likevel ikkje opp. I Fedraheimen stod dette referatet frå fesjået som blei halde i 1879:
			[[Fil:Ubb-kk-2127-0652 md.jpg\|miniatyr\|Mogen i Høydalsmo, 1885-1888. {{byline\|[[Knud Knudsen]] / Spesialsamlingen ved universitetsbiblioteket i Bergen.}}]]

	{{sitat\|Paa Mogjen i Telemarki var det Fesjaa den 12te September, skriv ein Brevsendar til oss. Endaa Veret var stygt, møtte det mykje Folk; 300 Kjyr var framsynte, vart det sagt.		{{sitat\|Paa Mogjen i Telemarki var det Fesjaa den 12te September, skriv ein Brevsendar til oss. Endaa Veret var stygt, møtte det mykje Folk; 300 Kjyr var framsynte, vart det sagt.

Per Ormestøyl: /* Kjelder */

2019-09-02T09:44:33Z

Kjelder

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. sep. 2019 kl. 09:44
Linje 61:		Linje 61:

	==Kjelder==		==Kjelder==
	*Baardseth, Karsten, ~~‘’Telemarkfe~~ gjennom 100 år : 1856-~~1956’’~~, Porsgrunn, Selskapet, 1956.		*Baardseth, Karsten, ''Telemarkfe gjennom 100 år: 1856-1956'', Porsgrunn, Selskapet, 1956.
	*Bakken, Olav, ~~‘’Lårdalsoga’’~~, Dalen, Sogenemnda for Lårdal, 1978.		*Bakken, Olav, ''Lårdalsoga'', Dalen, Sogenemnda for Lårdal, 1978.
	*Bolstad, Alfred, ~~‘’Frå~~ kvægudstilling til folkefest : Seljordutstillinga Dyrsku'n 125 år 1866-~~1991’’~~, Seljord : Seljordutstillinga Dyrsku'n, 1993. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008011004152 Lenke] til digital utgåve hjå Nasjonalbiblioteket.		*Bolstad, Alfred, ''Frå kvægudstilling til folkefest : Seljordutstillinga Dyrsku'n 125 år 1866-1991'', Seljord : Seljordutstillinga Dyrsku'n, 1993. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008011004152 Lenke] til digital utgåve hjå Nasjonalbiblioteket.
	*Fedraheimen 7. september 1878.		*Fedraheimen 7. september 1878.
	*Fedraheimen 4. oktober 1879.		*Fedraheimen 4. oktober 1879.
	*Førstøyl, Tarjei, ''Lårdal ætt og heim, Høydalsmo sokn'', band 1, Tokke kommune, 2014.		*Førstøyl, Tarjei, ''Lårdal ætt og heim, Høydalsmo sokn'', band 1, Tokke kommune, 2014.
	*Heggtveit, Ingebjørg, "Fesjå, handelsmøte i Høydalsmo", i [[Tokke historielag]], Tokke historielag årsskrift 2009, Skien, 2009.		*Heggtveit, Ingebjørg, "Fesjå, handelsmøte i Høydalsmo", i [[Tokke historielag]], ''Tokke historielag årsskrift 2009'', Skien, 2009.
	*Trondhjems Adresseavis 21. september 1922.		*Trondhjems Adresseavis 21. september 1922.

Per Ormestøyl: /* Fesjå og handelsmøte */

2019-09-02T09:41:17Z

Fesjå og handelsmøte

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. sep. 2019 kl. 09:41
Linje 40:		Linje 40:
	[[Fil:Dyrsku'n i Høydalsmo. Trondhjems Adresseavis. 21.09.1922.PNG\|miniatyr\|Artikkel om drukkenskapen på fesjået. {{byline\|[[Trondhjems Adresseavis]], 21. september 1922.}}]]		[[Fil:Dyrsku'n i Høydalsmo. Trondhjems Adresseavis. 21.09.1922.PNG\|miniatyr\|Artikkel om drukkenskapen på fesjået. {{byline\|[[Trondhjems Adresseavis]], 21. september 1922.}}]]

	~~Marknadsplassen i Høydalsmo~~ låg heile tida på Mogen, men handelen ~~gjekk snart føre~~ seg heilt bort til Ofteåi.<ref>Bakken, 1978, s. 26.</ref> "Kræturhandlaren" kom frå mange kantar av landet.		Med unnatak av dei siste åra låg marknadsplassen heile tida på Mogen, men etterkvart strakk handelen seg heilt bort til Ofteåi.<ref>Bakken, 1978, s. 26.</ref> "Kræturhandlaren" kom frå mange kantar av landet.

	{{sitat\|Hommelstad frå [[Vang]], Anfinseth frå [[Hallingdal]], [[Gjermund Naper]] og [[Malakis Torsen]] frå [[Skien]] og mange fleire. Dei var nokre tjukkfalne karar med gode taleevne, og god forstand på kyr. Dei var oppstasa med breie klokkekjede av gull og gullur i vesteloma og så hadde dei gullringar på fingrane og ei lommelerke i lomma som dei gav kaupeskål av for ein god handel.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>}}		{{sitat\|Hommelstad frå [[Vang]], Anfinseth frå [[Hallingdal]], [[Gjermund Naper]] og [[Malakis Torsen]] frå [[Skien]] og mange fleire. Dei var nokre tjukkfalne karar med gode taleevne, og god forstand på kyr. Dei var oppstasa med breie klokkekjede av gull og gullur i vesteloma og så hadde dei gullringar på fingrane og ei lommelerke i lomma som dei gav kaupeskål av for ein god handel.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>}}
Linje 52:		Linje 52:
	Det kunne gå hardt for seg når så mange folk samla seg. "Klokkehandlarar og knivhandlarar møtte opp ofte med flaske på baklomma eller bryggespann gøymt i haugane rundt sentrum. Dette kunne ofte føre til slagsmål og leven, men lensmannen og hans folk fylgjde med så det roa seg for det meste. Men det var sume som vart arrestera for bråk og uro."<ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> I 1922 meldte Trondhjems Adresseavis at ein mann var død av «overdreven nydelse av alkohol». Mannen hadde kjøpt sprit frå omreisande gaukar som seinare blei arrestert av lensmannen under dyrskuet i Seljord.<ref>Trondhjems Adresseavis 21. september 1922. </ref>		Det kunne gå hardt for seg når så mange folk samla seg. "Klokkehandlarar og knivhandlarar møtte opp ofte med flaske på baklomma eller bryggespann gøymt i haugane rundt sentrum. Dette kunne ofte føre til slagsmål og leven, men lensmannen og hans folk fylgjde med så det roa seg for det meste. Men det var sume som vart arrestera for bråk og uro."<ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> I 1922 meldte Trondhjems Adresseavis at ein mann var død av «overdreven nydelse av alkohol». Mannen hadde kjøpt sprit frå omreisande gaukar som seinare blei arrestert av lensmannen under dyrskuet i Seljord.<ref>Trondhjems Adresseavis 21. september 1922. </ref>

	Fesjået og handelsmøtet var ferdig på Mogen kring kl. sju, og kl. åtte starta festen på [[Folkets hus i Høydalsmo\|Folkets hus]]. "Inne dansa dei og ute i mørkret dreiv dei med andre ting, men utover natta var alt over og stilt."<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref>		Fesjået og handelsmøtet var ferdig på Mogen kring kl. sju, og kl. åtte starta festen på [[Folkets hus i Høydalsmo\|Folkets hus]]. "Inne dansa dei og ute i mørkret dreiv dei med andre ting, men utover natta var alt over og stilt."<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref>

	Kring midten av 1950-talet tok fesjået i Høydalsmo slutt. Handelsmøtet heldt fram i nokre år med litt heste- og sjappehandel. Det blei også heldt auksjon til inntekt for nytt samfunnshus i Høydalsmo. Ettersom handelen med dyra minka var det ikkje lengre behov for å legge marknadsplassen til Mogen, og denne blei flytt til andre sida av Ofteåi.<ref>Samtale med Magne Ljosdal. </ref> Der heldt handelen fram, andre måndag i september, til det heile var over i 1966.<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref>		=== Dei siste åra ===
			Kring midten av 1950-talet tok fesjået i Høydalsmo slutt. Handelsmøtet heldt fram i nokre år med litt heste- og "sjappehandel". Det blei også heldt auksjon til inntekt for nytt samfunnshus i Høydalsmo. Ettersom handelen med dyra minka var det ikkje lengre behov for å legge marknadsplassen til Mogen, og denne blei flytt til andre sida av Ofteåi.<ref>Samtale med Magne Ljosdal. </ref> Der heldt handelen fram, andre måndag i september, til det heile var over i 1966.<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref>

	==Referansar==		==Referansar==

Per Ormestøyl: /* Fesjå og handelsmøte */

2019-08-30T11:35:46Z

Fesjå og handelsmøte

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. aug. 2019 kl. 11:35
Linje 44:		Linje 44:
	{{sitat\|Hommelstad frå [[Vang]], Anfinseth frå [[Hallingdal]], [[Gjermund Naper]] og [[Malakis Torsen]] frå [[Skien]] og mange fleire. Dei var nokre tjukkfalne karar med gode taleevne, og god forstand på kyr. Dei var oppstasa med breie klokkekjede av gull og gullur i vesteloma og så hadde dei gullringar på fingrane og ei lommelerke i lomma som dei gav kaupeskål av for ein god handel.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>}}		{{sitat\|Hommelstad frå [[Vang]], Anfinseth frå [[Hallingdal]], [[Gjermund Naper]] og [[Malakis Torsen]] frå [[Skien]] og mange fleire. Dei var nokre tjukkfalne karar med gode taleevne, og god forstand på kyr. Dei var oppstasa med breie klokkekjede av gull og gullur i vesteloma og så hadde dei gullringar på fingrane og ei lommelerke i lomma som dei gav kaupeskål av for ein god handel.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46. </ref>}}

	Dei som skulle handle med kyr kom frå Dalen på sundagen, og overnatta i Høydalsmo til måndagen. Måndagskvelden reiste dei vidare til Seljord. Domarane hadde vindjakker og hatt eller luve med blank skjerm og høge støvlar. Det blei også heldt foredrag om avl og stell for å få fram dei beste dyra. Spenninga var alltid ~~står~~ då "bolagoksen" kom for å bli stilt ut.		Dei som skulle handle med kyr kom frå Dalen på sundagen, og overnatta i Høydalsmo til måndagen. Måndagskvelden reiste dei vidare til Seljord. Domarane hadde vindjakker og hatt eller luve med blank skjerm og høge støvlar. Det blei også heldt foredrag om avl og stell for å få fram dei beste dyra. Spenninga var alltid stor då "bolagoksen" kom for å bli stilt ut.

	{{sitat\|Då oksen var undervegs var vegen gjennom sentrum og opp til Mogen renska for folk og bilar. Og så kom oksen med fylgje. Fyrst gjekk den karen som hadde ansvaret til dagleg. Så var det ein kar som heldt i staven som var festa i ringen oksen hadde i nasen. Oksen hadde au sele som fotbandi var festa i. Desse vart haldne av to karar klare til å rykke framføtene under han dersom den vart skremd eller sinna. Dette agelege fylgje skreid seint fram mot Mogen. Folk stod andektige og fylgjde med til den var på plass.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46.</ref>}}		{{sitat\|Då oksen var undervegs var vegen gjennom sentrum og opp til Mogen renska for folk og bilar. Og så kom oksen med fylgje. Fyrst gjekk den karen som hadde ansvaret til dagleg. Så var det ein kar som heldt i staven som var festa i ringen oksen hadde i nasen. Oksen hadde au sele som fotbandi var festa i. Desse vart haldne av to karar klare til å rykke framføtene under han dersom den vart skremd eller sinna. Dette agelege fylgje skreid seint fram mot Mogen. Folk stod andektige og fylgjde med til den var på plass.<ref>Heggtveit, 2009, s. 46.</ref>}}
Linje 52:		Linje 52:
	Det kunne gå hardt for seg når så mange folk samla seg. "Klokkehandlarar og knivhandlarar møtte opp ofte med flaske på baklomma eller bryggespann gøymt i haugane rundt sentrum. Dette kunne ofte føre til slagsmål og leven, men lensmannen og hans folk fylgjde med så det roa seg for det meste. Men det var sume som vart arrestera for bråk og uro."<ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> I 1922 meldte Trondhjems Adresseavis at ein mann var død av «overdreven nydelse av alkohol». Mannen hadde kjøpt sprit frå omreisande gaukar som seinare blei arrestert av lensmannen under dyrskuet i Seljord.<ref>Trondhjems Adresseavis 21. september 1922. </ref>		Det kunne gå hardt for seg når så mange folk samla seg. "Klokkehandlarar og knivhandlarar møtte opp ofte med flaske på baklomma eller bryggespann gøymt i haugane rundt sentrum. Dette kunne ofte føre til slagsmål og leven, men lensmannen og hans folk fylgjde med så det roa seg for det meste. Men det var sume som vart arrestera for bråk og uro."<ref>Heggtveit, 2009, s. 47. </ref> I 1922 meldte Trondhjems Adresseavis at ein mann var død av «overdreven nydelse av alkohol». Mannen hadde kjøpt sprit frå omreisande gaukar som seinare blei arrestert av lensmannen under dyrskuet i Seljord.<ref>Trondhjems Adresseavis 21. september 1922. </ref>

	Fesjået og handelsmøtet var ferdig på Mogen kring kl. sju, og kl. åtte starta festen på [[Folkets hus i Høydalsmo\|Folkets hus]]. "Inne dansa dei og ute i mørkret dreiv dei med andre ting, men utover natta var alt over og stilt."<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref> ~~Fesjået i Høydalsmo tok slutt på~~ midten av 1950-talet, ~~medan handelsmøtet~~ heldt fram til ~~om lag~~ 1966.<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref>		Fesjået og handelsmøtet var ferdig på Mogen kring kl. sju, og kl. åtte starta festen på [[Folkets hus i Høydalsmo\|Folkets hus]]. "Inne dansa dei og ute i mørkret dreiv dei med andre ting, men utover natta var alt over og stilt."<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref>

			Kring midten av 1950-talet tok fesjået i Høydalsmo slutt. Handelsmøtet heldt fram i nokre år med litt heste- og sjappehandel. Det blei også heldt auksjon til inntekt for nytt samfunnshus i Høydalsmo. Ettersom handelen med dyra minka var det ikkje lengre behov for å legge marknadsplassen til Mogen, og denne blei flytt til andre sida av Ofteåi.<ref>Samtale med Magne Ljosdal. </ref> Der heldt handelen fram, andre måndag i september, til det heile var over i 1966.<ref>Heggtveit, 2009, s. 48. </ref>

	==Referansar==		==Referansar==

Per Ormestøyl på 30. aug. 2019 kl. 07:20

2019-08-30T07:20:08Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. aug. 2019 kl. 07:20
Linje 72:		Linje 72:
	[[Kategori:Etableringer i 1876]]		[[Kategori:Etableringer i 1876]]
	[[Kategori:Opphør i 1966]]		[[Kategori:Opphør i 1966]]

			{{artikkelkoord\|59.501139\|N\|8.1966387\|Ø}}
			{{nn}}

Per Ormestøyl på 29. aug. 2019 kl. 11:00

2019-08-29T11:00:08Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. aug. 2019 kl. 11:00
Linje 1:		Linje 1:
	[[Fil:Mogen oor168.jpg\|miniatyr\|Frå fesjået på Mogen truleg kring 1890. {{byline\| [[Olaf O. Rogndal]] / [[Vest-Telemark Museum]].}}]]		[[Fil:Mogen oor168.jpg\|miniatyr\|Frå fesjået på Mogen truleg kring 1890. {{byline\| [[Olaf O. Rogndal]] / [[Vest-Telemark Museum]].}}]]
	'''[[Fesjået på Mogen i Høydalsmo\|Fesjået på Mogen]]''' blei arrangert i [[Høydalsmo]] i [[Tokke kommune]] frå 1876. Fesjået blei avvikla på 1950-talet, medan handelsmøtet heldt fram til omlag ~~1970~~.		'''[[Fesjået på Mogen i Høydalsmo\|Fesjået på Mogen]]''' blei arrangert i [[Høydalsmo]] i [[Tokke kommune]] frå 1876. Fesjået blei avvikla på midten av 1950-talet, medan handelsmøtet heldt fram til omlag 1966.

	==Historikk==		==Historikk==

Per Ormestøyl på 29. aug. 2019 kl. 10:57

2019-08-29T10:57:14Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. aug. 2019 kl. 10:57
Linje 11:		Linje 11:
	===Kamp om statsfesjået===		===Kamp om statsfesjået===
	[[Fil:Dyrskun på Mogen, Lårdalsoga s. 26.JPG\|miniatyr\|Frå marknadsplassen på Mogen. {{byline\|Ukjent fotograf / Olav Bakken, ''Lårdalsoga'', Dalen, 1978.}}]]		[[Fil:Dyrskun på Mogen, Lårdalsoga s. 26.JPG\|miniatyr\|Frå marknadsplassen på Mogen. {{byline\|Ukjent fotograf / Olav Bakken, ''Lårdalsoga'', Dalen, 1978.}}]]
			[[Fil:Ubb-kk-2127-0652 md.jpg\|miniatyr\|Mogen i Høydalsmo, 1885-1888. {{byline\|[[Knud Knudsen]] / Spesialsamlingen ved universitetsbiblioteket i Bergen.}}]]
	«Me tenkjer no paa, um det ikkje skulde lata seg gjera aa faa aarleg Fesjaa her i Høydalsmo liksom i [[Dyrsku'n i Seljord\|Seljord]]. Høydalsmo er Midpunktet fyre desse øvre Herad: [[Lårdal kommune\|Laardal]], [[Mo kommune\|Mo]], [[Vinje kommune\|Vinje]] og [[Rauland kommune\|Raudland]]. [[Kviteseid\|Kvitseid]] au vilde hava større Nytte av eit Fesjaa her enn av eit i Selljor,»<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref> skriv innsendaren i Fedraheimen vidare. Han meinte bygdene kring Høydalsmo hadde betre kreatur enn i Seljord, og at dei slik var betre stilt for å drive feavl. Dette skulle visstnok også vere fylkesagronom Jakobsen si meining.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref>		«Me tenkjer no paa, um det ikkje skulde lata seg gjera aa faa aarleg Fesjaa her i Høydalsmo liksom i [[Dyrsku'n i Seljord\|Seljord]]. Høydalsmo er Midpunktet fyre desse øvre Herad: [[Lårdal kommune\|Laardal]], [[Mo kommune\|Mo]], [[Vinje kommune\|Vinje]] og [[Rauland kommune\|Raudland]]. [[Kviteseid\|Kvitseid]] au vilde hava større Nytte av eit Fesjaa her enn av eit i Selljor,»<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref> skriv innsendaren i Fedraheimen vidare. Han meinte bygdene kring Høydalsmo hadde betre kreatur enn i Seljord, og at dei slik var betre stilt for å drive feavl. Dette skulle visstnok også vere fylkesagronom Jakobsen si meining.<ref>Fedraheimen, 7. september 1978.</ref>