Lårdal torvstrøylag - Sideversjonshistorikk

PaulVIF på 5. okt. 2022 kl. 09:44

2022-10-05T09:44:01Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 5. okt. 2022 kl. 09:44
Linje 8:		Linje 8:
	På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.		På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.

	[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og ~~torvstrøfabrikkar~~. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.		[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og [[torvstrø]]fabrikkar. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.

	Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>		Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>

Per Ormestøyl på 12. mai 2018 kl. 11:21

2018-05-12T11:21:13Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. mai 2018 kl. 11:21
Linje 5:		Linje 5:

	==Bakgrunn==		==Bakgrunn==
	~~<onlyinclude>~~{{thumb\|Protokoll frå Lårdal torvstrøylag.jpg\|Aksjeteiknarane i Lårdal torvstrøylag (1906).\|Lene Teigland Kleivi / [[Vest-Telemark Museum]]}}		{{thumb\|Protokoll frå Lårdal torvstrøylag.jpg\|Aksjeteiknarane i Lårdal torvstrøylag (1906).\|Lene Teigland Kleivi / [[Vest-Telemark Museum]]}}
	På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.		På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.

	[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og torvstrøfabrikkar. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.~~</onlyinclude>~~		[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og torvstrøfabrikkar. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.

	Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>		Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>
Linje 20:		Linje 20:
	==Torvstrøproduksjonen i Lårdal==		==Torvstrøproduksjonen i Lårdal==
	{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}		{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}
	Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit.		<onlyinclude>Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit.

	Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.<ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>		Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.</onlyinclude><ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>

	I amtmannens femårsberetning for perioden 1901-1905 står det om Lårdal at "Torvmyrer af betydelig Udstrækning findes ikke, heller ingen Torvdrift foregaar."<ref>NOS V, Nr. 93, VIII Bratsberg Amt, s. 31. </ref> Det same skriv amtmannen om perioden 1910-1915.<ref>NOS VII, Nr. 113, VIII Bratsberg Amt, s. 25. </ref> For perioden 1905-1910 står det opplyst at det berre fanst fire torvstrøyanlegg i fylket i 1910. Desse låg i [[Drangedal]], [[Solum kommune\|Solum]], [[Holla kommune\|Holla]] og [[Bø kommune (Telemark)\|Bø]], og sysselsatte til saman kring 10 personar.<ref>NOS VI, Nr. 47, VIII Bratsberg Amt, s. 22. </ref> Kva som skjedde med anlegget og torvstrøylaget i Lårdal er det ingen som veit.		I amtmannens femårsberetning for perioden 1901-1905 står det om Lårdal at "Torvmyrer af betydelig Udstrækning findes ikke, heller ingen Torvdrift foregaar."<ref>NOS V, Nr. 93, VIII Bratsberg Amt, s. 31. </ref> Det same skriv amtmannen om perioden 1910-1915.<ref>NOS VII, Nr. 113, VIII Bratsberg Amt, s. 25. </ref> For perioden 1905-1910 står det opplyst at det berre fanst fire torvstrøyanlegg i fylket i 1910. Desse låg i [[Drangedal]], [[Solum kommune\|Solum]], [[Holla kommune\|Holla]] og [[Bø kommune (Telemark)\|Bø]], og sysselsatte til saman kring 10 personar.<ref>NOS VI, Nr. 47, VIII Bratsberg Amt, s. 22. </ref> Kva som skjedde med anlegget og torvstrøylaget i Lårdal er det ingen som veit.
Linje 51:		Linje 51:
	[[Kategori:Etableringer i 1906]]		[[Kategori:Etableringer i 1906]]
	[[Kategori:Telemarksarkivet]]		[[Kategori:Telemarksarkivet]]
			{{F1}}
	{{nn}}		{{nn}}

Olve Utne: {{nn}}

2018-05-07T22:06:02Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. mai 2018 kl. 22:06
Linje 51:		Linje 51:
	[[Kategori:Etableringer i 1906]]		[[Kategori:Etableringer i 1906]]
	[[Kategori:Telemarksarkivet]]		[[Kategori:Telemarksarkivet]]
			{{nn}}

Per Ormestøyl på 4. mai 2018 kl. 14:02

2018-05-04T14:02:34Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mai 2018 kl. 14:02
Linje 18:		Linje 18:
	Etter at det vart gitt statstilskot til gjødselanlegg bidro også fylket med midlar, dels som tillegg til statstilskotet, og dels til dei som ikkje fekk statstilskot. Det var stor interesse for bygging av gjødselanlegg langt ut i 50-åra. Tilskotet til gjødselanlegga vart snart endra til å berre kunne gi tilskot urinkummar i krigsåra, og snart fall tilskotet heilt bort.		Etter at det vart gitt statstilskot til gjødselanlegg bidro også fylket med midlar, dels som tillegg til statstilskotet, og dels til dei som ikkje fekk statstilskot. Det var stor interesse for bygging av gjødselanlegg langt ut i 50-åra. Tilskotet til gjødselanlegga vart snart endra til å berre kunne gi tilskot urinkummar i krigsåra, og snart fall tilskotet heilt bort.

	==~~Torvstrøanlegget~~ i Lårdal==		==Torvstrøproduksjonen i Lårdal==
	{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}		{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}
	Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit.		Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit.
Linje 24:		Linje 24:
	Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.<ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>		Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.<ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>

	I amtmannens femårsberetning 1905-1910 står det opplyst at det berre fanst fire torvstrøyanlegg i 1910. Desse låg i [[Drangedal]], [[Solum kommune\|Solum]], [[Holla kommune\|Holla]] og [[Bø kommune (Telemark)\|Bø]], og sysselsatte til saman kring 10 personar.<ref>NOS VI, Nr. 47, VIII Bratsberg Amt, s. 22. </ref> Om anlegget i Lårdal ~~framleis var i drift~~ er ~~uvisst~~.		I amtmannens femårsberetning for perioden 1901-1905 står det om Lårdal at "Torvmyrer af betydelig Udstrækning findes ikke, heller ingen Torvdrift foregaar."<ref>NOS V, Nr. 93, VIII Bratsberg Amt, s. 31. </ref> Det same skriv amtmannen om perioden 1910-1915.<ref>NOS VII, Nr. 113, VIII Bratsberg Amt, s. 25. </ref> For perioden 1905-1910 står det opplyst at det berre fanst fire torvstrøyanlegg i fylket i 1910. Desse låg i [[Drangedal]], [[Solum kommune\|Solum]], [[Holla kommune\|Holla]] og [[Bø kommune (Telemark)\|Bø]], og sysselsatte til saman kring 10 personar.<ref>NOS VI, Nr. 47, VIII Bratsberg Amt, s. 22. </ref> Kva som skjedde med anlegget og torvstrøylaget i Lårdal er det ingen som veit.

	==Galleri==		==Galleri==
Linje 40:		Linje 40:
	==Kjelder==		==Kjelder==
	*Bolstad, Alfred (red.), ''Utviklinga av landbruket i Telemark i dei siste 100 år, Telemark Landbruksselskap 1877-1977'', Skien, 1983.		*Bolstad, Alfred (red.), ''Utviklinga av landbruket i Telemark i dei siste 100 år, Telemark Landbruksselskap 1877-1977'', Skien, 1983.
	*NOS VI, Nr. 47, hefte 1: "Beretninger om Amternes Økonomiske Tilstand 1906-1910, I. Smaalenene - Lister og Mandal". [https://www.ssb.no/a/histstat/nos/nos_vi_047_h1.pdf Lenke] til digital utgåve hjå [[SSB]].		*NOS V, Nr. 93 I: "Beretninger om Amternes Økonomiske Tilstand 1901-1905. Bind I. [https://www.ssb.no/a/histstat/nos/nos_v_093_i.pdf Lenke] til digital utgåve hjå [[SSB]].
			*NOS VI, Nr. 47, hefte 1: "Beretninger om Amternes Økonomiske Tilstand 1906-1910, I. Smaalenene - Lister og Mandal". [https://www.ssb.no/a/histstat/nos/nos_vi_047_h1.pdf Lenke] til digital utgåve hjå [[SSB]].
			*NOS VII, Nr. 113 I: "Beretninger om amtenes økonomiske tilstand 1911-1915", del 1. [https://www.ssb.no/a/histstat/nos/nos_vii_113_del1.pdf Lenke] til digital utgåve hjå [[SSB]].
	*Sollid, Ambr., ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016070548025 Lenke] til digital utgåve på [[bokhylla.no]].		*Sollid, Ambr., ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016070548025 Lenke] til digital utgåve på [[bokhylla.no]].
	*J. G. Thaulow, "Opgaver over torvstrøanlæg i Norge for aarene 1904-05". [https://brage.bibsys.no/xmlui/bitstream/handle/11250/2468399/011_007_Oppgaver%20over%20torvstr%C3%B8anlegg%20i%20Norge%20for%20%C3%A5rene%201904-05.pdf?sequence=1 Lenke] til digital utgåve på Brage.		*J. G. Thaulow, "Opgaver over torvstrøanlæg i Norge for aarene 1904-05". [https://brage.bibsys.no/xmlui/bitstream/handle/11250/2468399/011_007_Oppgaver%20over%20torvstr%C3%B8anlegg%20i%20Norge%20for%20%C3%A5rene%201904-05.pdf?sequence=1 Lenke] til digital utgåve på Brage.

Per Ormestøyl: /* Arkiv */

2018-05-04T13:46:07Z

Arkiv

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mai 2018 kl. 13:46
Linje 33:		Linje 33:

	==Arkiv==		==Arkiv==
	Ein ~~reknskapsprotokoll etter~~ Lårdal torvstrøylag vert oppbevart ved [[Vest-Telemark Museum]]. [http://arkivportalen.no/side/arkiv/detaljer?arkivId=no-VTM_arkiv_000000002781 Lenke] til oppføring på [[arkivportalen]].		Ein rekneskapsprotokoll frå Lårdal torvstrøylag vert oppbevart ved [[Vest-Telemark Museum]]. [http://arkivportalen.no/side/arkiv/detaljer?arkivId=no-VTM_arkiv_000000002781 Lenke] til oppføring på [[arkivportalen]].

	==Referansar==		==Referansar==

Per Ormestøyl på 4. mai 2018 kl. 13:45

2018-05-04T13:45:36Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mai 2018 kl. 13:45
Linje 40:		Linje 40:
	==Kjelder==		==Kjelder==
	*Bolstad, Alfred (red.), ''Utviklinga av landbruket i Telemark i dei siste 100 år, Telemark Landbruksselskap 1877-1977'', Skien, 1983.		*Bolstad, Alfred (red.), ''Utviklinga av landbruket i Telemark i dei siste 100 år, Telemark Landbruksselskap 1877-1977'', Skien, 1983.
			*NOS VI, Nr. 47, hefte 1: "Beretninger om Amternes Økonomiske Tilstand 1906-1910, I. Smaalenene - Lister og Mandal". [https://www.ssb.no/a/histstat/nos/nos_vi_047_h1.pdf Lenke] til digital utgåve hjå [[SSB]].
	*Sollid, Ambr., ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016070548025 Lenke] til digital utgåve på [[bokhylla.no]].		*Sollid, Ambr., ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909. [https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016070548025 Lenke] til digital utgåve på [[bokhylla.no]].
	*J. G. Thaulow, "Opgaver over torvstrøanlæg i Norge for aarene 1904-05". [https://brage.bibsys.no/xmlui/bitstream/handle/11250/2468399/011_007_Oppgaver%20over%20torvstr%C3%B8anlegg%20i%20Norge%20for%20%C3%A5rene%201904-05.pdf?sequence=1 Lenke] til digital utgåve på Brage.		*J. G. Thaulow, "Opgaver over torvstrøanlæg i Norge for aarene 1904-05". [https://brage.bibsys.no/xmlui/bitstream/handle/11250/2468399/011_007_Oppgaver%20over%20torvstr%C3%B8anlegg%20i%20Norge%20for%20%C3%A5rene%201904-05.pdf?sequence=1 Lenke] til digital utgåve på Brage.

Per Ormestøyl: /* Torvstrøanlegget i Lårdal */

2018-05-04T13:43:23Z

Torvstrøanlegget i Lårdal

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mai 2018 kl. 13:43
Linje 20:		Linje 20:
	==Torvstrøanlegget i Lårdal==		==Torvstrøanlegget i Lårdal==
	{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}		{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}
	Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit. Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.<ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>		Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit.

			Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.<ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>

			I amtmannens femårsberetning 1905-1910 står det opplyst at det berre fanst fire torvstrøyanlegg i 1910. Desse låg i [[Drangedal]], [[Solum kommune\|Solum]], [[Holla kommune\|Holla]] og [[Bø kommune (Telemark)\|Bø]], og sysselsatte til saman kring 10 personar.<ref>NOS VI, Nr. 47, VIII Bratsberg Amt, s. 22. </ref> Om anlegget i Lårdal framleis var i drift er uvisst.

	==Galleri==		==Galleri==

Per Ormestøyl: Galleri

2018-05-04T13:17:58Z

Galleri

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mai 2018 kl. 13:17
Linje 21:		Linje 21:
	{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}		{{thumb\|Torvstrøanlegg i Buskerud og Telemark.JPG\|Kart over torvstrøproduksjonen i Buskerud og Telemark.\|Ambr. Sollid, ''Om torvstrø og torvstrølag i de forskjellige amter samt om bruken av andre strømidler, gjødselblandinger og jordforbedringsmidler i Norge i 1908 : beretning fra amtsagronomerne: Bratsberg amt'', Kristiania, 1909.}}
	Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit. Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.<ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>		Fylkesagronom [[Ambros Sollid\|Ambr. Sollid]] skreiv i 1909 at [[Lårdal]] hadde lite skikka mosemyr, og ein måtte reise langt for å finne egna myrer. Torva frå Lårdal blei turka på hesjer med eit tett tak over. Etter at den var tørr blei den transportert 2-3 kilometer til «rivehuset», der torvstrøriveren blei drive av vasskraft. Kvar dette anlegget låg er det i dag ingen som veit. Torvstrøet blei oppbevart i rivehuset fram til det vart henta av gardsbrukarane. Grunna den lange transportetappa frå hesjene til rivehuset blei produksjonskostnaden høg samanlikna med produksjonen elles i regionen, og det er grunn til å tru at produksjonen ved anlegget ikkje varte spesielt lenge. "Torvstrømyren er neppe ovet 2 maal stor, men meget dyp", skriv Sollid, og seier det også fanst ein del privat torvstrøproduksjon i den gamle kommunen.<ref>Sollid, 1909, s. 64.</ref>

			==Galleri==
			<gallery>
			Nr3001.jpg\|Torvhesje på Galtedalsmyran som høyrde til Nordistog Tveito i Lårdal. {{byline\|Olav L. Tveito (1967).}}
			Nr2985.jpg\|Torvhesje bakom Sudistog-Ingjusdalen i Lårdal. {{byline\|Olav L. Tveito (1967).}}
			</gallery>

	==Arkiv==		==Arkiv==

Per Ormestøyl på 4. mai 2018 kl. 13:04

2018-05-04T13:04:41Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. mai 2018 kl. 13:04
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>'''[[Lårdal torvstrøylag]]''' blei truleg oppretta ei gong på byrjinga av 1900-talet. I rekneskapsprotokollen frå laget går det fram at eit "Torvstrøanlæg" blei starta i 1906. Anlegget var eit aksjeselskap, og i løpet av året vart det kjøpt 29 aksjer av 10 kroner. I den same protokollen ser det ut til at selskapet har endra namn til '''Eik torvstrøyfabrik''' i 1909. Anlegget låg ein eller annan stad i [[Lårdal]] i noverande [[Tokke kommune]].</onlyinclude>		<onlyinclude>
			{{thumb\|Nr2977.jpg\|Torvhesje på Galtedalsmyran som høyrde til Nordistog Tveito i Lårdal.\|[[Olav L. Tveito]] (1967).}}

			'''[[Lårdal torvstrøylag]]''' blei truleg oppretta ei gong på byrjinga av 1900-talet. I rekneskapsprotokollen frå laget går det fram at eit "Torvstrøanlæg" blei starta i 1906. Anlegget var eit aksjeselskap, og i løpet av året vart det kjøpt 29 aksjer av 10 kroner. I den same protokollen ser det ut til at selskapet har endra namn til '''Eik torvstrøyfabrik''' i 1909. Anlegget låg ein eller annan stad i [[Lårdal]] i noverande [[Tokke kommune]].</onlyinclude>

	==Bakgrunn==		==Bakgrunn==

Per Ormestøyl på 3. mai 2018 kl. 08:59

2018-05-03T08:59:14Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 3. mai 2018 kl. 08:59
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Lårdal torvstrøylag]]''' blei truleg oppretta ei gong på byrjinga av 1900-talet. I rekneskapsprotokollen frå laget går det fram at eit "Torvstrøanlæg" blei starta i 1906. Anlegget var eit aksjeselskap, og i løpet av året vart det kjøpt 29 aksjer av 10 kroner. I den same protokollen ser det ut til at selskapet har endra namn til '''Eik torvstrøyfabrik''' i 1909. Anlegget låg ein eller annan stad i [[Lårdal]] i noverande [[Tokke kommune]].		<onlyinclude>'''[[Lårdal torvstrøylag]]''' blei truleg oppretta ei gong på byrjinga av 1900-talet. I rekneskapsprotokollen frå laget går det fram at eit "Torvstrøanlæg" blei starta i 1906. Anlegget var eit aksjeselskap, og i løpet av året vart det kjøpt 29 aksjer av 10 kroner. I den same protokollen ser det ut til at selskapet har endra namn til '''Eik torvstrøyfabrik''' i 1909. Anlegget låg ein eller annan stad i [[Lårdal]] i noverande [[Tokke kommune]].</onlyinclude>

	==Bakgrunn==		==Bakgrunn==
	{{thumb\|Protokoll frå Lårdal torvstrøylag.jpg\|Aksjeteiknarane i Lårdal torvstrøylag (1906).\|Lene Teigland Kleivi / [[Vest-Telemark Museum]]}}		<onlyinclude>{{thumb\|Protokoll frå Lårdal torvstrøylag.jpg\|Aksjeteiknarane i Lårdal torvstrøylag (1906).\|Lene Teigland Kleivi / [[Vest-Telemark Museum]]}}
	På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.		På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.

	[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og torvstrøfabrikkar. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.		[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og torvstrøfabrikkar. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.</onlyinclude>

	Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>		Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>
Linje 34:		Linje 34:
	[[Kategori:Tokke kommune]]		[[Kategori:Tokke kommune]]
	[[Kategori:Etableringer i 1906]]		[[Kategori:Etableringer i 1906]]
			[[Kategori:Telemarksarkivet]]

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 5. okt. 2022 kl. 09:44
Linje 8:		Linje 8:
	På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.		På 1800-talet stod [[Telemark Landbruksselskap\|Landbruksselskapet i Telemark]] i brodden for framhjelp av landbruket i fylket. Selskapet dreiv premiering av oppdrettarar og åkerdyrkarar som viste framifrå dugleik i landbruket. Etter kvart blei det også lånt ut pengar frå Jordfondet til framhjelp for åkerdyrkinga.

	[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og ~~torvstrøfabrikkar~~. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.		[[Sigvald Mathias Hasund (1868-1959)\|Amtsagronom Hasund]] sendte i 1898 ei oppmoding til landbruksdirektoratet om å endre reglane for Jordfondet, slik at pengar også kunne lånast ut til å istandsette gjødselplassar og [[torvstrø]]fabrikkar. I dag blir torvstrø hovudsakleg nytta som strø i hyttedassar, men kring 1900 var torvstrøet ei viktig tilsetting i gjødselen som velta ut av fjøsa i fylket, og hjelpte dei hygieniske forholda fram.

	Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>		Oppmodinga frå Hasund førte ikkje fram. Likevel vedtok amtstinget året etter at halvdelen av renteinntektene frå [[Det Osterhauske Legar\|Det Osterhauske Legat]]<ref>Justisråd [[Nicolai Diderich Osterhaus (1754-1822)\|Nicolai D. Osterhaus (1754-1822)]] oppretta dette legatet til «sedekornmagasinernes opprettelse» ved testamentet 2. september 1820. 200 tønner bygg fall på Bratsberg amt. Kornet vart selt, og pengane satt i [[Skien Sparebank]] der dei stod og la seg på rente. </ref> skulle nyt¬tast til torvstrøproduksjon. Midlane frå fondet utgjorde 1 100 kroner, og av desse gjekk 300 kr til «landboforeninger for å fremje tilvirking og bruk av torvstrø». 600 kr gjekk til «utbetring av gjødsel¬kjellarar og gjødselplassar».<ref>Bolstad, 1983, s. 161</ref>