Kautokeino-opprøret - Sideversjonshistorikk

Marthe Glad: /* Kjelder */

2023-02-27T14:44:00Z

Kjelder

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. feb. 2023 kl. 14:44
Linje 391:		Linje 391:
	* [http://nn.wikipedia.org/wiki/Kautokeino-opprøret Kautokeino-opprøret] på ''Wikipedia på nynorsk''		* [http://nn.wikipedia.org/wiki/Kautokeino-opprøret Kautokeino-opprøret] på ''Wikipedia på nynorsk''
	* [http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=281&idx_id=281&uid=ny&idx_side=-224 Kyrkjebok Kautokeino 1852, skriven av sokneprest Hvoslef]		* [http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=281&idx_id=281&uid=ny&idx_side=-224 Kyrkjebok Kautokeino 1852, skriven av sokneprest Hvoslef]
	* Kautokeino-opprøret: ~~[http://arkivverket.no/kautokeino-opproret/no/de_tiltalte.html#C27~~ De tiltalte] på Arkivverkets hjemmeside		* Kautokeino-opprøret: ''De tiltalte (død lenke)'' på Arkivverkets hjemmeside
	* [http://www.dagogtid.no/arkiv/1997/16/kauto1.html Artikkel i Dag og Tid nr. 16, 17. april 1997]		* [http://www.dagogtid.no/arkiv/1997/16/kauto1.html Artikkel i Dag og Tid nr. 16, 17. april 1997]
	* [http://www.dagogtid.no/arkiv/1997/16/kauto2.html Artikkel i Dag og Tid nr. 16, 17. april 1997 (om Læstadius]		* [http://www.dagogtid.no/arkiv/1997/16/kauto2.html Artikkel i Dag og Tid nr. 16, 17. april 1997 (om Læstadius]

Marthe Glad: /* Kjelder */

2023-02-27T14:40:58Z

Kjelder

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. feb. 2023 kl. 14:40
Linje 398:		Linje 398:
	*Nellejet Zorgdrager. ''De rettferdiges strid : Kautokeino 1852 : samisk motstand mot norsk kolonialisme'' ; omsett frå nederlandsk av Trond Kirkeby-Garstad. - Nesbru : Vett & viten ; Oslo : i samarbeid med Norsk folkemuseum, 1997. - 558 s. .(Samiske samlinger ; B.18, red.: Ove Pettersen) ISBN 82-412-0300-4		*Nellejet Zorgdrager. ''De rettferdiges strid : Kautokeino 1852 : samisk motstand mot norsk kolonialisme'' ; omsett frå nederlandsk av Trond Kirkeby-Garstad. - Nesbru : Vett & viten ; Oslo : i samarbeid med Norsk folkemuseum, 1997. - 558 s. .(Samiske samlinger ; B.18, red.: Ove Pettersen) ISBN 82-412-0300-4

			==Referanser==
			<references/>

	~~{{F1}}~~
	[[Kategori:Opprør]]		[[Kategori:Opprør]]
	[[kategori:nordsamisk historie og kultur]]		[[kategori:nordsamisk historie og kultur]]
Linje 405:		Linje 406:
	[[kategori:1852]]		[[kategori:1852]]
	{{nn}}		{{nn}}
			{{F1}}

Marthe Glad: /* Dommen */ lenke til underretten.

2023-02-27T14:40:03Z

Dommen: lenke til underretten.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. feb. 2023 kl. 14:40
Linje 31:		Linje 31:
	14. februar 1854 dømde høgsterett fem av opprørarane til døden, åtte til livsvarig straffarbeid, elleve til straffarbeid mellom eitt og tolv år og fire til kortare fengselsstraffer. Fleire av dei som vart dømd til tidsbegrensa straff fekk lengre straff i høgsterett. Fire av dei tiltalte vart frifunne; ein av dei som vart frifunnen i underretten vart no dømd. Blant dei dømde var 17 kvinner og 11 menn. Tre av dei som fekk dødsdom vart innstilte til benåding. [[Lars Jacobsen Hætta]] og [[Henrik Aslaksen Skum (1831–1858)\|Henrik Aslaksen Skum]] fordi dei var så unge, 18 og 20 år, og [[Ellen Aslaksdatter Skum (1827–1895)\|Ellen Aslaksdatter Skum]] fordi ho var kvinne.		14. februar 1854 dømde høgsterett fem av opprørarane til døden, åtte til livsvarig straffarbeid, elleve til straffarbeid mellom eitt og tolv år og fire til kortare fengselsstraffer. Fleire av dei som vart dømd til tidsbegrensa straff fekk lengre straff i høgsterett. Fire av dei tiltalte vart frifunne; ein av dei som vart frifunnen i underretten vart no dømd. Blant dei dømde var 17 kvinner og 11 menn. Tre av dei som fekk dødsdom vart innstilte til benåding. [[Lars Jacobsen Hætta]] og [[Henrik Aslaksen Skum (1831–1858)\|Henrik Aslaksen Skum]] fordi dei var så unge, 18 og 20 år, og [[Ellen Aslaksdatter Skum (1827–1895)\|Ellen Aslaksdatter Skum]] fordi ho var kvinne.

	I lista står dei tiltale i den rekkefølgja dei var satt opp i dommen frå Underretten. Den endelege dommen er den som kjem fram i kolonna «Benådingsinnstilling»		I lista står dei tiltale i den rekkefølgja dei var satt opp i dommen frå Underretten.<ref>''Kautokeino-dokumentene: 177 arkivsaker om prosessene i 1851-1867 mot 48 flyttsamer fra Kautokeino.''. Utg. Albatross forl.. no#. 1997. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2009022504005}}, side 232.</ref> Den endelege dommen er den som kjem fram i kolonna «Benådingsinnstilling»

	{\|class="sortable wikitable"		{\|class="sortable wikitable"

Marthe Glad: /* Bakgrunn */

2023-02-27T14:30:05Z

Bakgrunn

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. feb. 2023 kl. 14:30
Linje 13:		Linje 13:
	Samstundes fekk læstadianarane bukt på [[alkoholmisbruk]]et, som hadde ført med seg mykje sosial naud. I Kautokeino danna fleire av dei som seinare var med på opprøret ei gruppe, «dei omvende» eller «dei oppvekte». Dei dreiv religiøst svermeri og blei fundamentalistiske i si tru, i den grad at Læstadius tok avstand frå gruppa.		Samstundes fekk læstadianarane bukt på [[alkoholmisbruk]]et, som hadde ført med seg mykje sosial naud. I Kautokeino danna fleire av dei som seinare var med på opprøret ei gruppe, «dei omvende» eller «dei oppvekte». Dei dreiv religiøst svermeri og blei fundamentalistiske i si tru, i den grad at Læstadius tok avstand frå gruppa.

	Sommaren 1851 avbraut ei gruppe av «dei omvende» konfirmasjonsgudstenesta i Skjervøy, og seinare hende det same i kyrkja i Kautokeino Etter denne uroa vart 22 kvinner og menn dømde til bøter eller fengsel. Leiarane for opprørsgruppa vart dømde til lange straffar: Rasmus Rasmussen Spein fekk 2 års straffarbeid, [[Ellen Aslaksdatter Skum (1827–1895)\|Ellen Aslaksdtr. Skum]] fekk 1 ½ år straffearbeid og Mathis Jakobsen Hætta fekk 8 månaders straffearbeid. Dei som anka domane vart sittande i varetekt i fleire månader. Mellom anna satt [[Aslak Jacobsen Hætta\|Aslak Hætta]] i varetekt i åtte månader, medan domen var på berre 15-20 dagar. Det vart ikkje ein gong trekt frå for varetektstida, så ha måtte sone desse dagane på vann og brød. Dei måtte óg betale saksomkostningar, som for nokre kom opp i så mykje som tusen speciedalar. Ein slik sum var det ingen av dei som hadde, så det var fare for at reinflokkane skulle verte tvangsselgde.		Sommaren 1851 avbraut ei gruppe av «dei omvende» konfirmasjonsgudstenesta i Skjervøy, og seinare hende det same i kyrkja i Kautokeino Etter denne uroa vart 22 kvinner og menn dømde til bøter eller fengsel. Leiarane for opprørsgruppa vart dømde til lange straffar: Rasmus Rasmussen Spein fekk 2 års straffarbeid, [[Ellen Aslaksdatter Skum (1827–1895)\|Ellen Aslaksdtr. Skum]] fekk 1 ½ år straffearbeid og [[Mathis Jakobsen Hætta]] fekk 8 månaders straffearbeid. Dei som anka domane vart sittande i varetekt i fleire månader. Mellom anna satt [[Aslak Jacobsen Hætta\|Aslak Hætta]] i varetekt i åtte månader, medan domen var på berre 15-20 dagar. Det vart ikkje ein gong trekt frå for varetektstida, så ha måtte sone desse dagane på vann og brød. Dei måtte óg betale saksomkostningar, som for nokre kom opp i så mykje som tusen speciedalar. Ein slik sum var det ingen av dei som hadde, så det var fare for at reinflokkane skulle verte tvangsselgde.

	Opprørarane kan ha møtt ei viss forståing blant andre samar, men dei møtte lite forståing blant prestane. Ved eit døme vart møtelyden så gripen av andeleg ekstase at sokneprest [[Niels Vibe Stockfleth\|Stockfleth]] slo om seg med stokk og hender for å få folk til sans og samling. Sidan hadde han jamnlege samtalar med «de aandelige», men prestane tukta dei opprørske ved at dei som gav uttrykk for avvikande tru vart nekta tilgang til [[nattverd]]en.		Opprørarane kan ha møtt ei viss forståing blant andre samar, men dei møtte lite forståing blant prestane. Ved eit døme vart møtelyden så gripen av andeleg ekstase at sokneprest [[Niels Vibe Stockfleth\|Stockfleth]] slo om seg med stokk og hender for å få folk til sans og samling. Sidan hadde han jamnlege samtalar med «de aandelige», men prestane tukta dei opprørske ved at dei som gav uttrykk for avvikande tru vart nekta tilgang til [[nattverd]]en.

Cnyborg på 8. feb. 2023 kl. 12:55

2023-02-08T12:55:48Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. feb. 2023 kl. 12:55
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>Ved '''[[Kautokeino-opprøret]]''' i [[1852]] gjekk ei gruppe [[samar]] til åtak på representantar for det norske samfunnet. Opprørarane drap handelsmannen og [[lensmann]]en i [[Kautokeino]], sette fyr på huset til handelsmannen og piska [[sokneprest]]en og huslyden hos presten og handelsmannen. </onlyinclude>		<onlyinclude>{{Thumb\|LarsJacobsenHaetta.jpg\|Lars Jacobsen Hætta vart dømt til døden etter opprøret, men sidan han berre var 18 år gamal vart han benåda til livsvarig fengsel. Han vart frigjeve i 1867.\|Sophus Tromholt\|1882/1883}}

			Ved '''[[Kautokeino-opprøret]]''' i [[1852]] gjekk ei gruppe [[samar]] til åtak på representantar for det norske samfunnet. Opprørarane drap handelsmannen og [[lensmann]]en i [[Kautokeino]], sette fyr på huset til handelsmannen og piska [[sokneprest]]en og huslyden hos presten og handelsmannen. </onlyinclude>

	<onlyinclude>Opprørarane vart overmanna av andre samar. To av opprørarane vart drepne i denne kampen. Sidan vart to av leiarane deira avretta ved [[halshogging]]. Opprøret er historisk eineståande; konflikt mellom samiske interesser og det norske storsamfunnet har elles ikkje ført til valdeleg konflikt med tap av menneskeliv. Etter opprøret følgde ein periode med sterkare [[Fornorskinga av samar og kvener‎\|fornorsking]] av det samiske folket i Noreg. </onlyinclude>		<onlyinclude>Opprørarane vart overmanna av andre samar. To av opprørarane vart drepne i denne kampen. Sidan vart to av leiarane deira avretta ved [[halshogging]]. Opprøret er historisk eineståande; konflikt mellom samiske interesser og det norske storsamfunnet har elles ikkje ført til valdeleg konflikt med tap av menneskeliv. Etter opprøret følgde ein periode med sterkare [[Fornorskinga av samar og kvener‎\|fornorsking]] av det samiske folket i Noreg. </onlyinclude>
Linje 17:		Linje 19:
	==Slaget i Kautokeino==		==Slaget i Kautokeino==

	I 1852 hadde ei gruppe av dei dømde samane samla seg i ein [[siida\|storsiida]] i lag med familiane til dei som enno sat fengsla. Dette gjorde dei fordi det vart frykta at lensmannen skulle tvangslakte rein for å drive inn bøter og omkostningar. Ved å blande flokkane kunne ikkje lensmannen avgjere kven som eigde dyra. Søndag [[7. november]] [[1852]] braut dei opp frå teltleiren og fór mot [[Kautokeino]]. I alt var det 35 vaksne og 22 barn i opprørsgruppa. Ved midnatt stoppa dei i Mortaš, to timars køyring frå Kautokeino, for å kvile. Samstundes ~~forsøkte~~ dei å tvinge Mortaš-folket til å slutte seg til opprørsgruppa.		I 1852 hadde ei gruppe av dei dømde samane samla seg i ein [[siida\|storsiida]] i lag med familiane til dei som enno sat fengsla. Dette gjorde dei fordi det vart frykta at lensmannen skulle tvangslakte rein for å drive inn bøter og omkostningar. Ved å blande flokkane kunne ikkje lensmannen avgjere kven som eigde dyra. Søndag [[7. november]] [[1852]] braut dei opp frå teltleiren og fór mot [[Kautokeino]]. I alt var det 35 vaksne og 22 barn i opprørsgruppa. Ved midnatt stoppa dei i Mortaš, to timars køyring frå Kautokeino, for å kvile. Samstundes freista dei å tvinge Mortaš-folket til å slutte seg til opprørsgruppa.

	Neste morgon kom opprørarane til Kautokeino. Først gjekk dei til angrep på handelsmannen [[Carl Johan Ruth]], brennevinshandlaren. Då lensmann [[Lars Johan Bucht]] kom til unnsetning, gjekk ei gruppe til angrep på han. Begge desse vart drepne i kampane. Huset til handelsmannen vart sett i brann. Huslyden hans vart samla i prestegarden. Her vart sokneprest [[Fredrik Waldemar Hvoslef\|Hvoslef]] og folket hans òg haldne fanga. Fangane vart piska med [[bjørkeris]], og berre prestekona, som var høggravid, og fru Ruth vart spart.		Neste morgon kom opprørarane til Kautokeino. Først gjekk dei til angrep på handelsmannen [[Carl Johan Ruth]], brennevinshandlaren. Då lensmann [[Lars Johan Bucht]] kom til unnsetning, gjekk ei gruppe til angrep på han. Begge desse vart drepne i kampane. Huset til handelsmannen vart sett i brann. Huslyden hans vart samla i prestegarden. Her vart sokneprest [[Fredrik Waldemar Hvoslef\|Hvoslef]] og folket hans òg haldne fanga. Fangane vart piska med [[bjørkeris]], og berre prestekona, som var høggravid, og fru Ruth vart spart.

Cnyborg på 10. okt. 2019 kl. 11:54

2019-10-10T11:54:05Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. okt. 2019 kl. 11:54
Linje 11:		Linje 11:
	Samstundes fekk læstadianarane bukt på [[alkoholmisbruk]]et, som hadde ført med seg mykje sosial naud. I Kautokeino danna fleire av dei som seinare var med på opprøret ei gruppe, «dei omvende» eller «dei oppvekte». Dei dreiv religiøst svermeri og blei fundamentalistiske i si tru, i den grad at Læstadius tok avstand frå gruppa.		Samstundes fekk læstadianarane bukt på [[alkoholmisbruk]]et, som hadde ført med seg mykje sosial naud. I Kautokeino danna fleire av dei som seinare var med på opprøret ei gruppe, «dei omvende» eller «dei oppvekte». Dei dreiv religiøst svermeri og blei fundamentalistiske i si tru, i den grad at Læstadius tok avstand frå gruppa.

	Sommaren 1851 avbraut ei gruppe av «dei omvende» konfirmasjonsgudstenesta i Skjervøy, og seinare hende det same i kyrkja i Kautokeino Etter denne uroa vart 22 kvinner og menn dømde til bøter eller fengsel. Leiarane for opprørsgruppa vart dømde til lange straffar: Rasmus Rasmussen Spein fekk 2 års straffarbeid, [[Ellen Aslaksdatter Skum\|Ellen Aslaksdtr. Skum]] fekk 1 ½ år straffearbeid og Mathis Jakobsen Hætta fekk 8 månaders straffearbeid. Dei som anka domane vart sittande i varetekt i fleire månader. Mellom anna satt [[Aslak Jacobsen Hætta\|Aslak Hætta]] i varetekt i åtte månader, medan domen var på berre 15-20 dagar. Det vart ikkje ein gong trekt frå for varetektstida, så ha måtte sone desse dagane på vann og brød. Dei måtte óg betale saksomkostningar, som for nokre kom opp i så mykje som tusen speciedalar. Ein slik sum var det ingen av dei som hadde, så det var fare for at reinflokkane skulle verte tvangsselgde.		Sommaren 1851 avbraut ei gruppe av «dei omvende» konfirmasjonsgudstenesta i Skjervøy, og seinare hende det same i kyrkja i Kautokeino Etter denne uroa vart 22 kvinner og menn dømde til bøter eller fengsel. Leiarane for opprørsgruppa vart dømde til lange straffar: Rasmus Rasmussen Spein fekk 2 års straffarbeid, [[Ellen Aslaksdatter Skum (1827–1895)\|Ellen Aslaksdtr. Skum]] fekk 1 ½ år straffearbeid og Mathis Jakobsen Hætta fekk 8 månaders straffearbeid. Dei som anka domane vart sittande i varetekt i fleire månader. Mellom anna satt [[Aslak Jacobsen Hætta\|Aslak Hætta]] i varetekt i åtte månader, medan domen var på berre 15-20 dagar. Det vart ikkje ein gong trekt frå for varetektstida, så ha måtte sone desse dagane på vann og brød. Dei måtte óg betale saksomkostningar, som for nokre kom opp i så mykje som tusen speciedalar. Ein slik sum var det ingen av dei som hadde, så det var fare for at reinflokkane skulle verte tvangsselgde.

	Opprørarane kan ha møtt ei viss forståing blant andre samar, men dei møtte lite forståing blant prestane. Ved eit døme vart møtelyden så gripen av andeleg ekstase at sokneprest [[Niels Vibe Stockfleth\|Stockfleth]] slo om seg med stokk og hender for å få folk til sans og samling. Sidan hadde han jamnlege samtalar med «de aandelige», men prestane tukta dei opprørske ved at dei som gav uttrykk for avvikande tru vart nekta tilgang til [[nattverd]]en.		Opprørarane kan ha møtt ei viss forståing blant andre samar, men dei møtte lite forståing blant prestane. Ved eit døme vart møtelyden så gripen av andeleg ekstase at sokneprest [[Niels Vibe Stockfleth\|Stockfleth]] slo om seg med stokk og hender for å få folk til sans og samling. Sidan hadde han jamnlege samtalar med «de aandelige», men prestane tukta dei opprørske ved at dei som gav uttrykk for avvikande tru vart nekta tilgang til [[nattverd]]en.
Linje 27:		Linje 27:
	Avhøra av dei tiltalte vara frå [[15. november]] til jul. Dei vart så stilt for retten, og domsinnstillinga kom den [[25. mai]] [[1853]]. Under høringa var Hvoslef både kronvitne og fornærma, og hans vitnemål var heilt sentralt for utfallet. [[6. august]] fall dommen i underretten. Fem fekk dødsdom, ti livstid og dei andre fengselsstraffer. Fem vart frifunne.		Avhøra av dei tiltalte vara frå [[15. november]] til jul. Dei vart så stilt for retten, og domsinnstillinga kom den [[25. mai]] [[1853]]. Under høringa var Hvoslef både kronvitne og fornærma, og hans vitnemål var heilt sentralt for utfallet. [[6. august]] fall dommen i underretten. Fem fekk dødsdom, ti livstid og dei andre fengselsstraffer. Fem vart frifunne.

	14. februar 1854 dømde høgsterett fem av opprørarane til døden, åtte til livsvarig straffarbeid, elleve til straffarbeid mellom eitt og tolv år og fire til kortare fengselsstraffer. Fleire av dei som vart dømd til tidsbegrensa straff fekk lengre straff i høgsterett. Fire av dei tiltalte vart frifunne; ein av dei som vart frifunnen i underretten vart no dømd. Blant dei dømde var 17 kvinner og 11 menn. Tre av dei som fekk dødsdom vart innstilte til benåding. [[Lars Jacobsen Hætta]] og [[Henrik Aslaksen Skum (1831–1858)\|Henrik Aslaksen Skum]] fordi dei var så unge, 18 og 20 år, og [[Ellen Aslaksdatter Skum]] fordi ho var kvinne.		14. februar 1854 dømde høgsterett fem av opprørarane til døden, åtte til livsvarig straffarbeid, elleve til straffarbeid mellom eitt og tolv år og fire til kortare fengselsstraffer. Fleire av dei som vart dømd til tidsbegrensa straff fekk lengre straff i høgsterett. Fire av dei tiltalte vart frifunne; ein av dei som vart frifunnen i underretten vart no dømd. Blant dei dømde var 17 kvinner og 11 menn. Tre av dei som fekk dødsdom vart innstilte til benåding. [[Lars Jacobsen Hætta]] og [[Henrik Aslaksen Skum (1831–1858)\|Henrik Aslaksen Skum]] fordi dei var så unge, 18 og 20 år, og [[Ellen Aslaksdatter Skum (1827–1895)\|Ellen Aslaksdatter Skum]] fordi ho var kvinne.

	I lista står dei tiltale i den rekkefølgja dei var satt opp i dommen frå Underretten. Den endelege dommen er den som kjem fram i kolonna «Benådingsinnstilling»		I lista står dei tiltale i den rekkefølgja dei var satt opp i dommen frå Underretten. Den endelege dommen er den som kjem fram i kolonna «Benådingsinnstilling»
Linje 93:		Linje 93:
	\|-		\|-
	\|6		\|6
	\|[[Ellen Aslaksdatter Skum]]		\|[[Ellen Aslaksdatter Skum (1827–1895)\|Ellen Aslaksdatter Skum]]
	\|[[1827]]		\|[[1827]]
	\|Dødsstraff		\|Dødsstraff

Cnyborg: /* Dommen */

2019-01-24T12:40:43Z

Dommen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. jan. 2019 kl. 12:40
Linje 100:		Linje 100:
	\|Livsvarig straffarbeid		\|Livsvarig straffarbeid
	\|Sona tretten år, benåda i [[1867]].		\|Sona tretten år, benåda i [[1867]].
	\|Død [[~~1887~~]].		\|Død [[1895]].
	\|-		\|-
	\|7		\|7

Olve Utne: kategori:nordsamisk historie og kultur

2017-03-14T18:38:09Z

kategori:nordsamisk historie og kultur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. mar. 2017 kl. 18:38
Linje 399:		Linje 399:
	{{F1}}		{{F1}}
	[[Kategori:Opprør]]		[[Kategori:Opprør]]
	[[kategori:~~nordsamer~~]]		[[kategori:nordsamisk historie og kultur]]
	[[kategori:Kautokeino kommune]]		[[kategori:Kautokeino kommune]]
	[[kategori:1852]]		[[kategori:1852]]
	{{nn}}		{{nn}}

Cnyborg: /* Dommen */

2017-02-07T14:15:03Z

Dommen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. feb. 2017 kl. 14:15
Linje 27:		Linje 27:
	Avhøra av dei tiltalte vara frå [[15. november]] til jul. Dei vart så stilt for retten, og domsinnstillinga kom den [[25. mai]] [[1853]]. Under høringa var Hvoslef både kronvitne og fornærma, og hans vitnemål var heilt sentralt for utfallet. [[6. august]] fall dommen i underretten. Fem fekk dødsdom, ti livstid og dei andre fengselsstraffer. Fem vart frifunne.		Avhøra av dei tiltalte vara frå [[15. november]] til jul. Dei vart så stilt for retten, og domsinnstillinga kom den [[25. mai]] [[1853]]. Under høringa var Hvoslef både kronvitne og fornærma, og hans vitnemål var heilt sentralt for utfallet. [[6. august]] fall dommen i underretten. Fem fekk dødsdom, ti livstid og dei andre fengselsstraffer. Fem vart frifunne.

	14. februar 1854 dømde høgsterett fem av opprørarane til døden, åtte til livsvarig straffarbeid, elleve til straffarbeid mellom eitt og tolv år og fire til kortare fengselsstraffer. Fleire av dei som vart dømd til tidsbegrensa straff fekk lengre straff i høgsterett. Fire av dei tiltalte vart frifunne; ein av dei som vart frifunnen i underretten vart no dømd. Blant dei dømde var 17 kvinner og 11 menn. Tre av dei som fekk dødsdom vart innstilte til benåding. [[Lars Jacobsen Hætta]] og [[Henrik Aslaksen Skum]] fordi dei var så unge, 18 og 20 år, og [[Ellen Aslaksdatter Skum]] fordi ho var kvinne.		14. februar 1854 dømde høgsterett fem av opprørarane til døden, åtte til livsvarig straffarbeid, elleve til straffarbeid mellom eitt og tolv år og fire til kortare fengselsstraffer. Fleire av dei som vart dømd til tidsbegrensa straff fekk lengre straff i høgsterett. Fire av dei tiltalte vart frifunne; ein av dei som vart frifunnen i underretten vart no dømd. Blant dei dømde var 17 kvinner og 11 menn. Tre av dei som fekk dødsdom vart innstilte til benåding. [[Lars Jacobsen Hætta]] og [[Henrik Aslaksen Skum (1831–1858)\|Henrik Aslaksen Skum]] fordi dei var så unge, 18 og 20 år, og [[Ellen Aslaksdatter Skum]] fordi ho var kvinne.

	I lista står dei tiltale i den rekkefølgja dei var satt opp i dommen frå Underretten. Den endelege dommen er den som kjem fram i kolonna «Benådingsinnstilling»		I lista står dei tiltale i den rekkefølgja dei var satt opp i dommen frå Underretten. Den endelege dommen er den som kjem fram i kolonna «Benådingsinnstilling»
Linje 123:		Linje 123:
	\|-		\|-
	\|9		\|9
	\|[[Henrik Aslaksen Skum]]		\|[[Henrik Aslaksen Skum (1831–1858)\|Henrik Aslaksen Skum]]
	\|[[1832]]		\|[[1832]]
	\|Dødsstraff		\|Dødsstraff

Cnyborg: /* Dommen */

2017-02-07T13:44:43Z

Dommen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. feb. 2017 kl. 13:44
Linje 243:		Linje 243:
	\|-		\|-
	\|21		\|21
	\|[[Anders Aslaksen Skum]]		\|[[Anders Aslaksen Skum (1838–1914)\|Anders Aslaksen Skum]]
	\|[[1838]]		\|[[1838]]
	\|Åtte slag med ris		\|Åtte slag med ris