Gatehusmann - Sideversjonshistorikk

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T11:58:27Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 11:58
Linje 22:		Linje 22:
	[[Kategori:Husmannsvesen]]		[[Kategori:Husmannsvesen]]
	[[Kategori:eiendomsforhold]]		[[Kategori:eiendomsforhold]]
			{{nn}}
	<references/>		<references/>

Cnyborg på 20. aug. 2015 kl. 07:23

2015-08-20T07:23:53Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. aug. 2015 kl. 07:23
Linje 20:		Linje 20:
	== Notar ==		== Notar ==

	~~[[Kategori:Husmenn]]~~
	[[Kategori:Husmannsvesen]]		[[Kategori:Husmannsvesen]]
	[[Kategori:eiendomsforhold]]		[[Kategori:eiendomsforhold]]

	<references/>		<references/>

Olve Utne: Kategori:eiendomsforhold

2015-07-09T11:34:39Z

Kategori:eiendomsforhold

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. jul. 2015 kl. 11:34
Linje 22:		Linje 22:
	[[Kategori:Husmenn]]		[[Kategori:Husmenn]]
	[[Kategori:Husmannsvesen]]		[[Kategori:Husmannsvesen]]
	[[Kategori:~~Jordeiendomsforhold\|{{PAGENAME}}~~]]		[[Kategori:eiendomsforhold]]

	<references/>		<references/>

Hanne Lillevold på 16. mar. 2012 kl. 11:35

2012-03-16T11:35:00Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. mar. 2012 kl. 11:35
Linje 20:		Linje 20:
	== Notar ==		== Notar ==

	[[Kategori:~~Landbruk~~]]		[[Kategori:Husmenn]]
	[[Kategori:Husmannsvesen]]		[[Kategori:Husmannsvesen]]
	[[Kategori:~~Eiendomsforhold~~\|{{PAGENAME}}]]		[[Kategori:Jordeiendomsforhold\|{{PAGENAME}}]]

	<references/>		<references/>

Hanne Lillevold: Kategori endret.

2011-11-11T12:58:10Z

Kategori endret.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. nov. 2011 kl. 12:58
Linje 22:		Linje 22:
	[[Kategori:Landbruk]]		[[Kategori:Landbruk]]
	[[Kategori:Husmannsvesen]]		[[Kategori:Husmannsvesen]]
	[[Kategori:~~Eiendom~~]]		[[Kategori:Eiendomsforhold\|{{PAGENAME}}]]

	<references/>		<references/>

Hans P. Hosar: Oppretta ein logisk brest og anna språkleg småsnusk

2011-01-13T10:31:00Z

Oppretta ein logisk brest og anna språkleg småsnusk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. jan. 2011 kl. 10:31
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>'''[[Gatehusmann]]''' (gadehusmand) ~~var~~ ei dansk nemning for ein [[Husmann\|husmann utan jord]]. Nemninga er ein del brukte i norske jordebøker på 1600-talet, særleg adelsjordebøker. Det gjeld helst plassar under [[Leksikon:Hovedgård\|hovudgardane]] i dei adelege godskompleksa		<onlyinclude>'''[[Gatehusmann]]''' (gadehusmand) ei eldre dansk nemning for ein [[Husmann\|husmann utan jord]]. Nemninga er ein del brukte i norske jordebøker på 1600-talet, særleg adelsjordebøker. Det gjeld helst plassar under [[Leksikon:Hovedgård\|hovudgardane]] i dei adelege godskompleksa

	I Noreg har nemninga truleg vore nytta einast av dansktalande jordeigarar og jordebokførarar, og har neppe fått noko gjennomslag i norsk folkemål. Den bokstavelege tydinga var i følgje ''Ordbog over det danske sprog'' ein som budde i eit hus på «gadejorden», det vil seie på ~~den ubygde og~~ udyrka ~~grunnen~~ som landsbyen åtte i fellesskap.<ref>Ordbog over det danske sprog: gadehus, gadehusmand, gadejord.</ref> Det har såleis ikkje falle naturleg å nytte nemninga for husmenn innanfor eit norsk busetjingsmønster.</onlyinclude>		I Noreg har nemninga truleg vore nytta einast av dansktalande jordeigarar og jordebokførarar, og har neppe fått noko gjennomslag i norsk folkemål. Den bokstavelege tydinga var i følgje ''Ordbog over det danske sprog'' ein som budde i eit hus på «gadejorden», det vil seie på udyrka grunn som landsbyen åtte i fellesskap.<ref>Ordbog over det danske sprog: gadehus, gadehusmand, gadejord.</ref> Det har såleis ikkje falle naturleg å nytte nemninga for husmenn innanfor eit norsk busetjingsmønster.</onlyinclude>

	Den samtidige kjelda [[Arent Berntsen]] i verket ''[[Fructbar Herlighed]]''<ref>Fructbar Herlighed 2. bok side 18</ref>		Den samtidige kjelda [[Arent Berntsen]] i verket ''[[Fructbar Herlighed]]''<ref>Fructbar Herlighed 2. bok side 18</ref>
	(1656) gjev i hovudsak den danske ordboka rett i si forklaring. Men Berntsen knyter ikkje omgrepet spesifikt til fellesjorda i landsbyane. Han seier tvert i mot at «gatehus gemeenlig byggis paa andre heele- eller halffve Gaardis Grunder». Han nemner elles at det vanlegvis er «Landsbye-Handvercks- eller Arbeys Folck» som bur i gatehusa. Han framheld at gatehusa er heilt utan jordveg, ~~med~~ kanskje med unntak av «et ringe Støcke Jord» eller ein kålhage. Berntsen sidestiller gatehus med [[bakkestuer]], men reserverer den siste nemninga for landskapa [[Skåne]] og [[Halland]]. Bakkestuene, i motsetnad til gatehusa, vart i følgje Berntsen ofte sette opp på «Fælis Marck eller Backer et Støcke Veys fra Byer».		(1656) gjev i hovudsak den danske ordboka rett i si forklaring. Men Berntsen knyter ikkje omgrepet spesifikt til fellesjorda i landsbyane. Han seier tvert i mot at «gatehus gemeenlig byggis paa andre heele- eller halffve Gaardis Grunder». Han nemner elles at det vanlegvis er «Landsbye-Handvercks- eller Arbeys Folck» som bur i gatehusa. Han framheld at gatehusa er heilt utan jordveg, kanskje med unntak av «et ringe Støcke Jord» eller ein kålhage. Berntsen sidestiller gatehus med [[bakkestuer]], men reserverer den siste nemninga for landskapa [[Skåne]] og [[Halland]]. Bakkestuene, i motsetnad til gatehusa, vart i følgje Berntsen ofte sette opp på «Fælis Marck eller Backer et Støcke Veys fra Byer».

	<onlyinclude>Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen\|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].		<onlyinclude>Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen\|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].

Hans P. Hosar: Tilføying

2011-01-12T07:39:16Z

Tilføying

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. jan. 2011 kl. 07:39
Linje 4:		Linje 4:

	Den samtidige kjelda [[Arent Berntsen]] i verket ''[[Fructbar Herlighed]]''<ref>Fructbar Herlighed 2. bok side 18</ref>		Den samtidige kjelda [[Arent Berntsen]] i verket ''[[Fructbar Herlighed]]''<ref>Fructbar Herlighed 2. bok side 18</ref>
	(1656) gjev i hovudsak den danske ordboka rett i si forklaring. Men Berntsen knyter ikkje omgrepet spesifikt til fellesjorda i landsbyane. Han seier tvert i mot at «gatehus gemeenlig byggis paa andre heele- eller halffve Gaardis Grunder». Han nemner elles at det vanlegvis er «Landsbye-Handvercks- eller Arbeys Folck» som bur i gatehusa. Berntsen sidestiller gatehus med [[bakkestuer]], men reserverer den siste nemninga for landskapa [[Skåne]] og [[Halland]]. Bakkestuene, i motsetnad til gatehusa, vart i følgje Berntsen ofte sette opp på «Fælis Marck eller Backer et Støcke Veys fra Byer».		(1656) gjev i hovudsak den danske ordboka rett i si forklaring. Men Berntsen knyter ikkje omgrepet spesifikt til fellesjorda i landsbyane. Han seier tvert i mot at «gatehus gemeenlig byggis paa andre heele- eller halffve Gaardis Grunder». Han nemner elles at det vanlegvis er «Landsbye-Handvercks- eller Arbeys Folck» som bur i gatehusa. Han framheld at gatehusa er heilt utan jordveg, med kanskje med unntak av «et ringe Støcke Jord» eller ein kålhage. Berntsen sidestiller gatehus med [[bakkestuer]], men reserverer den siste nemninga for landskapa [[Skåne]] og [[Halland]]. Bakkestuene, i motsetnad til gatehusa, vart i følgje Berntsen ofte sette opp på «Fælis Marck eller Backer et Støcke Veys fra Byer».

	<onlyinclude>Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen\|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].		<onlyinclude>Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen\|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].

Hans P. Hosar: Tilføying

2011-01-12T07:35:09Z

Tilføying

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. jan. 2011 kl. 07:35
Linje 4:		Linje 4:

	Den samtidige kjelda [[Arent Berntsen]] i verket ''[[Fructbar Herlighed]]''<ref>Fructbar Herlighed 2. bok side 18</ref>		Den samtidige kjelda [[Arent Berntsen]] i verket ''[[Fructbar Herlighed]]''<ref>Fructbar Herlighed 2. bok side 18</ref>
	(1656) gjev i hovudsak den danske ordboka rett i si forklaring. Men Berntsen knyter ikkje omgrepet spesifikt til fellesjorda i landsbyane. Han seier tvert i mot at «gatehus gemeenlig byggis paa andre heele- eller halffve Gaardis Grunder». Han nemner elles at det vanlegvis er «Landsbye-Handvercks- eller Arbeys Folck» som bur i gatehusa.		(1656) gjev i hovudsak den danske ordboka rett i si forklaring. Men Berntsen knyter ikkje omgrepet spesifikt til fellesjorda i landsbyane. Han seier tvert i mot at «gatehus gemeenlig byggis paa andre heele- eller halffve Gaardis Grunder». Han nemner elles at det vanlegvis er «Landsbye-Handvercks- eller Arbeys Folck» som bur i gatehusa. Berntsen sidestiller gatehus med [[bakkestuer]], men reserverer den siste nemninga for landskapa [[Skåne]] og [[Halland]]. Bakkestuene, i motsetnad til gatehusa, vart i følgje Berntsen ofte sette opp på «Fælis Marck eller Backer et Støcke Veys fra Byer».

	<onlyinclude>Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen\|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].		<onlyinclude>Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen\|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].

Hans P. Hosar: Utdjuping

2011-01-12T07:27:35Z

Utdjuping

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. jan. 2011 kl. 07:27
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Gatehusmann]]''' (gadehusmand) var ei dansk nemning for ein [[Husmann\|husmann utan jord]]. Nemninga er ein del brukte i norske jordebøker på 1600-talet, særleg adelsjordebøker. Det gjeld helst plassar under [[Leksikon:Hovedgård\|hovudgardane]] i dei adelege godskompleksa		<onlyinclude>'''[[Gatehusmann]]''' (gadehusmand) var ei dansk nemning for ein [[Husmann\|husmann utan jord]]. Nemninga er ein del brukte i norske jordebøker på 1600-talet, særleg adelsjordebøker. Det gjeld helst plassar under [[Leksikon:Hovedgård\|hovudgardane]] i dei adelege godskompleksa

	I Noreg har nemninga truleg vore nytta einast av dansktalande jordeigarar og jordebokførarar, og har neppe fått noko gjennomslag i norsk folkemål. Den bokstavelege tydinga var ein som budde i eit hus på «gadejorden», det vil seie på den ubygde og udyrka grunnen som landsbyen åtte i fellesskap.<ref>Ordbog over det danske sprog, gadehus, gadehusmand, gadejord.</ref> Det har såleis ikkje falle naturleg å nytte nemninga for husmenn innanfor eit norsk busetjingsmønster.		I Noreg har nemninga truleg vore nytta einast av dansktalande jordeigarar og jordebokførarar, og har neppe fått noko gjennomslag i norsk folkemål. Den bokstavelege tydinga var i følgje ''Ordbog over det danske sprog'' ein som budde i eit hus på «gadejorden», det vil seie på den ubygde og udyrka grunnen som landsbyen åtte i fellesskap.<ref>Ordbog over det danske sprog: gadehus, gadehusmand, gadejord.</ref> Det har såleis ikkje falle naturleg å nytte nemninga for husmenn innanfor eit norsk busetjingsmønster.</onlyinclude>

	~~Gatehusmann er ikkje registrert korkje i~~ [[~~Norsk ordbok~~]]~~,<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller~~ i [[~~Ivar Aasen\|Ivar Aasens~~]] ''~~Norsk Ordbog''.~~<ref>~~[http://www.aasentunet.no/default~~.~~asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]~~</ref> ~~Det~~ er ~~heller ikkje oppslagsord~~ i ~~[[Norsk historisk leksikon]]~~.		Den samtidige kjelda [[Arent Berntsen]] i verket ''[[Fructbar Herlighed]]''<ref>Fructbar Herlighed 2. bok side 18</ref>
			(1656) gjev i hovudsak den danske ordboka rett i si forklaring. Men Berntsen knyter ikkje omgrepet spesifikt til fellesjorda i landsbyane. Han seier tvert i mot at «gatehus gemeenlig byggis paa andre heele- eller halffve Gaardis Grunder». Han nemner elles at det vanlegvis er «Landsbye-Handvercks- eller Arbeys Folck» som bur i gatehusa.

	Gatehusmenn blir i adelsjordebøkene ofte nemnt i samanheng med og til skilnad frå omgrepet [[gardsete]] («Gaardsæder og Gadehusmænd»), ~~som~~ med desse uttrykka blir skilde ut frå skyldsette [[Leksikon:Avlsgård\|avlsgardar]] og [[Leksikon:Underbruk]] som også ~~kan~~ vere integrerte i drifta av dei same hovudgardane.		<onlyinclude>Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen\|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].
			</onlyinclude>
			Gatehusmenn blir i adelsjordebøkene ofte nemnt i samanheng med og til skilnad frå omgrepet [[gardsete]] («Gaardsæder og Gadehusmænd»), og med desse uttrykka blir husmannsplassane skilde ut frå skyldsette [[Leksikon:Avlsgård\|avlsgardar]] og [[Leksikon:Underbruk\|underbruk]] som også kunne vere integrerte i drifta av dei same hovudgardane.


	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
			*Berntsen, Arent: ''Danmarckis oc Norgis Fructbar Herlighed'', København 1656, faksimileutgåve ved Selskabet for udgivelse af kilder til dansk historie, københavn 1971.
	*Fritzner, Johan: ''Ordbog over Det gamle norske Sprog'', Tryggve Juul Møller forlag, Oslo 1954.		*Fritzner, Johan: ''Ordbog over Det gamle norske Sprog'', Tryggve Juul Møller forlag, Oslo 1954.
	*Hosar, Hans P.: ''Herre og bønder ved Jens Bjelkes adelsgods kring midten av 1600-talet''. Hovudoppgåve i historie, UiO, haust 1981.		*Hosar, Hans P.: ''Herre og bønder ved Jens Bjelkes adelsgods kring midten av 1600-talet''. Hovudoppgåve i historie, UiO, haust 1981.

Hans P. Hosar: Ny side: '''Gatehusmann''' (gadehusmand) var ei dansk nemning for ein husmann utan jord. Nemninga er ein del brukte i norske jordebøker på 1600-talet, særleg adelsjordebøker. Det…

2011-01-12T04:44:26Z

Ny side: '''Gatehusmann''' (gadehusmand) var ei dansk nemning for ein husmann utan jord. Nemninga er ein del brukte i norske jordebøker på 1600-talet, særleg adelsjordebøker. Det…

Ny side

'''[[Gatehusmann]]''' (gadehusmand) var ei dansk nemning for ein [[Husmann|husmann utan jord]]. Nemninga er ein del brukte i norske jordebøker på 1600-talet, særleg adelsjordebøker. Det gjeld helst plassar under [[Leksikon:Hovedgård|hovudgardane]] i dei adelege godskompleksa

I Noreg har nemninga truleg vore nytta einast av dansktalande jordeigarar og jordebokførarar, og har neppe fått noko gjennomslag i norsk folkemål. Den bokstavelege tydinga var ein som budde i eit hus på «gadejorden», det vil seie på den ubygde og udyrka grunnen som landsbyen åtte i fellesskap.<ref>Ordbog over det danske sprog, gadehus, gadehusmand, gadejord.</ref> Det har såleis ikkje falle naturleg å nytte nemninga for husmenn innanfor eit norsk busetjingsmønster.

Gatehusmann er ikkje registrert korkje i [[Norsk ordbok]],<ref>[http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?tabid=571&appid=7 Norsk ordboks metaordbok]</ref> i [[riksmålsordboka]] eller i [[Ivar Aasen|Ivar Aasens]] ''Norsk Ordbog''.<ref>[http://www.aasentunet.no/default.asp?menu=1257&id=3435 Norsk Ordbog]</ref> Det er heller ikkje oppslagsord i [[Norsk historisk leksikon]].

Gatehusmenn blir i adelsjordebøkene ofte nemnt i samanheng med og til skilnad frå omgrepet [[gardsete]] («Gaardsæder og Gadehusmænd»), som med desse uttrykka blir skilde ut frå skyldsette [[Leksikon:Avlsgård|avlsgardar]] og [[Leksikon:Underbruk]] som også kan vere integrerte i drifta av dei same hovudgardane.

== Kjelder og litteratur ==
*Fritzner, Johan: ''Ordbog over Det gamle norske Sprog'', Tryggve Juul Møller forlag, Oslo 1954.
*Hosar, Hans P.: ''Herre og bønder ved Jens Bjelkes adelsgods kring midten av 1600-talet''. Hovudoppgåve i historie, UiO, haust 1981.
*''Ordbog over det danske sprog,'' utg. av Det danske Sprog- og Litteraturselskab, Gyldendal, København 1966.
*Aasen, Ivar: ''Norsk Ordbog med dansk Forklaring'', utg. av [[Vestmannalaget]] 1918 (først utg. 1873)

== Notar ==

[[Kategori:Landbruk]]
[[Kategori:Husmannsvesen]]
[[Kategori:Eiendom]]

<references/>