Jærhus - Sideversjonshistorikk

Cnyborg på 31. mai 2023 kl. 10:33

2023-05-31T10:33:26Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. mai 2023 kl. 10:33
Linje 19:		Linje 19:

	[[kategori:Jæren]]		[[kategori:Jæren]]
	~~[[kategori:Bygninger]]~~
	[[kategori:Rogaland fylke]]		[[kategori:Rogaland fylke]]
	[[Kategori:~~Boliger~~\|{{PAGENAME}}]]		[[Kategori:Byggeskikk\|{{PAGENAME}}]]
	{{nn}}		{{nn}}

Olve Utne: {{nn}}

2020-05-12T23:58:10Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. mai 2020 kl. 23:58
Linje 22:		Linje 22:
	[[kategori:Rogaland fylke]]		[[kategori:Rogaland fylke]]
	[[Kategori:Boliger\|{{PAGENAME}}]]		[[Kategori:Boliger\|{{PAGENAME}}]]
			{{nn}}

Cnyborg på 9. apr. 2013 kl. 11:29

2013-04-09T11:29:39Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2013 kl. 11:29
Linje 19:		Linje 19:

	[[kategori:Jæren]]		[[kategori:Jæren]]
	[[kategori:Bygninger i Rogaland]]		[[kategori:Bygninger]]
			[[kategori:Rogaland fylke]]
	[[Kategori:Boliger\|{{PAGENAME}}]]		[[Kategori:Boliger\|{{PAGENAME}}]]

Veslemøy: endret kategori

2011-07-26T09:01:42Z

endret kategori

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. jul. 2011 kl. 09:01
Linje 20:		Linje 20:
	[[kategori:Jæren]]		[[kategori:Jæren]]
	[[kategori:Bygninger i Rogaland]]		[[kategori:Bygninger i Rogaland]]
	[[Kategori:~~Bygninger etter funksjon~~\|{{PAGENAME}}]]		[[Kategori:Boliger\|{{PAGENAME}}]]

Veslemøy: flyttes

2011-07-01T11:42:10Z

flyttes

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jul. 2011 kl. 11:42
Linje 20:		Linje 20:
	[[kategori:Jæren]]		[[kategori:Jæren]]
	[[kategori:Bygninger i Rogaland]]		[[kategori:Bygninger i Rogaland]]
	[[~~kategori~~:~~Bygningstyper~~]]		[[Kategori:Bygninger etter funksjon\|{{PAGENAME}}]]

Siri J: retter kat

2008-08-08T12:48:47Z

retter kat

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. aug. 2008 kl. 12:48
Linje 20:		Linje 20:
	[[kategori:Jæren]]		[[kategori:Jæren]]
	[[kategori:Bygninger i Rogaland]]		[[kategori:Bygninger i Rogaland]]
	[[kategori:~~Bygninger etter type~~]]		[[kategori:Bygningstyper]]

Siri J: -lenker

2008-07-31T16:44:08Z

-lenker

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. jul. 2008 kl. 16:44
Linje 1:		Linje 1:
	[[Image:Garborgheimen.JPG\|thumb\|300px\|Jærhus på [[Garborg]] i [[Time kommune]]. Barndomsheimen til forfattaren [[Arne Garborg]]. Foto: Gunleiv Hadland]]		[[Image:Garborgheimen.JPG\|thumb\|300px\|Jærhus på [[Garborg]] i [[Time kommune]]. Barndomsheimen til forfattaren [[Arne Garborg]]. Foto: Gunleiv Hadland]]
	'''Jærhus''' er ein type [[hus]] som er rekna som typisk for [[Jæren]] i [[Rogaland fylke]]. Hustypen vart mykje bruka fram mot byrjinga på [[1900-talet]]. Etter kvart vart hustypen rekna som gamaldags, og mange slike hus vart rivne for å gje rom for meir moderne typar. Det finst truleg berre noko over 100 jærhus att. Få av desse er frå tida før [[1800]], og få er tekne vare på i opphavleg stil.		'''Jærhus''' er ein type hus som er rekna som typisk for [[Jæren]] i [[Rogaland fylke]]. Hustypen vart mykje bruka fram mot byrjinga på [[1900-talet]]. Etter kvart vart hustypen rekna som gamaldags, og mange slike hus vart rivne for å gje rom for meir moderne typar. Det finst truleg berre noko over 100 jærhus att. Få av desse er frå tida før [[1800]], og få er tekne vare på i opphavleg stil.

	Husa vart bygde der landskapet kunne gje ly for ~~[[vind]]en~~. Husa vart helst plasserte slik at vinden frå nordvest trefte [[gavle]]n, der skutar av stein tok av for det verste. Ein skut er eit utbygg på kvar side av huset. Ein skut har gjerne skråtak og kunne verta nytta som lagringsplass for [[torv]] [[vinter]]stid. Slik fekk ein ekstra isolering mot naturkreftene. Sjølve huset er gjerne bygd av [[tre]], men med delar kledd med [[stein]]. [[Bordkleding]]a er gjerne liggjande [[panel]], såkalla [[vestlandspanel]]. Slik var det lettare å skifta ut trebord som lett rotna nede ved bakken i det våte [[klima]]et. I eldre tider vart gjerne bordkledinga [[tjøre]]breidd. Seinare tok ein til å måla med [[brun]] eller mørkeraud [[husmåling]]. Frå kring 1830 vart husa [[kvit]]måla. Kvitmåling var dyrt, slik at mange måla berre fasaden. Taket vart tekt med [[halm]] eller [[gras]], og seinare gjerne [[tegl]] eller [[skifer]]. Dei fleste jærhusa er korte og låge, med ein og ein halv etasje i høgda. I tillegg til skutar har eit typisk jærhus [[sâltak]], inngangsdør med [[bislag]] i tillegg til bakdør nokolunde midt på huset. Det er gjerne to [[vindauge]] på kvar side av inngangsdøra.		Husa vart bygde der landskapet kunne gje ly for vinden. Husa vart helst plasserte slik at vinden frå nordvest trefte [[gavle]]n, der skutar av stein tok av for det verste. Ein skut er eit utbygg på kvar side av huset. Ein skut har gjerne skråtak og kunne verta nytta som lagringsplass for [[torv]] [[vinter]]stid. Slik fekk ein ekstra isolering mot naturkreftene. Sjølve huset er gjerne bygd av [[tre]], men med delar kledd med [[stein]]. [[Bordkleding]]a er gjerne liggjande [[panel]], såkalla [[vestlandspanel]]. Slik var det lettare å skifta ut trebord som lett rotna nede ved bakken i det våte [[klima]]et. I eldre tider vart gjerne bordkledinga [[tjøre]]breidd. Seinare tok ein til å måla med [[brun]] eller mørkeraud [[husmåling]]. Frå kring 1830 vart husa [[kvit]]måla. Kvitmåling var dyrt, slik at mange måla berre fasaden. Taket vart tekt med [[halm]] eller [[gras]], og seinare gjerne [[tegl]] eller [[skifer]]. Dei fleste jærhusa er korte og låge, med ein og ein halv etasje i høgda. I tillegg til skutar har eit typisk jærhus [[sâltak]], inngangsdør med [[bislag]] i tillegg til bakdør nokolunde midt på huset. Det er gjerne to [[vindauge]] på kvar side av inngangsdøra.

	Omgrepet jærhus vart fyrst nytta av samfunnsforskaren [[Eilert Sundt]] i [[1862]].		Omgrepet jærhus vart fyrst nytta av samfunnsforskaren [[Eilert Sundt]] i [[1862]].

Siri J: /* Litteratur */ +kat

2008-07-30T15:04:28Z

Litteratur: +kat

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. jul. 2008 kl. 15:04
Linje 19:		Linje 19:

	[[kategori:Jæren]]		[[kategori:Jæren]]
			[[kategori:Bygninger i Rogaland]]
	[[kategori:Bygninger etter type]]		[[kategori:Bygninger etter type]]

Kristian Hunskaar: kat

2008-07-30T13:22:45Z

kat

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. jul. 2008 kl. 13:22
Linje 19:		Linje 19:

	[[kategori:Jæren]]		[[kategori:Jæren]]
	[[kategori:~~hustyper~~]]		[[kategori:Bygninger etter type]]

Gunnernett: Bilete av jærhus

2008-07-30T13:14:07Z

Bilete av jærhus

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. jul. 2008 kl. 13:14
Linje 1:		Linje 1:
			[[Image:Garborgheimen.JPG\|thumb\|300px\|Jærhus på [[Garborg]] i [[Time kommune]]. Barndomsheimen til forfattaren [[Arne Garborg]]. Foto: Gunleiv Hadland]]
	'''Jærhus''' er ein type [[hus]] som er rekna som typisk for [[Jæren]] i [[Rogaland fylke]]. Hustypen vart mykje bruka fram mot byrjinga på [[1900-talet]]. Etter kvart vart hustypen rekna som gamaldags, og mange slike hus vart rivne for å gje rom for meir moderne typar. Det finst truleg berre noko over 100 jærhus att. Få av desse er frå tida før [[1800]], og få er tekne vare på i opphavleg stil.		'''Jærhus''' er ein type [[hus]] som er rekna som typisk for [[Jæren]] i [[Rogaland fylke]]. Hustypen vart mykje bruka fram mot byrjinga på [[1900-talet]]. Etter kvart vart hustypen rekna som gamaldags, og mange slike hus vart rivne for å gje rom for meir moderne typar. Det finst truleg berre noko over 100 jærhus att. Få av desse er frå tida før [[1800]], og få er tekne vare på i opphavleg stil.