Hilde Gundersdotter Drabløs (1780–1876) - Sideversjonshistorikk

Marianne Wiig: endrer skrivemåte i tråd med viaf

2019-12-02T15:45:29Z

endrer skrivemåte i tråd med viaf

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. des. 2019 kl. 15:45
Linje 11:		Linje 11:
	Seinare klarte ho å få bygsle ein plass på [[Folkestad (Volda)\|Folkestad]], [[Tyle (Volda)\|Tyle]]. Ho vart i 1828 gift med husmann [[Knud Knudsen Eydseset]]. Ho var då 48 år gamal, medan han berre var 26. I 1845 vart mannen funnen død på vedaskogen. Ho vart då driven frå plassen, for bonden ville setje ein annan husmann der. Hilde kom då på [[legd]]. Ved [[folketeljinga 1865]] var ho i [[føderåd]] på [[Hildren (Volda)\|Hildren]], og ved [[folketeljinga 1875]] legdslme på [[Rønnestad (Volda)\|Rønnestad]].		Seinare klarte ho å få bygsle ein plass på [[Folkestad (Volda)\|Folkestad]], [[Tyle (Volda)\|Tyle]]. Ho vart i 1828 gift med husmann [[Knud Knudsen Eydseset]]. Ho var då 48 år gamal, medan han berre var 26. I 1845 vart mannen funnen død på vedaskogen. Ho vart då driven frå plassen, for bonden ville setje ein annan husmann der. Hilde kom då på [[legd]]. Ved [[folketeljinga 1865]] var ho i [[føderåd]] på [[Hildren (Volda)\|Hildren]], og ved [[folketeljinga 1875]] legdslme på [[Rønnestad (Volda)\|Rønnestad]].

	Etter at ho døydde på [[Brænne (Volda)\|Brænne]] 96 år gamal i 1876 skreiv [[Ola Olsson Reite]] om ho at ho hadde evne til forfattarskap, men at ho ikkje hadde hatt utvikling. Ho er eit døme på korleis fattigdom og harde kår kan gjere det umogleg å forfølgje intellektuelle syslar. Hilde Drabløs nemnast gjerne saman med [[Dorothe Engelbretsdotter]] (1634–1716), sin meir samtidige [[~~Birgitte~~ Kühle (1762–1832)\|~~Birgitte~~ Kühle]] (1762–1832) og andre tidlege kvinnelege forfattarar. Ei vel så viktig samanlikning kan ein gjere med den femten år gamle sambygdingen [[Berte Kanutte Aarflot]] (1795–1859), dottera til Sivert Aarflot. I tankesett og inspirasjonskjelder var dei nær kvarandre, men Berte Kanutte hadde heilt andre føresetnader som dotter av ein lensmann, boktrykkar og redaktør og som prestekone. Hilde Drabløs var som nemnd den første allmugakvinna som fekk prenta noko på Ekset, men ikkje den siste. Ein må òg nemne [[Magnhild Pedersdotter Helset]], som prenta ein ''Klagesang'' hjå Aarflot i 1818.		Etter at ho døydde på [[Brænne (Volda)\|Brænne]] 96 år gamal i 1876 skreiv [[Ola Olsson Reite]] om ho at ho hadde evne til forfattarskap, men at ho ikkje hadde hatt utvikling. Ho er eit døme på korleis fattigdom og harde kår kan gjere det umogleg å forfølgje intellektuelle syslar. Hilde Drabløs nemnast gjerne saman med [[Dorothe Engelbretsdotter]] (1634–1716), sin meir samtidige [[Birgithe Kühle (1762–1832)\|Birgithe Kühle]] (1762–1832) og andre tidlege kvinnelege forfattarar. Ei vel så viktig samanlikning kan ein gjere med den femten år gamle sambygdingen [[Berte Kanutte Aarflot]] (1795–1859), dottera til Sivert Aarflot. I tankesett og inspirasjonskjelder var dei nær kvarandre, men Berte Kanutte hadde heilt andre føresetnader som dotter av ein lensmann, boktrykkar og redaktør og som prestekone. Hilde Drabløs var som nemnd den første allmugakvinna som fekk prenta noko på Ekset, men ikkje den siste. Ein må òg nemne [[Magnhild Pedersdotter Helset]], som prenta ein ''Klagesang'' hjå Aarflot i 1818.

	Berre to eksemplar av songane hennar er bevart i original.		Berre to eksemplar av songane hennar er bevart i original.

Cnyborg: /* Litteratur og kjelder */

2019-03-25T11:47:44Z

Litteratur og kjelder

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. mar. 2019 kl. 11:47
Linje 20:		Linje 20:
	* [https://www.aasentunet.no/iaa/no/aktuelt/Dei+skrivande+kvinnene.d25-SMlnGY0.ips Dei skrivande kvinnene], Ivar Aasen-tunet.		* [https://www.aasentunet.no/iaa/no/aktuelt/Dei+skrivande+kvinnene.d25-SMlnGY0.ips Dei skrivande kvinnene], Ivar Aasen-tunet.
	* Fet, Jostein: «Den mindste iblandt Skribenterne» i ''Syn og segn. 1196. Vol. 102. Nr. 2''. Utg. Samlaget. Oslo. 2006.		* Fet, Jostein: «Den mindste iblandt Skribenterne» i ''Syn og segn. 1196. Vol. 102. Nr. 2''. Utg. Samlaget. Oslo. 2006.
	* Fet, Jostein: ''Eksetiana : Aarflots prenteverk 1809-1935 : bibliografi og kulturhistorie''. Utg. Samlaget. 2006. {{~~bohkylla~~\|NBN:no-nb_digibok_2011090508133}}.		* Fet, Jostein: ''Eksetiana : Aarflots prenteverk 1809-1935 : bibliografi og kulturhistorie''. Utg. Samlaget. 2006. {{bokhylla\|NBN:no-nb_digibok_2011090508133}}.
	* Fet, Jostein: ''Lesande bønder : litterær kultur i norske allmugesamfunn før 1840''. Utg. Universitetsforlaget. 1995. {{bokhylla\|NBN:no-nb_digibok_2010062820012}}.		* Fet, Jostein: ''Lesande bønder : litterær kultur i norske allmugesamfunn før 1840''. Utg. Universitetsforlaget. 1995. {{bokhylla\|NBN:no-nb_digibok_2010062820012}}.
	* Fet, Jostein: ''Skrivande bønder : skriftkultur på Nord-Vestlandet 1600-1850''. Utg. Samlaget. 2003. {{bokhylla\|NBN:no-nb_digibok_2013120206170}}.		* Fet, Jostein: ''Skrivande bønder : skriftkultur på Nord-Vestlandet 1600-1850''. Utg. Samlaget. 2003. {{bokhylla\|NBN:no-nb_digibok_2013120206170}}.

Cnyborg: Ny side: '''Hilde Gundersdotter Drabløs (1780–1876)|''' (fødd 1780 i Volda, død 17. mai 1876 same staden) var diktar. Ho kom frå ein fattig familie, men kl...

2019-03-25T08:41:41Z

Ny side: '''Hilde Gundersdotter Drabløs (1780–1876)''' (fødd 1780 i Volda, død 17. mai 1876 same staden) var diktar. Ho kom frå ein fattig familie, men kl...

Ny side

'''[[Hilde Gundersdotter Drabløs (1780–1876)|Hilde Gundersdotter Drabløs]]''' (fødd [[1780]] i [[Volda kommune|Volda]], død [[17. mai]] [[1876]] same staden) var diktar. Ho kom frå ein fattig familie, men klarte som første allmugekvinne i Volda å få prenta eit par songar hjå [[Sivert Aarflot]] på [[Aarflots prenteverk|Ekset prenteverk]] i 1810.

Ho var dotter av husmann og fiskar [[Gunder Olsson Drabløs (1736–1820)|Gunder Olsson Drabløs]] (1736–1820) og [[Marte Paulsdotter Drabløs|Marte Paulsdotter]] (d. 1832). Dei fekk ni born, og fem av dei vaks opp. Hilde var den yngste.

Som åtteåring måtte ho ut for å tene. Kring konfirmasjonsalderen var ho hjå [[Jakop Nautvik]], og det kan ha vere der at ho skreiv dei to songane. Far hennar skreiv, og etterlot seg to songsamlingar. Det var nok han som hadde lært ho å skrive. Dei to songane, ''Tvende ny Sange'', som ho fekk prenta i 1810 var ''I Anledning av forløbne Aars Krigs-Uroligheder'' og ''Til Erindring af et kiert Sødskenbarn, navnlig Peder Jonsen Folkestad''. Den første var på elleve firelina strofer, og den andre på fire sjulina strofer.

Då Jakop Nautvik vart enkemann var det på tale at dei skulle gifte seg. Det vart det ikkje noko av. Ho flytta i staden over til prestegarden, og vart budeie hjå sokneprest [[Frantz Henrich Blichfeldt (d. 1839)|Frantz Henrich Blichfeldt]]. Det må ha vore tidlegast i 1821, då Blichfeldt vart utnemnd til prest i Volda. Han hadde mange grisar, og ho fekk difor kallenamnet «Grise-Hilde». Frå prestegarden flytta ho til [[Rotset (Volda)|Rotset]].

Medan ho var på Rotset vart ho gravid. Barnefaren var ein fattiggut, truleg frå [[Raudeviki (Volda)|Raudeviki]], og då han fekk vite kva som var på ferde stakk han frå ho. Hilde Drabløs ville kaste seg på sjøen ved [[Andaneset]], men ombestemte seg. Ho fekk barnet, som døydde rett etter fødselen.

Seinare klarte ho å få bygsle ein plass på [[Folkestad (Volda)|Folkestad]], [[Tyle (Volda)|Tyle]]. Ho vart i 1828 gift med husmann [[Knud Knudsen Eydseset]]. Ho var då 48 år gamal, medan han berre var 26. I 1845 vart mannen funnen død på vedaskogen. Ho vart då driven frå plassen, for bonden ville setje ein annan husmann der. Hilde kom då på [[legd]]. Ved [[folketeljinga 1865]] var ho i [[føderåd]] på [[Hildren (Volda)|Hildren]], og ved [[folketeljinga 1875]] legdslme på [[Rønnestad (Volda)|Rønnestad]].

Etter at ho døydde på [[Brænne (Volda)|Brænne]] 96 år gamal i 1876 skreiv [[Ola Olsson Reite]] om ho at ho hadde evne til forfattarskap, men at ho ikkje hadde hatt utvikling. Ho er eit døme på korleis fattigdom og harde kår kan gjere det umogleg å forfølgje intellektuelle syslar. Hilde Drabløs nemnast gjerne saman med [[Dorothe Engelbretsdotter]] (1634–1716), sin meir samtidige [[Birgitte Kühle (1762–1832)|Birgitte Kühle]] (1762–1832) og andre tidlege kvinnelege forfattarar. Ei vel så viktig samanlikning kan ein gjere med den femten år gamle sambygdingen [[Berte Kanutte Aarflot]] (1795–1859), dottera til Sivert Aarflot. I tankesett og inspirasjonskjelder var dei nær kvarandre, men Berte Kanutte hadde heilt andre føresetnader som dotter av ein lensmann, boktrykkar og redaktør og som prestekone. Hilde Drabløs var som nemnd den første allmugakvinna som fekk prenta noko på Ekset, men ikkje den siste. Ein må òg nemne [[Magnhild Pedersdotter Helset]], som prenta ein ''Klagesang'' hjå Aarflot i 1818.

Berre to eksemplar av songane hennar er bevart i original.

==Litteratur og kjelder==

* {{hbr1-1|pg00000000686035|Hilde Gundersdotter Drabløs}}.
* [https://www.aasentunet.no/iaa/no/aktuelt/Dei+skrivande+kvinnene.d25-SMlnGY0.ips Dei skrivande kvinnene], Ivar Aasen-tunet.
* Fet, Jostein: «Den mindste iblandt Skribenterne» i ''Syn og segn. 1196. Vol. 102. Nr. 2''. Utg. Samlaget. Oslo. 2006.
* Fet, Jostein: ''Eksetiana : Aarflots prenteverk 1809-1935 : bibliografi og kulturhistorie''. Utg. Samlaget. 2006. {{bohkylla|NBN:no-nb_digibok_2011090508133}}.
* Fet, Jostein: ''Lesande bønder : litterær kultur i norske allmugesamfunn før 1840''. Utg. Universitetsforlaget. 1995. {{bokhylla|NBN:no-nb_digibok_2010062820012}}.
* Fet, Jostein: ''Skrivande bønder : skriftkultur på Nord-Vestlandet 1600-1850''. Utg. Samlaget. 2003. {{bokhylla|NBN:no-nb_digibok_2013120206170}}.
* Folkestad, Johan: ''Folk og fortid i Folkestadbygd. 2''. 1998. {{bokhylla|NBN:no-nb_digibok_2010082508029}}.

{{Sivert Aarflot}}

{{DEFAULTSORT:Drabløs, Hilde Gundersdotter}}
[[Kategori:Personer]]
[[kategori:Diktere]]
[[kategori:Husmannskoner]]
[[kategori:Volda kommune]]
[[kategori:Fødsler i 1780]]
[[Kategori:Dødsfall i 1876]]
{{nn}}{{kvinner i lokalhistoria}}