Geitbåt - Sideversjonshistorikk

Marianne Wiig: mal

2021-09-10T08:27:05Z

mal

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. sep. 2021 kl. 08:27
Linje 266:		Linje 266:
	{{ikke koord}}		{{ikke koord}}
	{{nn}}		{{nn}}
			{{Galleriartikkel}}

Olve Utne: /* Melfæring */

2021-07-09T14:24:38Z

Melfæring

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. jul. 2021 kl. 14:24
Linje 107:		Linje 107:
	C02570cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02570cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.
	C02571 Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02571 Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.
			Melfæring (20210708 164746).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164953).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164947).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164937).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164802).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}

	</gallery>		</gallery>

Cnyborg: flytter NHL-lenke

2020-03-27T13:19:43Z

flytter NHL-lenke

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. mar. 2020 kl. 13:19
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{leksikon\|Geitbåt}}~~
	<onlyinclude>{{thumb\|C01878crj Glomstadgeita.jpg\|Melfæringen «Glomstadgeita» under segl.\|[[Bruker:Olve Utne\|Olve Utne]]\|18. juni 2011}}		<onlyinclude>{{thumb\|C01878crj Glomstadgeita.jpg\|Melfæringen «Glomstadgeita» under segl.\|[[Bruker:Olve Utne\|Olve Utne]]\|18. juni 2011}}
	Omgrepet '''[[geitbåt]]''' viser vanlegvis til den tradisjonelle opne og oftast [[spissgatta]] [[robåt\|ro]]- og [[seglbåt]]typen frå [[Nordmøre]] og [[Romsdal]]en — og i eldre tid [[Fosen]] og området kring [[Trondheimsfjorden]] òg. Geitbåten hører typologisk sett med til dei rundstemnde [[vestlandsbåt]]ane heller enn til dei i nyare tid mykje meir rettstemnde [[åfjordsbåt]]ane og [[nordlandsbåt]]ane. Geitbåten skil seg ut frå dei andre tradisjonelle opne båttypane frå [[Vestlandet]] og nordover ved den korte og relativt djupe kjølen, den halvplanande skrogforma og den svært langstrakte overgangen frå kjøl til stamn — eigenskapar som gjer denne båten til ein djerv havseglar og god bidevindsseglar.</onlyinclude>		Omgrepet '''[[geitbåt]]''' viser vanlegvis til den tradisjonelle opne og oftast [[spissgatta]] [[robåt\|ro]]- og [[seglbåt]]typen frå [[Nordmøre]] og [[Romsdal]]en — og i eldre tid [[Fosen]] og området kring [[Trondheimsfjorden]] òg. Geitbåten hører typologisk sett med til dei rundstemnde [[vestlandsbåt]]ane heller enn til dei i nyare tid mykje meir rettstemnde [[åfjordsbåt]]ane og [[nordlandsbåt]]ane. Geitbåten skil seg ut frå dei andre tradisjonelle opne båttypane frå [[Vestlandet]] og nordover ved den korte og relativt djupe kjølen, den halvplanande skrogforma og den svært langstrakte overgangen frå kjøl til stamn — eigenskapar som gjer denne båten til ein djerv havseglar og god bidevindsseglar.</onlyinclude>
Linje 238:		Linje 237:
	* Jon Bojer Godal: «Fjordamerra», i ''[[Årbok for Nordmøre historielag]]'', 1994.		* Jon Bojer Godal: «Fjordamerra», i ''[[Årbok for Nordmøre historielag]]'', 1994.
	* Jon Bojer Godal: «Nordmørsbåten - kruna på verket i norsk båtbygging», i ''[[Årbok for Nordmøre historielag]], 1990.		* Jon Bojer Godal: «Nordmørsbåten - kruna på verket i norsk båtbygging», i ''[[Årbok for Nordmøre historielag]], 1990.
			* [[Leksikon:Geitbåt\|Geitbåt]] i ''[[Norsk historisk leksikon]]''.

	== Eksterne lenkjer ==		== Eksterne lenkjer ==

Olve Utne: /* Fyring */

2020-01-22T22:48:44Z

Fyring

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 22. jan. 2020 kl. 22:48
Linje 162:		Linje 162:
	C02547 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02547 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	29701g fyring etter Gressetgeita.jpg\|Nybygd fyring etter [[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2015}}		29701g fyring etter Gressetgeita.jpg\|Nybygd fyring etter [[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2015}}
	C23034 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23034 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23035 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23035 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23037 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23037 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23050 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23050 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23056 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23056 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	</gallery>		</gallery>

Olve Utne på 7. mar. 2018 kl. 18:52

2018-03-07T18:52:53Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. mar. 2018 kl. 18:52
Linje 59:		Linje 59:
	Søfjordingane og romsdalsgeitene har normalt ''[[lårsegl]]'' (asymmetrisk råsegl, luggersegl) — ein segltype som elles tradisjonelt har vorte bruka på [[Sunnmøre]] og i nyare tid i [[Fjordane]] òg. Utom Norge finst lårseglet tradisjonelt på [[Island]], i [[Skottland]] og i [[Spania]], [[Frankrike]], [[Italia]] og kring [[Adriahavet]]. Opphavet til lårseglet er usikkert. Somme ser på det om ei vidareutvikling av [[råsegl]]et med utgangspunkt i Norskekysten, og andre ser på det som påverka av [[latinarsegl]]et med utgangspunkt i det nordvestlege [[Middelhavet]].		Søfjordingane og romsdalsgeitene har normalt ''[[lårsegl]]'' (asymmetrisk råsegl, luggersegl) — ein segltype som elles tradisjonelt har vorte bruka på [[Sunnmøre]] og i nyare tid i [[Fjordane]] òg. Utom Norge finst lårseglet tradisjonelt på [[Island]], i [[Skottland]] og i [[Spania]], [[Frankrike]], [[Italia]] og kring [[Adriahavet]]. Opphavet til lårseglet er usikkert. Somme ser på det om ei vidareutvikling av [[råsegl]]et med utgangspunkt i Norskekysten, og andre ser på det som påverka av [[latinarsegl]]et med utgangspunkt i det nordvestlege [[Middelhavet]].

	<gallery heights~~=180px mode~~="~~packed~~">		<gallery widths="200" heights="200">
	Barcoluengo 1756.jpg\|Ein spansk 1700-tals ''barcoluengo'' med lårsegl i ''Diccionario de Arquitectura Naval Antigua y Moderna'' (1756) av Juan José Navarro de Viana y Búfalo (1687-1772).		Barcoluengo 1756.jpg\|Ein spansk 1700-tals ''barcoluengo'' med lårsegl i ''Diccionario de Arquitectura Naval Antigua y Moderna'' (1756) av Juan José Navarro de Viana y Búfalo (1687-1772).
	C16416 geitbåtsegl.jpg\|Eit typisk geitbåtsegl. {{byline\|Olve Utne\|2015}}		C16416 geitbåtsegl.jpg\|Eit typisk geitbåtsegl. {{byline\|Olve Utne\|2015}}
Linje 91:		Linje 91:
	''Melfæringen'' har to rorsrom med eit halvrom mellom. Han svarar til den vanlege færingen blant åfjordsbåtane og ''hundromsfæringen'' blant nordlandsbåtane. I alle desse falla, frå Nordmøre og nordover, utgjer dette grunnstørrelsen i sin tradisjon. Søretter Vestlandet er grunnstørrelsen derimot den mindre færingen utan det ekstra halvrommet. Melfæringen er gjerne kring 17½–20 engelske fot frå stamn til stamn. Melfæringen er letthandterleg for to personar under både årar og segl, om enn ikkje så vêrsterk som den litt større seksringen/treroingen. Han har gjerne vora bruka til heimefiske og lokal skyss.		''Melfæringen'' har to rorsrom med eit halvrom mellom. Han svarar til den vanlege færingen blant åfjordsbåtane og ''hundromsfæringen'' blant nordlandsbåtane. I alle desse falla, frå Nordmøre og nordover, utgjer dette grunnstørrelsen i sin tradisjon. Søretter Vestlandet er grunnstørrelsen derimot den mindre færingen utan det ekstra halvrommet. Melfæringen er gjerne kring 17½–20 engelske fot frå stamn til stamn. Melfæringen er letthandterleg for to personar under både årar og segl, om enn ikkje så vêrsterk som den litt større seksringen/treroingen. Han har gjerne vora bruka til heimefiske og lokal skyss.

	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	Søfjordsfæring Hennset (Kielland).jpg\|Søfjords-melfæring med rett atterlik. Denne færingen vart bygd på Hennset {{byline\|Kristian Kielland\|193+-åra?}}		Søfjordsfæring Hennset (Kielland).jpg\|Søfjords-melfæring med rett atterlik. Denne færingen vart bygd på Hennset {{byline\|Kristian Kielland\|193+-åra?}}
	1904 geitbaatfaering.jpg\|Melfæring ved [[Mellemverftet]] i [[Kristiansund]]. {{byline\|Olve Utne\|2007}}		1904 geitbaatfaering.jpg\|Melfæring ved [[Mellemverftet]] i [[Kristiansund]]. {{byline\|Olve Utne\|2007}}
Linje 112:		Linje 112:
	=== Trirøing ===		=== Trirøing ===
	[[Trirøring]]en, òg kalla trerøring og seksæring og seksring, har tre par årar. Lengda på stamnskjerv er 8¾–9½ [[båtalen]], og LOA i engelske fot er kring 21–22. Trirøringen har meir rorskraft og meir stabilitet enn færingen og var rekna som den minste allvêrsbåten for fjordbruk.		[[Trirøring]]en, òg kalla trerøring og seksæring og seksring, har tre par årar. Lengda på stamnskjerv er 8¾–9½ [[båtalen]], og LOA i engelske fot er kring 21–22. Trirøringen har meir rorskraft og meir stabilitet enn færingen og var rekna som den minste allvêrsbåten for fjordbruk.
	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	Fil:C01855 geitbåt-trirøing.jpg\|Trirøing under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		Fil:C01855 geitbåt-trirøing.jpg\|Trirøing under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	Fil:C01856 geitbåt-trirøing.jpg\|Trirøing under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		Fil:C01856 geitbåt-trirøing.jpg\|Trirøing under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
Linje 144:		Linje 144:
	=== Fyring ===		=== Fyring ===
	[[Fyring]]en har fire par årar. Dei minste fyringane har tre fulle rorsrom og ein skottror på [[honnband]]et. Desse båtane blir òg kalla ''honnfyringar'' og svarar til [[halvfjerming]]en blant [[åfjordsbåt]]ane. Dei fullrømte fyringane vart berre kalla fyringar og svarar til dei minste fyringane blant åfjordsbåtane. Generelt er fyringane 10–11 båtalen på stamnskjerv, og i engelske fot LOA måler dei 24–27 fot. Fyringane, som dei større femringane, vart ofte bruka til [[linefiske]].		[[Fyring]]en har fire par årar. Dei minste fyringane har tre fulle rorsrom og ein skottror på [[honnband]]et. Desse båtane blir òg kalla ''honnfyringar'' og svarar til [[halvfjerming]]en blant [[åfjordsbåt]]ane. Dei fullrømte fyringane vart berre kalla fyringar og svarar til dei minste fyringane blant åfjordsbåtane. Generelt er fyringane 10–11 båtalen på stamnskjerv, og i engelske fot LOA måler dei 24–27 fot. Fyringane, som dei større femringane, vart ofte bruka til [[linefiske]].
	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	C01862 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01862 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	C01863 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01863 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
Linje 171:		Linje 171:
	=== Femring ===		=== Femring ===
	Dei minste femringane har fire fullrømte rorsrom og eit skottror. Slike kan bli kalla honnfemringar. Den fullrømte femringen er neste størrelse. Femringane måler 11½–13 båtalen på stamnskjerv, og LOA i engelske fot er 28–30 fot. (Blant åfjordsbåtane vart det som heiter femringar på Nordmøre rekna under fyringane.) [[Femring]]en med sine fem par årar vart, som fyringen, særleg bruka til [[linefiske]].		Dei minste femringane har fire fullrømte rorsrom og eit skottror. Slike kan bli kalla honnfemringar. Den fullrømte femringen er neste størrelse. Femringane måler 11½–13 båtalen på stamnskjerv, og LOA i engelske fot er 28–30 fot. (Blant åfjordsbåtane vart det som heiter femringar på Nordmøre rekna under fyringane.) [[Femring]]en med sine fem par årar vart, som fyringen, særleg bruka til [[linefiske]].
	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	C01955 geitbåt-femring.jpg\|Femring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01955 geitbåt-femring.jpg\|Femring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	C01957 geitbåt-femring.jpg\|Femring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01957 geitbåt-femring.jpg\|Femring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
Linje 199:		Linje 199:
	[[Toskgansbåt]]ane med sine seks par årar vart, som namnet viser, bruka hovudsakleg til [[garnfiske]] etter [[torsk]] — særleg utpå havbankane.		[[Toskgansbåt]]ane med sine seks par årar vart, som namnet viser, bruka hovudsakleg til [[garnfiske]] etter [[torsk]] — særleg utpå havbankane.

	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	fil:Toskgansbåt Joesten Meek - Raudegga 1904.jpg\|Toskgansbåt ved Raudegga i 1904.		fil:Toskgansbåt Joesten Meek - Raudegga 1904.jpg\|Toskgansbåt ved Raudegga i 1904.
	fil:1915 toskgansbaat detalj.jpg\|Detalj av toskgansbåt. {{byline\|Olve Utne}}		fil:1915 toskgansbaat detalj.jpg\|Detalj av toskgansbåt. {{byline\|Olve Utne}}
Linje 207:		Linje 207:
	Det er munnleg tradisjon på [[Tustna]] for at det skal ha eksistert geitbåtar med åtte par årar opp til ei stund innpå 1800-talet. Desse båtane skal ha vore kalla ''åttringar''. Eit rykte fortel at det skal ha eksistert éin båt med ni par årar til inn på 1900-talet. [[Carl Frederik Diriks]] refererer da òg til slike åttringar og har med ei teikning av ein i artikkelen sin om båttypar. Blant åfjordsbåtane blir båtar med åtte fulle rom (men aldri meir enn seks par årar) kalla ''toskgansbåta''.		Det er munnleg tradisjon på [[Tustna]] for at det skal ha eksistert geitbåtar med åtte par årar opp til ei stund innpå 1800-talet. Desse båtane skal ha vore kalla ''åttringar''. Eit rykte fortel at det skal ha eksistert éin båt med ni par årar til inn på 1900-talet. [[Carl Frederik Diriks]] refererer da òg til slike åttringar og har med ei teikning av ein i artikkelen sin om båttypar. Blant åfjordsbåtane blir båtar med åtte fulle rom (men aldri meir enn seks par årar) kalla ''toskgansbåta''.

	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	fil:Diriks Fig. 18-19 Nordmoer-Ottring.png\|Nordmørsåttring teikna av [[Carl Frederik Diriks]].		fil:Diriks Fig. 18-19 Nordmoer-Ottring.png\|Nordmørsåttring teikna av [[Carl Frederik Diriks]].
	</gallery>		</gallery>
Linje 214:		Linje 214:

	=== Romsdalsgeit ===		=== Romsdalsgeit ===
	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	Fil:7752 romsdalsgeit bygd av Oystein Elgvasslien.jpg\|Romsdalsgeit under bygging av [[Øystein Elgvasslien]] i [[Husasnotra]].		Fil:7752 romsdalsgeit bygd av Oystein Elgvasslien.jpg\|Romsdalsgeit under bygging av [[Øystein Elgvasslien]] i [[Husasnotra]].
	Fil:7753 romsdalsgeit bygd av Oystein Elgvasslien.jpg\|		Fil:7753 romsdalsgeit bygd av Oystein Elgvasslien.jpg\|
Linje 223:		Linje 223:

	=== Kjerkjebåtar ===		=== Kjerkjebåtar ===
	<gallery>		<gallery widths="200" heights="200">
	Fil:C02558 Fjordamerra (1842).jpg\|[[«Fjordamerra» (1842)]]		Fil:C02558 Fjordamerra (1842).jpg\|[[«Fjordamerra» (1842)]]
	Fil:Ou1997 Trondheim Kysten Landsstemne (detalj).jpg\|Frå [[KYSTENs landsstemne 1997]] i [[Trondheim]].		Fil:Ou1997 Trondheim Kysten Landsstemne (detalj).jpg\|Frå [[KYSTENs landsstemne 1997]] i [[Trondheim]].

Olve Utne: /* Fyring */

2017-06-14T21:09:53Z

Fyring

Olve Utne: /* Melfæring */

2017-06-14T21:02:23Z

Melfæring

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. jun. 2017 kl. 21:02
Linje 99:		Linje 99:
	C20088 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}		C20088 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}
	C20091 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}		C20091 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}
			C23084 melfæring styrbords vant, fallet og skautet.jpg\|Styrbords vant, fallet og skautet. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23088 melfæring seglhalsen.jpg\|Seglhalsen. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23089 melfæring seglet oppe.jpg\|Vi ser opp mot mastertoppen. To vant står i lo (øvst); eitt står i le, og attom dét er fallet. Seglet er eit lårsegl. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23089cr melfæring seglet oppe.jpg\|Kulerakkje. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23107 melfæring.jpg\|Under seglas i lett vind. Kastvolen ligg mot le her, det er ikkje typisk. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C02567cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02567cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.
	C02569cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02569cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.

Olve Utne: /* Lårsegl */

2017-06-14T10:58:57Z

Lårsegl

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. jun. 2017 kl. 10:58
Linje 68:		Linje 68:
	Lårseglet ser ut til å ha endra seg noko i løpet av perioden vi veit noko om. Ole Ekilsøyvåg frå [[Averøy]]a nemner<ref>{{Fugelsøy 1962}}</ref> at råa i gamle dagar ikkje var breiare enn at ho kunne liggja på tvert i båten frå esing til esing, medan ho i nyare tid hadde vorte breiare, så endane nådde ''en god kvart utenbords''.		Lårseglet ser ut til å ha endra seg noko i løpet av perioden vi veit noko om. Ole Ekilsøyvåg frå [[Averøy]]a nemner<ref>{{Fugelsøy 1962}}</ref> at råa i gamle dagar ikkje var breiare enn at ho kunne liggja på tvert i båten frå esing til esing, medan ho i nyare tid hadde vorte breiare, så endane nådde ''en god kvart utenbords''.

			{{thumb\|C23089cr melfæring seglet oppe.jpg\|Kulerakkje på ein melfæring med lårsegl.\|Olve Utne\|2017}}
	Ole Ekilsøyvåg nemner òg ymse andre proporsjonar: Mastra var kring 2/3 av båtlengda. Underliket av lårseglet nådde frå fremre lyroddar til hammelromskeipane. Råa var festa til mastra med ein ''rakkje'', som var eit krumma trestykke i eldre tid og kulerakke seinare. Var vinden ustabil, kunne det hende ein segla rakklaus for å kunne låre seglet raskare om det trongst. Draget gikk gjennom eit hol i mastra der det var innsett eit stykke edeltre i eldre tider og ei trinse i nyare tid. Draget var fastgjort nede i ein trepik oppunder esingen. Seglhalsen var hekta på seglstikka som stod i eit av hola i ripa. Ved bidevindsseglas vart seglhalsen sett i lo heilt framme ved lyrodden; i lens vart seglstikka sett i det attaste holet midtskips, og seglet fungerte som skværsegl. Skjøtet var enkelt på småe båtar og dobbelt på dei større. Det vart fastgjort i ei urve som satt i hammelbandet.		Ole Ekilsøyvåg nemner òg ymse andre proporsjonar: Mastra var kring 2/3 av båtlengda. Underliket av lårseglet nådde frå fremre lyroddar til hammelromskeipane. Råa var festa til mastra med ein ''rakkje'', som var eit krumma trestykke i eldre tid og kulerakke seinare. Var vinden ustabil, kunne det hende ein segla rakklaus for å kunne låre seglet raskare om det trongst. Draget gikk gjennom eit hol i mastra der det var innsett eit stykke edeltre i eldre tider og ei trinse i nyare tid. Draget var fastgjort nede i ein trepik oppunder esingen. Seglhalsen var hekta på seglstikka som stod i eit av hola i ripa. Ved bidevindsseglas vart seglhalsen sett i lo heilt framme ved lyrodden; i lens vart seglstikka sett i det attaste holet midtskips, og seglet fungerte som skværsegl. Skjøtet var enkelt på småe båtar og dobbelt på dei større. Det vart fastgjort i ei urve som satt i hammelbandet.

Olve Utne: /* Fjørnfar */

2017-06-14T08:35:46Z

Fjørnfar

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. jun. 2017 kl. 08:35
Linje 183:		Linje 183:

	=== Fjørnfar ===		=== Fjørnfar ===
	Ifølgje [[Jon Bojer Godal]] har [[Fjørmannsfar\|fjørnfar]] fem rom, men attersegla svarar til 1⅓ rom.		Ifølgje [[Jon Bojer Godal]] har [[Fjørmannsfar\|fjørnfar]] fem rom, men attersegla svarar til 1½ rom.

	=== Toskgansbåt ===		=== Toskgansbåt ===

Olve Utne: /* Femring */

2017-06-14T08:35:13Z

Femring

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. jun. 2017 kl. 08:35
Linje 173:		Linje 173:
	C23211 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23211 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23220 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23220 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	~~_Geitbåtens_Venner_Havhesten_og_stavlinenaustet~~.jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23222_Geitbåtens_Venner_Havhesten_og_stavlinenaustet.jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23226 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23226 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23227 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23227 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. jul. 2021 kl. 14:24
Linje 107:		Linje 107:
	C02570cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02570cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.
	C02571 Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02571 Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.
			Melfæring (20210708 164746).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164953).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164947).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164937).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}
			Melfæring (20210708 164802).jpg\|Nybygd [[Aurgjeldsgeit\|aurgjelds]]-[[melfæring]] i [[Leira (Aure)\|Leira]] i [[Aure kommune]]. {{byline\|Olve Utne\|2021}}

	</gallery>		</gallery>

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 22. jan. 2020 kl. 22:48
Linje 162:		Linje 162:
	C02547 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02547 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	29701g fyring etter Gressetgeita.jpg\|Nybygd fyring etter [[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2015}}		29701g fyring etter Gressetgeita.jpg\|Nybygd fyring etter [[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2015}}
	C23034 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23034 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23035 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23035 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23037 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23037 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23050 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23050 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23056 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter ~~Gressetgbåten~~. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23056 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	</gallery>		</gallery>

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. jun. 2017 kl. 21:02
Linje 99:		Linje 99:
	C20088 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}		C20088 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}
	C20091 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}		C20091 melfæring.jpg\|Melfæring ved flytebryggja ved [[Husasnotra]] i [[Valsøyfjorden]] på [[Nordmøre]]. {{byline\|Olve Utne\|2016}}
			C23084 melfæring styrbords vant, fallet og skautet.jpg\|Styrbords vant, fallet og skautet. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23088 melfæring seglhalsen.jpg\|Seglhalsen. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23089 melfæring seglet oppe.jpg\|Vi ser opp mot mastertoppen. To vant står i lo (øvst); eitt står i le, og attom dét er fallet. Seglet er eit lårsegl. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23089cr melfæring seglet oppe.jpg\|Kulerakkje. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23107 melfæring.jpg\|Under seglas i lett vind. Kastvolen ligg mot le her, det er ikkje typisk. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C02567cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02567cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.
	C02569cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.		C02569cr Lensmannsbaaten (Stangvik).jpg\|[[Lensmannsbåt frå Stangvik]] — ein [[søfjording]]s-melfæring bygd av [[Ole Reiten]] («Saksinn») seint på 1800-talet og bruka som [[lensmannsbåt]] i tida 1890–1910.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. jun. 2017 kl. 08:35
Linje 173:		Linje 173:
	C23211 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23211 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23220 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23220 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	~~_Geitbåtens_Venner_Havhesten_og_stavlinenaustet~~.jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23222_Geitbåtens_Venner_Havhesten_og_stavlinenaustet.jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23226 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23226 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	C23227 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}		C23227 Havhesten (geitbåtfemring).jpg\|Utsetting av Havhesten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. jun. 2017 kl. 21:09
Linje 145:		Linje 145:
	[[Fyring]]en har fire par årar. Dei minste fyringane har tre fulle rorsrom og ein skottror på [[honnband]]et. Desse båtane blir òg kalla ''honnfyringar'' og svarar til [[halvfjerming]]en blant [[åfjordsbåt]]ane. Dei fullrømte fyringane vart berre kalla fyringar og svarar til dei minste fyringane blant åfjordsbåtane. Generelt er fyringane 10–11 båtalen på stamnskjerv, og i engelske fot LOA måler dei 24–27 fot. Fyringane, som dei større femringane, vart ofte bruka til [[linefiske]].		[[Fyring]]en har fire par årar. Dei minste fyringane har tre fulle rorsrom og ein skottror på [[honnband]]et. Desse båtane blir òg kalla ''honnfyringar'' og svarar til [[halvfjerming]]en blant [[åfjordsbåt]]ane. Dei fullrømte fyringane vart berre kalla fyringar og svarar til dei minste fyringane blant åfjordsbåtane. Generelt er fyringane 10–11 båtalen på stamnskjerv, og i engelske fot LOA måler dei 24–27 fot. Fyringane, som dei større femringane, vart ofte bruka til [[linefiske]].
	<gallery>		<gallery>
	~~Fil:~~C01862 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01862 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01863 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01863 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01864 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01864 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01865 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01865 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01940 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01940 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01941 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01941 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01942 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01942 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01943 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01943 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C01944 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C01944 geitbåt-fyring.jpg\|Fyring under kappseglas i [[Kråksundet]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C02539 Gressetgeita.png\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02539 Gressetgeita.png\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C02540cr Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02540cr Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C02541 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02541 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C02542 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02542 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C02543 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02543 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C02544 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02544 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~C02547 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}		C02547 Gressetgeita.jpg\|[[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2011}}
	~~Fil:~~29701g fyring etter Gressetgeita.jpg\|Nybygd fyring etter [[~~Gressetgeita~~]]. {{byline\|Olve Utne\|2015}}		29701g fyring etter Gressetgeita.jpg\|Nybygd fyring etter [[Gressetbåten]]. {{byline\|Olve Utne\|2015}}
			C23034 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetgbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23035 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetgbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23037 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetgbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23050 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetgbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
			C23056 aurgjeldsfyring.jpg\|Nybygd fyring etter Gressetgbåten. {{byline\|Olve Utne\|2017}}
	</gallery>		</gallery>