Lavik kommunale husmorskule - Sideversjonshistorikk

Marthe Glad: Formatering, F1

2023-02-27T10:20:50Z

Formatering, F1

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. feb. 2023 kl. 10:20
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Lavik kommunale husmorskule.jpg\|Elevar på husmorskulen i 1936/1937.\|[[Sogn og Fjordane fylkesarkiv]]}}		<onlyinclude>{{thumb\|Lavik kommunale husmorskule.jpg\|Elevar på husmorskulen i 1936/1937.\|[[Sogn og Fjordane fylkesarkiv]]}}
	'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein [[husmorskule]] på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta i 1922, var driven av [[Lavik kommune]] og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei 34 åra den var open. Det siste kullet gjekk ut frå husmorskulen i 1956.		'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein [[husmorskule]] på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta i 1922, var driven av [[Lavik kommune]] og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei 34 åra den var open. Det siste kullet gjekk ut frå husmorskulen i 1956.</onlyinclude>

	==Historie==		==Historie==
	I 1911 skipa bonde og agronom Mons A. Ringereide det som vart føreløparen til husmorskulen: Lavik hushaldlag. Føremålet med laget var å gje unge kvinner opplæring i husstell, matstell, sying og veving. Hushaldlaget hadde 327 medlemmer i ein kommune med om lag 1000 innbyggjarar.		I 1911 skipa bonde og agronom [[Mons A. Ringereide]] det som vart føreløparen til husmorskulen: [[Lavik hushaldlag]]. Føremålet med laget var å gje unge kvinner opplæring i husstell, matstell, sying og veving. Hushaldlaget hadde 327 medlemmer i ein kommune med om lag 1000 innbyggjarar.

	Ringereide vart ordførar i Lavik i 1920 og kjempa for at det skulle bli oppretta ein kommunalt driven husmorskule der hushaldlaget heldt til. 3. mars 1922 stemte kommunestyret over saka og med ni mot sju røyster vart det vedteken at kommunen skulle skipa ein husmorskule på garden Alværa.		Ringereide vart ordførar i Lavik i 1920 og kjempa for at det skulle bli oppretta ein kommunalt driven husmorskule der hushaldlaget heldt til. 3. mars 1922 stemte kommunestyret over saka og med ni mot sju røyster vart det vedteken at kommunen skulle skipa ein husmorskule på garden Alværa.

	Det første styret for husmorskulen bestod av Alise Ringereide og Brita Lavik med Maria Hellebø og Gjertru Værholm som vara. Husmorskulane låg i denne tida under [[Landbruksdepartementet]], som oppnemnde ordførar Ringereide som sin representant med lensmann Husabø som vara.		Det første styret for husmorskulen bestod av [[Alise Ringereide]] og [[Brita Lavik]] med [[Maria Hellebø]] og [[Gjertru Værholm]] som vara. Husmorskulane låg i denne tida under [[Landbruksdepartementet]], som oppnemnde ordførar Ringereide som sin representant med lensmann Husabø som vara.

	===Økonomiske problem===		===Økonomiske problem===
Linje 35:		Linje 35:
	*Risnes, Kjerstin. (2016). Lavik kommunale husmorskule – ein stridens skule. ''[https://www.fylkesarkivet.no/kjelda.383760.no.html Kjelda], 25 nr 2'', 22-26.		*Risnes, Kjerstin. (2016). Lavik kommunale husmorskule – ein stridens skule. ''[https://www.fylkesarkivet.no/kjelda.383760.no.html Kjelda], 25 nr 2'', 22-26.

	~~{{nn}}~~
	[[Kategori: Husmorskole]]		[[Kategori: Husmorskole]]
	[[Kategori: Høyanger kommune]]		[[Kategori: Høyanger kommune]]
	[[Kategori:Opphør i 1956]]		[[Kategori:Opphør i 1956]]
	[[Kategori:Etableringer i 1922]]		[[Kategori:Etableringer i 1922]]
	~~[[Kategori:F-merkingsforslag]]~~		{{nn}}
			{{F1}}

Kallrustad: /* Historie */

2022-10-04T09:19:37Z

Historie

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. okt. 2022 kl. 09:19
Linje 5:		Linje 5:
	I 1911 skipa bonde og agronom Mons A. Ringereide det som vart føreløparen til husmorskulen: Lavik hushaldlag. Føremålet med laget var å gje unge kvinner opplæring i husstell, matstell, sying og veving. Hushaldlaget hadde 327 medlemmer i ein kommune med om lag 1000 innbyggjarar.		I 1911 skipa bonde og agronom Mons A. Ringereide det som vart føreløparen til husmorskulen: Lavik hushaldlag. Føremålet med laget var å gje unge kvinner opplæring i husstell, matstell, sying og veving. Hushaldlaget hadde 327 medlemmer i ein kommune med om lag 1000 innbyggjarar.

	Ringereide vart ordførar i [[Lavik ~~kommune]]~~ i 1920 og kjempa for at det skulle bli oppretta ein kommunalt driven husmorskule der hushaldlaget heldt til. 3. mars 1922 stemte kommunestyret over saka og med ni mot sju røyster vart det vedteken at kommunen skulle skipa ein husmorskule på garden Alværa.		Ringereide vart ordførar i Lavik i 1920 og kjempa for at det skulle bli oppretta ein kommunalt driven husmorskule der hushaldlaget heldt til. 3. mars 1922 stemte kommunestyret over saka og med ni mot sju røyster vart det vedteken at kommunen skulle skipa ein husmorskule på garden Alværa.

	Det første styret for husmorskulen bestod av Alise Ringereide og Brita Lavik med Maria Hellebø og Gjertru Værholm som vara. Husmorskulane låg i denne tida under Landbruksdepartementet, som oppnemnde ordførar Ringereide som sin representant med lensmann Husabø som vara.		Det første styret for husmorskulen bestod av Alise Ringereide og Brita Lavik med Maria Hellebø og Gjertru Værholm som vara. Husmorskulane låg i denne tida under [[Landbruksdepartementet]], som oppnemnde ordførar Ringereide som sin representant med lensmann Husabø som vara.

	===Økonomiske problem===		===Økonomiske problem===

Kallrustad på 4. okt. 2022 kl. 09:19

2022-10-04T09:19:04Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. okt. 2022 kl. 09:19
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Lavik kommunale husmorskule.jpg\|Elevar på husmorskulen i 1936/1937.\|[[Sogn og Fjordane fylkesarkiv]]}}		{{thumb\|Lavik kommunale husmorskule.jpg\|Elevar på husmorskulen i 1936/1937.\|[[Sogn og Fjordane fylkesarkiv]]}}
	'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein [[husmorskule]] på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta i 1922, var ~~kommunalt~~ driven og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei 34 åra den var open. Det siste kullet gjekk ut frå husmorskulen i 1956.		'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein [[husmorskule]] på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta i 1922, var driven av [[Lavik kommune]] og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei 34 åra den var open. Det siste kullet gjekk ut frå husmorskulen i 1956.

	==Historie==		==Historie==

Kallrustad: /* Historie */

2022-10-04T09:18:16Z

Historie

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. okt. 2022 kl. 09:18
Linje 5:		Linje 5:
	I 1911 skipa bonde og agronom Mons A. Ringereide det som vart føreløparen til husmorskulen: Lavik hushaldlag. Føremålet med laget var å gje unge kvinner opplæring i husstell, matstell, sying og veving. Hushaldlaget hadde 327 medlemmer i ein kommune med om lag 1000 innbyggjarar.		I 1911 skipa bonde og agronom Mons A. Ringereide det som vart føreløparen til husmorskulen: Lavik hushaldlag. Føremålet med laget var å gje unge kvinner opplæring i husstell, matstell, sying og veving. Hushaldlaget hadde 327 medlemmer i ein kommune med om lag 1000 innbyggjarar.

	Ringereide vart ordførar i ~~kommunen~~ i 1920 og kjempa for at det skulle bli oppretta ein kommunalt driven husmorskule der hushaldlaget heldt til. 3. mars 1922 stemte kommunestyret over saka og med ni mot sju røyster vart det vedteken at kommunen skulle skipa ein husmorskule på garden Alværa.		Ringereide vart ordførar i [[Lavik kommune]] i 1920 og kjempa for at det skulle bli oppretta ein kommunalt driven husmorskule der hushaldlaget heldt til. 3. mars 1922 stemte kommunestyret over saka og med ni mot sju røyster vart det vedteken at kommunen skulle skipa ein husmorskule på garden Alværa.

	Det første styret for husmorskulen bestod av Alise Ringereide og Brita Lavik med Maria Hellebø og Gjertru Værholm som vara. Husmorskulane låg i denne tida under Landbruksdepartementet, som oppnemnde ordførar Ringereide som sin representant med lensmann Husabø som vara.		Det første styret for husmorskulen bestod av Alise Ringereide og Brita Lavik med Maria Hellebø og Gjertru Værholm som vara. Husmorskulane låg i denne tida under Landbruksdepartementet, som oppnemnde ordførar Ringereide som sin representant med lensmann Husabø som vara.
Linje 30:		Linje 30:
	[[Fil:Planteikningar av nye Lavik husmorskule.jpg\|miniatyr\|Mons A. Ringereide sine planteikningar av nye Lavik husmorskule. Skulen vart aldri bygd.]]		[[Fil:Planteikningar av nye Lavik husmorskule.jpg\|miniatyr\|Mons A. Ringereide sine planteikningar av nye Lavik husmorskule. Skulen vart aldri bygd.]]
	Leitinga etter og debatten om ny tomt for skulen heldt fram i fleire år til. Søkjartala var gode og skussmåla likeins, men plassproblema på Alværa vart ikkje betre med åra. Våren 1956 gjekk det siste kullet ut av Lavik kommunale husmorskule, og 18.08.1958 kunne [[Firda Folkeblad]] melde at det vart halde auksjon over utstyret til skulen. 34 års skuledrift var over.		Leitinga etter og debatten om ny tomt for skulen heldt fram i fleire år til. Søkjartala var gode og skussmåla likeins, men plassproblema på Alværa vart ikkje betre med åra. Våren 1956 gjekk det siste kullet ut av Lavik kommunale husmorskule, og 18.08.1958 kunne [[Firda Folkeblad]] melde at det vart halde auksjon over utstyret til skulen. 34 års skuledrift var over.


	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==

Kallrustad på 4. okt. 2022 kl. 09:10

2022-10-04T09:10:22Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. okt. 2022 kl. 09:10
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein husmorskule på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta ~~på 1920-talet~~, var kommunalt driven og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei ~~vel 30~~ åra den var open.		{{thumb\|Lavik kommunale husmorskule.jpg\|Elevar på husmorskulen i 1936/1937.\|[[Sogn og Fjordane fylkesarkiv]]}}
			'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein [[husmorskule]] på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta i 1922, var kommunalt driven og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei 34 åra den var open. Det siste kullet gjekk ut frå husmorskulen i 1956.

	==Historie==		==Historie==

Kallrustad: Kan F-merkast, men treng hovudillustrasjon

2022-10-04T08:58:29Z

Kan F-merkast, men treng hovudillustrasjon

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. okt. 2022 kl. 08:58
Linje 40:		Linje 40:
	[[Kategori:Opphør i 1956]]		[[Kategori:Opphør i 1956]]
	[[Kategori:Etableringer i 1922]]		[[Kategori:Etableringer i 1922]]
			[[Kategori:F-merkingsforslag]]

Kallrustad: /* Kjelder og litteratur */

2022-10-04T08:57:32Z

Kjelder og litteratur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. okt. 2022 kl. 08:57
Linje 32:		Linje 32:

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
	~~===Prenta kjelder ===~~
	Risnes, Kjerstin. (2016). Lavik kommunale husmorskule – ein stridens skule. ''[https://www.fylkesarkivet.no/kjelda.383760.no.html Kjelda], 25 nr 2'', 22-26.		*Risnes, Kjerstin. (2016). Lavik kommunale husmorskule – ein stridens skule. ''[https://www.fylkesarkivet.no/kjelda.383760.no.html Kjelda], 25 nr 2'', 22-26.

	{{nn}}		{{nn}}

Siri Iversen: kat

2019-12-16T11:15:46Z

kat

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. des. 2019 kl. 11:15
Linje 35:		Linje 35:
	Risnes, Kjerstin. (2016). Lavik kommunale husmorskule – ein stridens skule. ''[https://www.fylkesarkivet.no/kjelda.383760.no.html Kjelda], 25 nr 2'', 22-26.		Risnes, Kjerstin. (2016). Lavik kommunale husmorskule – ein stridens skule. ''[https://www.fylkesarkivet.no/kjelda.383760.no.html Kjelda], 25 nr 2'', 22-26.

			{{nn}}
	[[Kategori: Husmorskole]]		[[Kategori: Husmorskole]]
	[[Kategori: Høyanger kommune]]		[[Kategori: Høyanger kommune]]
	~~{{nn}}~~		[[Kategori:Opphør i 1956]]
			[[Kategori:Etableringer i 1922]]

Josef Benoni Ness Tveit på 24. okt. 2019 kl. 09:02

2019-10-24T09:02:31Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. okt. 2019 kl. 09:02
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{under arbeid}}~~

	'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein husmorskule på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta på 1920-talet, var kommunalt driven og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei vel 30 åra den var open.		'''[[Lavik kommunale husmorskule]]''' i [[Sogn og Fjordane]] var ein husmorskule på den gamle futegarden [[Alværa]] utanfor [[Lavik (Høyanger)\|Lavik]] sentrum. Skulen starta på 1920-talet, var kommunalt driven og utdanna over 600 jenter innan husstell og husmoryrket i dei vel 30 åra den var open.

Josef Benoni Ness Tveit på 24. okt. 2019 kl. 08:43

2019-10-24T08:43:29Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 24. okt. 2019 kl. 08:43
Linje 17:		Linje 17:

	===Tidleg drift===		===Tidleg drift===
			[[Fil:Side frå middagsrekneskap.jpg\|miniatyr\|Middagsrekneskapet var viktig på Lavik kommunale husmorskule. Hjå Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane ligg fleire tiår med gjennomgangar av porsjonskostnadar og oppskrifter.]]
	Då skulen vart skipa i 1922, søkte 26 jenter på dei 16 plassane som var lyst ut. Skulestyret heva straks elevtalet til 20 og auka kurstida frå tre til fem månadar. Mange søkjarar forsøkte å få jobb ved skulen, og Gjertrud Bruseth vart styrar med Ragna Nøstdal som handarbeidslærar. Faste fag på skulen var mellom anna hushaldsøkonomi. I Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane er det å finne store mengder middagsrekneskap (planlegging av mat og kostnadar per porsjon) og eksamenssvar i husstell, kjemi og helselære.		Då skulen vart skipa i 1922, søkte 26 jenter på dei 16 plassane som var lyst ut. Skulestyret heva straks elevtalet til 20 og auka kurstida frå tre til fem månadar. Mange søkjarar forsøkte å få jobb ved skulen, og Gjertrud Bruseth vart styrar med Ragna Nøstdal som handarbeidslærar. Faste fag på skulen var mellom anna hushaldsøkonomi. I Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane er det å finne store mengder middagsrekneskap (planlegging av mat og kostnadar per porsjon) og eksamenssvar i husstell, kjemi og helselære.

Linje 28:		Linje 29:

	Etter krigen vedtok fylkestinget ein grunnplan for husstellopplæringa i Sogn og Fjordane. Den sa at det skulle vere ein skule for [[Indre Sogn]] i [[Kroken]], ein for [[Ytre Sogn]] og ytre kommunar i Lavik, ein for [[Sunnfjord]] i [[Førde (tettstad i Førde kommune)\|Førde]] og ein for [[Nordfjord]] i [[Stryn kommune\|Stryn]]. Fylkestinget sa seg villige til å overta drifta av Lavik kommunale husmorskule den dagen kommunen kunne leggje fram eit skøyte på ei tomt, og lova i tillegg å byggje nytt skulebygg innan seks år. Lavik kommunestyre la aldri fram noko slikt skøyte for tinget.		Etter krigen vedtok fylkestinget ein grunnplan for husstellopplæringa i Sogn og Fjordane. Den sa at det skulle vere ein skule for [[Indre Sogn]] i [[Kroken]], ein for [[Ytre Sogn]] og ytre kommunar i Lavik, ein for [[Sunnfjord]] i [[Førde (tettstad i Førde kommune)\|Førde]] og ein for [[Nordfjord]] i [[Stryn kommune\|Stryn]]. Fylkestinget sa seg villige til å overta drifta av Lavik kommunale husmorskule den dagen kommunen kunne leggje fram eit skøyte på ei tomt, og lova i tillegg å byggje nytt skulebygg innan seks år. Lavik kommunestyre la aldri fram noko slikt skøyte for tinget.
			[[Fil:Planteikningar av nye Lavik husmorskule.jpg\|miniatyr\|Mons A. Ringereide sine planteikningar av nye Lavik husmorskule. Skulen vart aldri bygd.]]
	Leitinga etter og debatten om ny tomt for skulen heldt fram i fleire år til. Søkjartala var gode og skussmåla likeins, men plassproblema på Alværa vart ikkje betre med åra. Våren 1956 gjekk det siste kullet ut av Lavik kommunale husmorskule, og 18.08.1958 kunne [[Firda Folkeblad]] melde at det vart halde auksjon over utstyret til skulen. 34 års skuledrift var over.		Leitinga etter og debatten om ny tomt for skulen heldt fram i fleire år til. Søkjartala var gode og skussmåla likeins, men plassproblema på Alværa vart ikkje betre med åra. Våren 1956 gjekk det siste kullet ut av Lavik kommunale husmorskule, og 18.08.1958 kunne [[Firda Folkeblad]] melde at det vart halde auksjon over utstyret til skulen. 34 års skuledrift var over.

	~~[[Fil:Planteikningar av nye Lavik husmorskule.jpg\|miniatyr\|Mons A. Ringereide sine planteikningar av nye Lavik husmorskule. Skulen vart aldri bygd.]]~~

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==