Lesja jernverk - Sideversjonshistorikk

Siri Iversen: lenker til årboka

2023-08-25T07:52:15Z

lenker til årboka

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. aug. 2023 kl. 07:52
Linje 10:		Linje 10:

	[[Anders Beer Wilse]] fotograferte på Lesja jernverk i 1919:		[[Anders Beer Wilse]] fotograferte på Lesja jernverk i 1919:
	:~~[https://www.nb.no/items/006705f4be16d02498042cdecdcb408f~~ Restane av masomnen]		:Restane av masomnen. {{nb.no\|NBN:no-nb_foto_NF_W_21011}}.
	~~:[https://www~~.nb.no~~/items/43722b55e6007bfd5922be40b988fd8d~~ Hovudbygninga på Verket, bygd 1734, freda]		:Hovudbygninga på Verket, bygd 1734, freda. {{nb.no\|NBN:no-nb_foto_NF_W_21010}}.

	==Eigarar av verket: ==		==Eigarar av verket: ==
Linje 43:		Linje 43:
	==Litteratur==		==Litteratur==
	*Berg, Per Sigmund 1968: ''Lesja Jernverks Historie''. Hovedoppgave i historie. Universitetet i Oslo. Trykt i ''[[Årsskrift for Lesja historielag]]'' (utan fotnotar) 1983-1986.		*Berg, Per Sigmund 1968: ''Lesja Jernverks Historie''. Hovedoppgave i historie. Universitetet i Oslo. Trykt i ''[[Årsskrift for Lesja historielag]]'' (utan fotnotar) 1983-1986.
	*[[Bruker:Arnfinn_Kjelland\|Kjelland, Arnfinn]] 1987: ''[[Bygdebok for Lesja]] bd. 1. Gards- og slektshistorie for Lesjaskogen'' s. 166-167, 444-446, 523-526 og 572-579.		**1983: ''Årsskrift for Lesja historielag''. 1983. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2019031481156_001\|=side 11}}.
			**1984: ''Årsskrift for Lesja historielag''. 1984. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2020013181229_001\|=side 9}}.
			**1985: ''Årsskrift for Lesja historielag''. 1985. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2019031481152_001\|=side 11}}.
			**1986: ''Årsskrift for Lesja historielag''. 1986. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2020013181231_001\|=side 12}}.
			*[[Bruker:Arnfinn_Kjelland\|Kjelland, Arnfinn]] 1987: ''[[Bygdebok for Lesja]] bd. 1. Gards- og slektshistorie for Lesjaskogen'' s. 166-167, 444-446, 523-526 og 572-579. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2013091224006}}.

	{{f2}}		{{f2}}

BjornTheBlacksmith: Nasjonalbiblioteket endret sin database i våres (2023), så jeg byttet ut de gamle (ikke-fungerende) linkene med de nye.

2023-08-15T09:55:55Z

Nasjonalbiblioteket endret sin database i våres (2023), så jeg byttet ut de gamle (ikke-fungerende) linkene med de nye.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 15. aug. 2023 kl. 09:55
Linje 10:		Linje 10:

	[[Anders Beer Wilse]] fotograferte på Lesja jernverk i 1919:		[[Anders Beer Wilse]] fotograferte på Lesja jernverk i 1919:
	:[~~http~~://www.nb.no/~~cgi-bin~~/~~galnor/gn_sok.sh?id=146358&skjema=2&fm=4~~ Restane av masomnen]		:[https://www.nb.no/items/006705f4be16d02498042cdecdcb408f Restane av masomnen]
	:[~~http~~://www.nb.no/~~cgi-bin/galnor~~/~~gn_sok.sh?id=146354&skjema=2&fm=4~~ Hovudbygninga på Verket, bygd 1734, freda]		:[https://www.nb.no/items/43722b55e6007bfd5922be40b988fd8d Hovudbygninga på Verket, bygd 1734, freda]

	==Eigarar av verket: ==		==Eigarar av verket: ==

Marianne Wiig: Teksterstatting – «Kategori:Næringsliv» til «»

2023-05-31T12:29:13Z

Teksterstatting – «Kategori:Næringsliv» til «»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. mai 2023 kl. 12:29
Linje 47:		Linje 47:
	{{f2}}		{{f2}}
	[[Kategori:Jernverk]]		[[Kategori:Jernverk]]
	~~[[Kategori:Næringsliv]]~~
	[[Kategori:Kulturminner]]		[[Kategori:Kulturminner]]
	[[kategori:Lesja kommune]]		[[kategori:Lesja kommune]]

PaulVIF på 13. feb. 2022 kl. 18:11

2022-02-13T18:11:39Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. feb. 2022 kl. 18:11
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Verket1963.jpg\|Lesjaverk 1963 med den freda hovudbygninga frå 1734.\|[[Widerøe's Flyveselskap]]}}'''[[Lesja jernverk]]''' vart oppretta med tildelinga av privilegiet på jernverksdrift i Lesja hovedsokn til [[Jørgen Fillipsen]] og [[Joachim Irgens (1611–1675)\|Joachim Irgens]] i [[1660]]. Drifta kom gradvis i gang i åra etter etableringa. [[Lesjaskogsvatnet]] vart oppdemt i begge endar for å skaffe vasskraft til verksanlegget, som vart bygd opp i austre enden av vatnet. Ved anlegget kom det etter kvart [[masomn]] av såkalt vallonsk type og [[Leksikon:Hammer\|stangjernshammar]]. Også i [[Håmårfossen]] i [[Rauma (elv)\|Rauma]] nedafor [[Kvam]]sgardane vart det bygd stangjernshammar, truleg så tidleg som i 1670-åra.		<onlyinclude>{{thumb\|Verket1963.jpg\|Lesjaverk 1963 med den freda hovudbygninga frå 1734.\|[[Widerøe's Flyveselskap]]}}'''[[Lesja jernverk]]''' vart oppretta med tildelinga av privilegiet på jernverksdrift i Lesja hovedsokn til [[Jørgen Fillipsen]] og [[Joachim Irgens (1611–1675)\|Joachim Irgens]] i [[1660]]. Drifta kom gradvis i gang i åra etter etableringa. [[Lesjaskogsvatnet]] vart oppdemt i begge endar for å skaffe vasskraft til verksanlegget, som vart bygd opp i austre enden av vatnet. Ved anlegget kom det etter kvart [[masomn]] av såkalt vallonsk type og [[Leksikon:Hammer\|stangjernshammar]]. Også i [[Håmårfossen]] i [[Rauma (elv)\|Rauma]] nedafor [[Kvam]]sgardane vart det bygd stangjernshammar, truleg så tidleg som i 1670-åra.

	Malmen vart funne fleire stader over [[Lesjaskogen]]: ved [[Slettom]] og i [[Gruvlie]] mellom [[Brandlie]] og dei gamle gardane i [[Nørdre Verket]]. Malmen frå Gruvlie vart køyrt ned til [[Bryggja på Lesjaskogen\|Bryggja]] og transportert derfrå til masomnen ved hjelp av lektarar sommarstid og med slede på isen om vinteren.</onlyinclude>{{thumb\|Gruvlie.gif\|Gruvene drive av Lesja jernverk ved Slettom og i Gruvlie på 16- og 1700-talet.}} Høgste gruva var [[Fjellgruva]], som skal ha vore den høgste jerngruva i Noreg, over 900 moh. Malmgangane var ustabile, så verket var ute av drift i fleire periodar. Eit særtrekk ved malmen frå Lesja jernverk var at han var rik på krom og dermed ikkje eigna som støpejern, men desto betre til stangjern. Ein betydeleg del av produksjonen skal derfor ha gått til skipsnaglar. Hovuddelen av vart eksportert over [[Veblungsnes]] ved [[Romsdalsfjorden]]. Transporten ned [[Romsdalen]] var krevjande og kostbar.{{thumb\|Masomnen Lesja jernverk.jpg\|Masomnen i 2010\|Arnfinn Kjelland}}		Malmen vart funne fleire stader over [[Lesjaskogen]]: ved [[Slettom]] og i [[Gruvlie]] mellom [[Brandlie]] og dei gamle gardane i [[Nørdre Verket]]. Malmen frå Gruvlie vart køyrt ned til [[Bryggja på Lesjaskogen\|Bryggja]] og transportert derfrå til masomnen ved hjelp av lektarar sommarstid og med slede på isen om vinteren.</onlyinclude>{{thumb\|Gruvlie.gif\|Gruvene drive av Lesja jernverk ved Slettom og i Gruvlie på 16- og 1700-talet.}} Høgste gruva var [[Fjellgruva]], som skal ha vore den høgste jerngruva i Noreg, over 900 moh. Malmgangane var ustabile, så verket var ute av drift i fleire periodar. Eit særtrekk ved malmen frå Lesja jernverk var at han var rik på krom og dermed ikkje eigna som støpejern, men desto betre til [[stangjern]]. Ein betydeleg del av produksjonen skal derfor ha gått til skipsnaglar. Hovuddelen av vart eksportert over [[Veblungsnes]] ved [[Romsdalsfjorden]]. Transporten ned [[Romsdalen]] var krevjande og kostbar.{{thumb\|Masomnen Lesja jernverk.jpg\|Masomnen i 2010\|Arnfinn Kjelland}}

	På sørsida av vatnet ligg Stellsteinberget, der verket henta stein til innvendig foring av masomnen.		På sørsida av vatnet ligg Stellsteinberget, der verket henta stein til innvendig foring av masomnen.

PaulVIF: /* Eigarar av verket: */

2021-12-29T16:35:13Z

Eigarar av verket:

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. des. 2021 kl. 16:35
Linje 29:		Linje 29:
	*[[Albert Angel Irgens]], son til Pål Irgens, åtte verket m.a. i 1799<br />		*[[Albert Angel Irgens]], son til Pål Irgens, åtte verket m.a. i 1799<br />
	*[[Jonas Wohl]] kjøpte verket i 1800<br />		*[[Jonas Wohl]] kjøpte verket i 1800<br />
	*[[Johan ~~Friderick~~ Wilhelm von Haffner]] kjøpte verket av Wohl i 1804, og selde garden, jord og skog i 1812 til [[Tore Olsson]] frå [[Bottem]].		*[[Johan Friedrich Wilhelm von Haffner]] kjøpte verket av Wohl i 1804, og selde garden, jord og skog i 1812 til [[Tore Olsson]] frå [[Bottem]].

	==Bilde knytt til verket==		==Bilde knytt til verket==

Arnfinn Kjelland på 17. okt. 2021 kl. 18:59

2021-10-17T18:59:46Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 17. okt. 2021 kl. 18:59
Linje 21:		Linje 21:
	*[[Christen Wernersen]] åtte 1/2 verket 1696-1701<br />		*[[Christen Wernersen]] åtte 1/2 verket 1696-1701<br />
	*[[Herman_Treschow_(1665–1723)\|Herman Treschow]] kjøpte 1/4 av verket i 1693 og resten i 1701<br />		*[[Herman_Treschow_(1665–1723)\|Herman Treschow]] kjøpte 1/4 av verket i 1693 og resten i 1701<br />
	*[[Reinholdt ~~Heinrichsen~~ Ziegler]] kjøpte verket i 1710<br />		*[[Reinholdt Heinrichsson Ziegler]] kjøpte verket i 1710<br />
	*[[Johan Henrik Ziegler]] fekk truleg halve verket ved skifte etter faren, selde resten 1747 til Lobes<br />		*[[Johan Henrik Ziegler]] fekk truleg halve verket ved skifte etter faren, selde resten 1747 til Lobes<br />
	*[[Lars Lobes]] gift 1730 med enkja etter Reinholdt Ziegler, overtok verket, eineeigar frå 1747<br />		*[[Lars Lobes]] gift 1730 med enkja etter Reinholdt Ziegler, overtok verket, eineeigar frå 1747<br />

Arnfinn Kjelland på 11. sep. 2021 kl. 15:39

2021-09-11T15:39:48Z

@@ Linje 30: / Linje 30: @@
 *[[Jonas Wohl]] kjøpte verket i 1800<br />
 *[[Johan Friderick Wilhelm von Haffner]] kjøpte verket av Wohl i 1804, og selde garden, jord og skog i 1812 til [[Tore Olsson]] frå [[Bottem]].
 ==Litteratur==

Arnfinn Kjelland: Tilbakestilte endring av Arnfinn Kjelland (samtale · blokker) til siste versjon av PaulVIF

2021-09-11T15:32:27Z

Tilbakestilte endring av Arnfinn Kjelland (samtale · blokker) til siste versjon av PaulVIF

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. sep. 2021 kl. 15:32
Linje 30:		Linje 30:
	*[[Jonas Wohl]] kjøpte verket i 1800<br />		*[[Jonas Wohl]] kjøpte verket i 1800<br />
	*[[Johan Friderick Wilhelm von Haffner]] kjøpte verket av Wohl i 1804, og selde garden, jord og skog i 1812 til [[Tore Olsson]] frå [[Bottem]].		*[[Johan Friderick Wilhelm von Haffner]] kjøpte verket av Wohl i 1804, og selde garden, jord og skog i 1812 til [[Tore Olsson]] frå [[Bottem]].

	~~==Bilde knytt til verket==~~
	~~[[Fil:Håmårfossen.jpg\|miniatyr\|Håmårfossen nedanfor Kvamsgardane, der verket hadde stangjernshåmår.]]~~

	==Litteratur==		==Litteratur==

Arnfinn Kjelland på 11. sep. 2021 kl. 15:31

2021-09-11T15:31:33Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. sep. 2021 kl. 15:31
Linje 32:		Linje 32:

	==Bilde knytt til verket==		==Bilde knytt til verket==
	~~<gallery>~~		[[Fil:Håmårfossen.jpg\|miniatyr\|Håmårfossen nedanfor Kvamsgardane, der verket hadde stangjernshåmår.]]
	~~Bilde~~:~~LesjaskogChurch postcard~~.jpg\|~~Den gamle verkskyrkja kring 1915.~~
	~~Bilde:Benk4Lesjaskog.jpg~~\|~~Benken til snikkarane~~, ~~gruvearbeidarane og «klensmedene» i den gamle verkskyrkja.~~
	~~Bilde:Fjellgruva1991.jpg\|Fjellgruva i 1991.~~
	~~Bilde:Lesjaverk, Oppland - Riksantikvaren-T122 01 0034.jpg\|Masomnen og hovudbygninga på 1920-talet~~.
	~~</gallery>~~

	==Litteratur==		==Litteratur==

Arnfinn Kjelland: /* Bilde knytt til verket */

2021-03-22T07:34:50Z

Bilde knytt til verket

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 22. mar. 2021 kl. 07:34
Linje 33:		Linje 33:
	==Bilde knytt til verket==		==Bilde knytt til verket==
	<gallery>		<gallery>
	Bilde:LesjaskogChurch postcard.jpg\|Den gamle ~~verksKyrkja~~ kring 1915.		Bilde:LesjaskogChurch postcard.jpg\|Den gamle verkskyrkja kring 1915.
	Bilde:Benk4Lesjaskog.jpg\|Benken til snikkarane, gruvearbeidarane og «klensmedene» i den gamle verkskyrkja.		Bilde:Benk4Lesjaskog.jpg\|Benken til snikkarane, gruvearbeidarane og «klensmedene» i den gamle verkskyrkja.
	Bilde:Fjellgruva1991.jpg\|Fjellgruva i 1991.		Bilde:Fjellgruva1991.jpg\|Fjellgruva i 1991.