Husa (Fedje) - Sideversjonshistorikk

Arvid Skogseth på 10. feb. 2023 kl. 22:01

2023-02-10T22:01:49Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. feb. 2023 kl. 22:01
Linje 8:		Linje 8:
	Namnet Husa tyder den plassen der den eldste busetnaden på Fedje kom ([[Oluf Rygh\|O. Rygh]]), altså den staden der dei første husa var sette opp. Huse har vore ein vanleg skrivemåte opp gjennom tidene, i 1653, 1620, 1667, 1723, 1801, 1835, 1875, 1891 og 1906. Den har nokre variantar med Huuse (1700-talet, i 1838 og 1855) og Huusse (1600-talet). Skrivemåten som samsvarer med uttalen, Husa, fekk ein første gong i 1865, og seinare frå 1900 og framover.		Namnet Husa tyder den plassen der den eldste busetnaden på Fedje kom ([[Oluf Rygh\|O. Rygh]]), altså den staden der dei første husa var sette opp. Huse har vore ein vanleg skrivemåte opp gjennom tidene, i 1653, 1620, 1667, 1723, 1801, 1835, 1875, 1891 og 1906. Den har nokre variantar med Huuse (1700-talet, i 1838 og 1855) og Huusse (1600-talet). Skrivemåten som samsvarer med uttalen, Husa, fekk ein første gong i 1865, og seinare frå 1900 og framover.

	Landskylda for Husa var på ½ tønne (= 2 mæler) malt og 2 våger fisk, eller 1½ laup smør. Garden vart delt i to bruk (gnr 168 bnr 5 og gnr 168 bnr 7) ein gong før 1563, med halvparten av skylda på kvart bruk (1 mæle malt og 1 våg fisk). I 1656 var det tre brukarar, og i 1666 fire brukarar på Husa. Då hadde bnr 5 det halve av landskylda, medan dei tre andre brukarane delte den andre halvparten (bnr 7). Frå 1694 var det igjen berre to brukarar, med skylda delt likt imellom seg. Vidare vart begge dei to bruka delt i to mellom ca. 1723 og 1746, slik at det vart i alt fire bruk. Desse vart igjen delt i to i perioden 1769 til 1809. Frå sistnemnde år var det dermed åtte like store bruk på Husa. Dette sluttførte delinga av garden. Seinare frådelingar skjedde ved utskiljing av tomter frå slutten av 1800-talet, etter kvart som folketalet auka. Bruksdelinga er illustrert i tabellen nedanfor.		Landskylda for Husa var på ½ tønne (= 2 mæler) malt og 2 våger fisk, eller 1½ laup smør. Garden vart delt i to bruk ([[Husa (Fedje gnr 168 bnr 5)\|gnr 168 bnr 5]] og [[Husa (Fedje gnr 168 bnr 7)\|gnr 168 bnr 7]]) ein gong før 1563, med halvparten av skylda på kvart bruk (1 mæle malt og 1 våg fisk). I 1656 var det tre brukarar, og i 1666 fire brukarar på Husa. Då hadde bnr 5 det halve av landskylda, medan dei tre andre brukarane delte den andre halvparten (bnr 7). Frå 1694 var det igjen berre to brukarar, med skylda delt likt imellom seg. Vidare vart begge dei to bruka delt i to mellom ca. 1723 og 1746, slik at det vart i alt fire bruk. Desse vart igjen delt i to i perioden 1769 til 1809. Frå sistnemnde år var det dermed åtte like store bruk på Husa. Dette sluttførte delinga av garden. Seinare frådelingar skjedde ved utskiljing av tomter frå slutten av 1800-talet, etter kvart som folketalet auka. Bruksdelinga er illustrert i tabellen nedanfor.
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|+Bruksdeling Husa 1723 – 1809		\|+Bruksdeling Husa 1723 – 1809

Cnyborg på 17. okt. 2022 kl. 07:17

2022-10-17T07:17:22Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 17. okt. 2022 kl. 07:17
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Kart Husa Fedje.JPG\|Kartet syner grenselinene til dei åtte hovudbruka på Husa etter utskiftinga av innmarka i 1900. Seinare frådelingar er omtala i teksten.}}{{~~Thumb~~\|Fedje oversiktskart Husa.JPG\|Fedje med Husa avmerka.\|}}{{thumb\|S093.168.5.CD 06 008.jpg\|Utsyn frå Toskarhaugen (bnr 51) frå 1940-talet. Husavågen til venstre, framme til høgre bnr 59 og 62 på Husa. Bak til venstre Holmen.}}		{\|style="float:right; clear:right; "
			\|-style="vertical-align:top;"
			\|{{thumb\|Kart Husa Fedje.JPG\|Kartet syner grenselinene til dei åtte hovudbruka på Husa etter utskiftinga av innmarka i 1900. Seinare frådelingar er omtala i teksten.}}
			\|{{thumb\|Fedje oversiktskart Husa.JPG\|Fedje med Husa avmerka}}
			\|}{{thumb\|S093.168.5.CD 06 008.jpg\|Utsyn frå Toskarhaugen (bnr 51) frå 1940-talet. Husavågen til venstre, framme til høgre bnr 59 og 62 på Husa. Bak til venstre Holmen.}}
	'''[[Husa (Fedje)\|Husa]]''' er, saman med [[Kopper (Fedje)\|Kopper]], ein av dei eldste og største gardane på [[Fedje kommune\|Fedje]]. Dei vart lagde på den beste og mest vidstrekte jorda. Husa har den største vidda av dei to. Den ligg mellom Husavatnet og Husavågen, som begge har fått namn etter garden.		'''[[Husa (Fedje)\|Husa]]''' er, saman med [[Kopper (Fedje)\|Kopper]], ein av dei eldste og største gardane på [[Fedje kommune\|Fedje]]. Dei vart lagde på den beste og mest vidstrekte jorda. Husa har den største vidda av dei to. Den ligg mellom Husavatnet og Husavågen, som begge har fått namn etter garden.

Cnyborg på 17. okt. 2022 kl. 07:16

2022-10-17T07:16:31Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 17. okt. 2022 kl. 07:16
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Kart Husa Fedje.JPG\|Kartet syner grenselinene til dei åtte hovudbruka på Husa etter utskiftinga av innmarka i 1900. Seinare frådelingar er omtala i teksten.}}		{{thumb\|Kart Husa Fedje.JPG\|Kartet syner grenselinene til dei åtte hovudbruka på Husa etter utskiftinga av innmarka i 1900. Seinare frådelingar er omtala i teksten.}}{{Thumb\|Fedje oversiktskart Husa.JPG\|Fedje med Husa avmerka.\|}}{{thumb\|S093.168.5.CD 06 008.jpg\|Utsyn frå Toskarhaugen (bnr 51) frå 1940-talet. Husavågen til venstre, framme til høgre bnr 59 og 62 på Husa. Bak til venstre Holmen.}}
	{{thumb\|S093.168.5.CD 06 008.jpg\|Utsyn frå Toskarhaugen (bnr 51) frå 1940-talet. Husavågen til venstre, framme til høgre bnr 59 og 62 på Husa. Bak til venstre Holmen.}}
	'''[[Husa (Fedje)\|Husa]]''' er, saman med [[Kopper (Fedje)\|Kopper]], ein av dei eldste og største gardane på [[Fedje kommune\|Fedje]]. Dei vart lagde på den beste og mest vidstrekte jorda. Husa har den største vidda av dei to. Den ligg mellom Husavatnet og Husavågen, som begge har fått namn etter garden.		'''[[Husa (Fedje)\|Husa]]''' er, saman med [[Kopper (Fedje)\|Kopper]], ein av dei eldste og største gardane på [[Fedje kommune\|Fedje]]. Dei vart lagde på den beste og mest vidstrekte jorda. Husa har den største vidda av dei to. Den ligg mellom Husavatnet og Husavågen, som begge har fått namn etter garden.

Cnyborg: Ny side: {{thumb|Kart Husa Fedje.JPG|Kartet syner grenselinene til dei åtte hovudbruka på Husa etter utskiftinga av innmarka i 1900. Seinare frådelingar er omtala i teksten.}} {{thumb|S093.168…

2022-09-27T11:02:33Z

Ny side: {{thumb|Kart Husa Fedje.JPG|Kartet syner grenselinene til dei åtte hovudbruka på Husa etter utskiftinga av innmarka i 1900. Seinare frådelingar er omtala i teksten.}} {{thumb|S093.168…

Ny side

{{thumb|Kart Husa Fedje.JPG|Kartet syner grenselinene til dei åtte hovudbruka på Husa etter utskiftinga av innmarka i 1900. Seinare frådelingar er omtala i teksten.}}
{{thumb|S093.168.5.CD 06 008.jpg|Utsyn frå Toskarhaugen (bnr 51) frå 1940-talet. Husavågen til venstre, framme til høgre bnr 59 og 62 på Husa. Bak til venstre Holmen.}}
'''[[Husa (Fedje)|Husa]]''' er, saman med [[Kopper (Fedje)|Kopper]], ein av dei eldste og største gardane på [[Fedje kommune|Fedje]]. Dei vart lagde på den beste og mest vidstrekte jorda. Husa har den største vidda av dei to. Den ligg mellom Husavatnet og Husavågen, som begge har fått namn etter garden.

Namnet Husa tyder den plassen der den eldste busetnaden på Fedje kom ([[Oluf Rygh|O. Rygh]]), altså den staden der dei første husa var sette opp. Huse har vore ein vanleg skrivemåte opp gjennom tidene, i 1653, 1620, 1667, 1723, 1801, 1835, 1875, 1891 og 1906. Den har nokre variantar med Huuse (1700-talet, i 1838 og 1855) og Huusse (1600-talet). Skrivemåten som samsvarer med uttalen, Husa, fekk ein første gong i 1865, og seinare frå 1900 og framover.

Landskylda for Husa var på ½ tønne (= 2 mæler) malt og 2 våger fisk, eller 1½ laup smør. Garden vart delt i to bruk (gnr 168 bnr 5 og gnr 168 bnr 7) ein gong før 1563, med halvparten av skylda på kvart bruk (1 mæle malt og 1 våg fisk). I 1656 var det tre brukarar, og i 1666 fire brukarar på Husa. Då hadde bnr 5 det halve av landskylda, medan dei tre andre brukarane delte den andre halvparten (bnr 7). Frå 1694 var det igjen berre to brukarar, med skylda delt likt imellom seg. Vidare vart begge dei to bruka delt i to mellom ca. 1723 og 1746, slik at det vart i alt fire bruk. Desse vart igjen delt i to i perioden 1769 til 1809. Frå sistnemnde år var det dermed åtte like store bruk på Husa. Dette sluttførte delinga av garden. Seinare frådelingar skjedde ved utskiljing av tomter frå slutten av 1800-talet, etter kvart som folketalet auka. Bruksdelinga er illustrert i tabellen nedanfor.
{| class="wikitable"
|+Bruksdeling Husa 1723 – 1809
| colspan="4" |bnr 5

Mikkel Thomassen

brukar ca. 1694-1722
| colspan="4" |bnr 7

Per

brukar ca. 1705-1731
|-
| colspan="2" |bnr 5

Ivar Thomassen

brukar 1725
| colspan="2" |bnr 11

Rasmus Larsen frådelt ca. 1723
| colspan="2" |bnr 7

Hans Nilsen

brukar ca. 1732
| colspan="2" |bnr 9

Bård Thomassen

frådelt 1746
|-
|bnr 5

Mikkel Rasmussen brukar

1791
|bnr 6 Gudmund Monsen frådelt 1809
|bnr 11 Ola Olsen brukar 1778
|bnr 12 Lars Rasmussen frådelt 1769
|bnr 7

Nils Kristiansen brukar 1764
|bnr 8 Mikkel Knutsen frådelt 1771
|bnr 9 Nils Bårdsen brukar

1787
|bnr 10

Jon

Jakobsen frådelt

1778
|}
Første gongen Husa er nemnt i dei skriftlege kjeldene, er i 1405, i eit «breff om Huss i Fediom». Av dette brevet går det fram at eigaren Munkeliv kloster (sjå kapitlet om Fedje sine eigarar) har overlate på livstid klosteret sine hus på Fedje til «Arna Andressyni oc Ingibiorghu Einarsdottir hans konu». Dei fekk rett til skoghogst og beite for sau. Dette er dei første namngjevne innbyggjarane på Fedje, og dei var altså brukarar på Husa.
{{Fof|[[Norheim (Fedje gnr 168 bnr 40)]]|[[Husa (Fedje gnr 168 bnr 5)]]}}
[[Kategori:Fedje kommune]]
[[Kategori:Garder]]