Musikklivet på Nordmøre - Sideversjonshistorikk

PaulVIF: /* Innsamling av folkemusikk */

2023-06-07T13:09:39Z

Innsamling av folkemusikk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. jun. 2023 kl. 13:09
Linje 109:		Linje 109:
	== Innsamling av folkemusikk ==		== Innsamling av folkemusikk ==

	Som tidlegare nemnt var det ein god del notekunnskapar blant spelemennene på Nordmøre i alle fall frå kring midten av 1800-talet, men tilsynelatande mindre blant songarane. Resultatet er at det faktisk finst ein del notenedteikningar av slåttemusikk frå denne tida, men mindre av vokalmusikk. Dei siste hundre åra har endeleg innsamlinga av den vokale musikken òg komme i gang i form av notenedskrifter og lydopptak. Hovudpersonar i denne samanhengen har vore [[Kristian Halse]] og [[Edvard Bræin]]. I nyare tid kjem òg namn som [[~~O.M.~~ Sandvik]], [[Arne Bjørndal]] og [[Rolf Myklebust]] inn.		Som tidlegare nemnt var det ein god del notekunnskapar blant spelemennene på Nordmøre i alle fall frå kring midten av 1800-talet, men tilsynelatande mindre blant songarane. Resultatet er at det faktisk finst ein del notenedteikningar av slåttemusikk frå denne tida, men mindre av vokalmusikk. Dei siste hundre åra har endeleg innsamlinga av den vokale musikken òg komme i gang i form av notenedskrifter og lydopptak. Hovudpersonar i denne samanhengen har vore [[Kristian Halse]] og [[Edvard Bræin]]. I nyare tid kjem òg namn som [[Ole Mørk Sandvik]], [[Arne Bjørndal]] og [[Rolf Myklebust]] inn.

	== Musikkskulane ==		== Musikkskulane ==

Cnyborg: /* Felespel */

2019-05-14T07:15:44Z

Felespel

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. mai 2019 kl. 07:15
Linje 22:		Linje 22:

	Som eksempel på posisjonsgrep og dobbeltgrep i Gottfried-tradisjon kjem her siste del av ein såkalla Gottfried-vals nedskriven av sunndalsspelemannen [[Erik Almhjell]]:		Som eksempel på posisjonsgrep og dobbeltgrep i Gottfried-tradisjon kjem her siste del av ein såkalla Gottfried-vals nedskriven av sunndalsspelemannen [[Erik Almhjell]]:

	~~[[image:bilde.jpg]]~~

	[[Ola Kvande]] ([[1834]]–[[1918]]), eller «Gråvinn», frå [[Stangvik]] skal gjeve denne skildringa av Gottfried:		[[Ola Kvande]] ([[1834]]–[[1918]]), eller «Gråvinn», frå [[Stangvik]] skal gjeve denne skildringa av Gottfried:

Olve Utne: /* Klassisk musikk eller folkemusikk? */

2018-08-20T13:38:03Z

Klassisk musikk eller folkemusikk?

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. aug. 2018 kl. 13:38
Linje 103:		Linje 103:
	Vi ser her at musikklivet i dette miljøet ikkje kan ha skilt seg vesentleg ut frå kva ein kunne vente i ein tilsvarande småby i [[England]] eller på kontinentet. Kva for slags norske melodiar det var snakk om ville vera interessant å vita. Kanskje ligg det ein viss peikepinn i det at dei dansa [[vals]] og ein og annan folkedans?		Vi ser her at musikklivet i dette miljøet ikkje kan ha skilt seg vesentleg ut frå kva ein kunne vente i ein tilsvarande småby i [[England]] eller på kontinentet. Kva for slags norske melodiar det var snakk om ville vera interessant å vita. Kanskje ligg det ein viss peikepinn i det at dei dansa [[vals]] og ein og annan folkedans?

	Kristiansundarar og andre nordmøringar har alltid elska å ~~hate~~ kvarandre, og forskjellen både i språk og mentalitet er tildels påtakeleg. Blant dei mest djuptgåande forskjellane er den tradisjonelt svært lagdelte sosiale strukturen i Kristiansund, i motsetning til det noko meir egalitære samfunnet elles på Nordmøre. Men når det gjeld musikken, ser ikkje skiljet mellom by og land ut til å ha vore så skarpt. Det har såleis vore ein viss folkemusikktradisjon i Kristiansund òg, og elles på Nordmøre har det vore spela og sunge ein del klassisk musikk; mange av felespelmennene dreiv òg meir eller mindre med klassisk fiolinspel.		Kristiansundarar og andre nordmøringar har alltid elska å hata kvarandre, og forskjellen både i språk og mentalitet er tildels påtakeleg. Blant dei mest djuptgåande forskjellane er den tradisjonelt svært lagdelte sosiale strukturen i Kristiansund, i motsetning til det noko meir egalitære samfunnet elles på Nordmøre. Men når det gjeld musikken, ser ikkje skiljet mellom by og land ut til å ha vore så skarpt. Det har såleis vore ein viss folkemusikktradisjon i Kristiansund òg, og elles på Nordmøre har det vore spela og sunge ein del klassisk musikk; mange av felespelmennene dreiv òg meir eller mindre med klassisk fiolinspel.

	Ein del av spelemennene komponerte òg instrumental og/eller vokal musikk med tilknytning til europeiske klassiske stilartar. Eit praktfullt eksempel på dette er melodien «[[Vaaraften under Skorgfaldet]]», som er komponert av [[John Eriksen Torske]] frå [[Sunndalen (Nordmøre)\|Sunndalen]] til teksten med same namn skriven av [[grev Lars Hoaas]], som òg var frå Sunndalen. John Eriksen Torske lærte bort melodien til sonen sin, far til [[Erling Torske]]. I august 1996 Olve Utne på sykkeltur til Sunndalen og besøkte blant andre Erling Torske. Han skreiv ned ein vals og ein springar som Erling spela på fela si. Så kom han inn på denne melodien. Han fortalte at han mintest korleis faren bruka å synge denne melodien, og han dikterte åt Olve Utne med fela si, takt for takt. Denne melodien er med sin rolege, godt avstemte melodi og sitt forsiktige utsving til dominanten nærmast for wienerklassisk å rekne. I stil er han altså klassisk, men i og med den munnlege traderinga i tredje generasjon må ein kunna kalle han folkemelodi?		Ein del av spelemennene komponerte òg instrumental og/eller vokal musikk med tilknytning til europeiske klassiske stilartar. Eit praktfullt eksempel på dette er melodien «[[Vaaraften under Skorgfaldet]]», som er komponert av [[John Eriksen Torske]] frå [[Sunndalen (Nordmøre)\|Sunndalen]] til teksten med same namn skriven av [[grev Lars Hoaas]], som òg var frå Sunndalen. John Eriksen Torske lærte bort melodien til sonen sin, far til [[Erling Torske]]. I august 1996 Olve Utne på sykkeltur til Sunndalen og besøkte blant andre Erling Torske. Han skreiv ned ein vals og ein springar som Erling spela på fela si. Så kom han inn på denne melodien. Han fortalte at han mintest korleis faren bruka å synge denne melodien, og han dikterte åt Olve Utne med fela si, takt for takt. Denne melodien er med sin rolege, godt avstemte melodi og sitt forsiktige utsving til dominanten nærmast for wienerklassisk å rekne. I stil er han altså klassisk, men i og med den munnlege traderinga i tredje generasjon må ein kunna kalle han folkemelodi?

Olve Utne på 20. aug. 2018 kl. 13:35

2018-08-20T13:35:24Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. aug. 2018 kl. 13:35
Linje 160:		Linje 160:

	[[kategori:Nordmøre]]		[[kategori:Nordmøre]]
	[[kategori:folkemusikk]]		[[kategori:folkemusikk\|Nordmøre]]
	[[kategori:musikk]]		[[kategori:musikk\|Nordmøre]]
	{{f2}}		{{f2}}
	{{nn}}		{{nn}}

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T09:13:20Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 09:13
Linje 163:		Linje 163:
	[[kategori:musikk]]		[[kategori:musikk]]
	{{f2}}		{{f2}}
			{{nn}}

Kiplesund: kallenamn på A. Romundset

2014-05-30T18:36:45Z

kallenamn på A. Romundset

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 30. mai 2014 kl. 18:36
Linje 41:		Linje 41:
	Notekunnskapar var slett ikkje uvanleg blant spelemennene på Nordmøre.		Notekunnskapar var slett ikkje uvanleg blant spelemennene på Nordmøre.

	Særleg utbreidd var notekunnskapane blant spelemenn frå [[Aure på Nordmøre\|Aure]] med tilgrensande bygder. Blant desse bør nemnast: [[Johannes Olsen Valen]], «Espvik-Sanden» (ca 1820–1909), [[Jon Danielsen Bergfall]], «Jo Krokja» (1822–1901), [[Ola Nilssen Breckan]], «Brekk-guten» (1827– ? ), [[Anders Romundset]] (1840–1896) og [[Peder Tevik]] (1893–1965).		Særleg utbreidd var notekunnskapane blant spelemenn frå [[Aure på Nordmøre\|Aure]] med tilgrensande bygder. Blant desse bør nemnast: [[Johannes Olsen Valen]], «Espvik-Sanden» (ca 1820–1909), [[Jon Danielsen Bergfall]], «Jo Krokja» (1822–1901), [[Ola Nilssen Breckan]], «Brekk-guten» (1827– ? ), [[Anders Romundset]], "Anders Rømset-Trø'n" (1840–1896) og [[Peder Tevik]] (1893–1965).

	Men òg andre stader på Nordmøre fanst det spelemenn som kunne notar: [[Jon Istad]] (1842–1875) frå [[Batnfjorden]], [[Ole Olsen Slatlem]] (1847–1902) og [[Svein Slatlem]] (1851–1927) frå [[Kornstad]], [[Jo(n) Toreson Polden]] (1864–1955) frå [[Surnadal]]/[[Stangvik]], [[Alexander Brandvik]] (1872–1955) og [[Kristen Brandvik]] frå [[Bergsøya]] i [[Gjemnes kommune]], [[Iver Rasmussen Eide]] (1874–1951) frå [[Eide kommune\|Eide]], [[Tørris Hasselø]] (1874–1954) frå [[Averøya]], [[Erik Almhjell]] (1881–1963) frå [[Sunndalen (Nordmøre)\|Sunndalen]], [[Ola Kallset]] (1895– ? ) frå [[Bøfjorden]], seinare busett i [[Torjulvågen]], [[Sæmund E. Kanestrøm]] (18??–19??) frå [[Straumsnes]], seinare busett i [[Halsa på Nordmøre\|Halsa]].		Men òg andre stader på Nordmøre fanst det spelemenn som kunne notar: [[Jon Istad]] (1842–1875) frå [[Batnfjorden]], [[Ole Olsen Slatlem]] (1847–1902) og [[Svein Slatlem]] (1851–1927) frå [[Kornstad]], [[Jo(n) Toreson Polden]] (1864–1955) frå [[Surnadal]]/[[Stangvik]], [[Alexander Brandvik]] (1872–1955) og [[Kristen Brandvik]] frå [[Bergsøya]] i [[Gjemnes kommune]], [[Iver Rasmussen Eide]] (1874–1951) frå [[Eide kommune\|Eide]], [[Tørris Hasselø]] (1874–1954) frå [[Averøya]], [[Erik Almhjell]] (1881–1963) frå [[Sunndalen (Nordmøre)\|Sunndalen]], [[Ola Kallset]] (1895– ? ) frå [[Bøfjorden]], seinare busett i [[Torjulvågen]], [[Sæmund E. Kanestrøm]] (18??–19??) frå [[Straumsnes]], seinare busett i [[Halsa på Nordmøre\|Halsa]].

Cnyborg på 11. feb. 2014 kl. 13:41

2014-02-11T13:41:08Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. feb. 2014 kl. 13:41
Linje 43:		Linje 43:
	Særleg utbreidd var notekunnskapane blant spelemenn frå [[Aure på Nordmøre\|Aure]] med tilgrensande bygder. Blant desse bør nemnast: [[Johannes Olsen Valen]], «Espvik-Sanden» (ca 1820–1909), [[Jon Danielsen Bergfall]], «Jo Krokja» (1822–1901), [[Ola Nilssen Breckan]], «Brekk-guten» (1827– ? ), [[Anders Romundset]] (1840–1896) og [[Peder Tevik]] (1893–1965).		Særleg utbreidd var notekunnskapane blant spelemenn frå [[Aure på Nordmøre\|Aure]] med tilgrensande bygder. Blant desse bør nemnast: [[Johannes Olsen Valen]], «Espvik-Sanden» (ca 1820–1909), [[Jon Danielsen Bergfall]], «Jo Krokja» (1822–1901), [[Ola Nilssen Breckan]], «Brekk-guten» (1827– ? ), [[Anders Romundset]] (1840–1896) og [[Peder Tevik]] (1893–1965).

	Men òg andre stader på Nordmøre fanst det spelemenn som kunne notar: [[Jon Istad]] (1842–1875) frå [[Batnfjorden]], [[Ole Olsen Slatlem]] (1847–1902) og [[Svein Slatlem]] (1851–1927) frå [[Kornstad]], [[Jo(n) Toreson Polden]] (1864–1955) frå [[Surnadal]]/[[Stangvik]], [[Alexander Brandvik]] (1872–1955) og [[Kristen Brandvik]] frå [[Bergsøya]] i [[Gjemnes kommune]], [[Iver Rasmussen Eide]] (1874–1951) frå [[Eide kommune\|Eide]], [[Tørris Hasselø]] (1874–1954) frå [[Averøya]], [[Erik Almhjell]] (1881–1963) frå [[Sunndalen]], [[Ola Kallset]] (1895– ? ) frå [[Bøfjorden]], seinare busett i [[Torjulvågen]], [[Sæmund E. Kanestrøm]] (18??–19??) frå [[Straumsnes]], seinare busett i [[Halsa på Nordmøre\|Halsa]].		Men òg andre stader på Nordmøre fanst det spelemenn som kunne notar: [[Jon Istad]] (1842–1875) frå [[Batnfjorden]], [[Ole Olsen Slatlem]] (1847–1902) og [[Svein Slatlem]] (1851–1927) frå [[Kornstad]], [[Jo(n) Toreson Polden]] (1864–1955) frå [[Surnadal]]/[[Stangvik]], [[Alexander Brandvik]] (1872–1955) og [[Kristen Brandvik]] frå [[Bergsøya]] i [[Gjemnes kommune]], [[Iver Rasmussen Eide]] (1874–1951) frå [[Eide kommune\|Eide]], [[Tørris Hasselø]] (1874–1954) frå [[Averøya]], [[Erik Almhjell]] (1881–1963) frå [[Sunndalen (Nordmøre)\|Sunndalen]], [[Ola Kallset]] (1895– ? ) frå [[Bøfjorden]], seinare busett i [[Torjulvågen]], [[Sæmund E. Kanestrøm]] (18??–19??) frå [[Straumsnes]], seinare busett i [[Halsa på Nordmøre\|Halsa]].

	Mange av dei gamle spelemennene hadde meir eller mindre bakgrunn frå [[militærmusikk]]en, og mang ein felespelemann var det som òg var [[tambur]] eller [[massingblåsar]]. Mange har nok fått notekunnskapane sine der, ein del har lært seg notar sjølve, og ein del har lært notar av andre spelemenn.		Mange av dei gamle spelemennene hadde meir eller mindre bakgrunn frå [[militærmusikk]]en, og mang ein felespelemann var det som òg var [[tambur]] eller [[massingblåsar]]. Mange har nok fått notekunnskapane sine der, ein del har lært seg notar sjølve, og ein del har lært notar av andre spelemenn.
Linje 105:		Linje 105:
	Kristiansundarar og andre nordmøringar har alltid elska å hate kvarandre, og forskjellen både i språk og mentalitet er tildels påtakeleg. Blant dei mest djuptgåande forskjellane er den tradisjonelt svært lagdelte sosiale strukturen i Kristiansund, i motsetning til det noko meir egalitære samfunnet elles på Nordmøre. Men når det gjeld musikken, ser ikkje skiljet mellom by og land ut til å ha vore så skarpt. Det har såleis vore ein viss folkemusikktradisjon i Kristiansund òg, og elles på Nordmøre har det vore spela og sunge ein del klassisk musikk; mange av felespelmennene dreiv òg meir eller mindre med klassisk fiolinspel.		Kristiansundarar og andre nordmøringar har alltid elska å hate kvarandre, og forskjellen både i språk og mentalitet er tildels påtakeleg. Blant dei mest djuptgåande forskjellane er den tradisjonelt svært lagdelte sosiale strukturen i Kristiansund, i motsetning til det noko meir egalitære samfunnet elles på Nordmøre. Men når det gjeld musikken, ser ikkje skiljet mellom by og land ut til å ha vore så skarpt. Det har såleis vore ein viss folkemusikktradisjon i Kristiansund òg, og elles på Nordmøre har det vore spela og sunge ein del klassisk musikk; mange av felespelmennene dreiv òg meir eller mindre med klassisk fiolinspel.

	Ein del av spelemennene komponerte òg instrumental og/eller vokal musikk med tilknytning til europeiske klassiske stilartar. Eit praktfullt eksempel på dette er melodien «[[Vaaraften under Skorgfaldet]]», som er komponert av [[John Eriksen Torske]] frå [[Sunndalen]] til teksten med same namn skriven av [[grev Lars Hoaas]], som òg var frå Sunndalen. John Eriksen Torske lærte bort melodien til sonen sin, far til [[Erling Torske]]. I august 1996 Olve Utne på sykkeltur til Sunndalen og besøkte blant andre Erling Torske. Han skreiv ned ein vals og ein springar som Erling spela på fela si. Så kom han inn på denne melodien. Han fortalte at han mintest korleis faren bruka å synge denne melodien, og han dikterte åt Olve Utne med fela si, takt for takt. Denne melodien er med sin rolege, godt avstemte melodi og sitt forsiktige utsving til dominanten nærmast for wienerklassisk å rekne. I stil er han altså klassisk, men i og med den munnlege traderinga i tredje generasjon må ein kunna kalle han folkemelodi?		Ein del av spelemennene komponerte òg instrumental og/eller vokal musikk med tilknytning til europeiske klassiske stilartar. Eit praktfullt eksempel på dette er melodien «[[Vaaraften under Skorgfaldet]]», som er komponert av [[John Eriksen Torske]] frå [[Sunndalen (Nordmøre)\|Sunndalen]] til teksten med same namn skriven av [[grev Lars Hoaas]], som òg var frå Sunndalen. John Eriksen Torske lærte bort melodien til sonen sin, far til [[Erling Torske]]. I august 1996 Olve Utne på sykkeltur til Sunndalen og besøkte blant andre Erling Torske. Han skreiv ned ein vals og ein springar som Erling spela på fela si. Så kom han inn på denne melodien. Han fortalte at han mintest korleis faren bruka å synge denne melodien, og han dikterte åt Olve Utne med fela si, takt for takt. Denne melodien er med sin rolege, godt avstemte melodi og sitt forsiktige utsving til dominanten nærmast for wienerklassisk å rekne. I stil er han altså klassisk, men i og med den munnlege traderinga i tredje generasjon må ein kunna kalle han folkemelodi?

	== Orkester og opera i Kristiansund ==		== Orkester og opera i Kristiansund ==

Cnyborg på 11. feb. 2014 kl. 13:35

2014-02-11T13:35:04Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. feb. 2014 kl. 13:35
Linje 15:		Linje 15:
	<onlyinclude>Allereie først på [[1600-talet]] kjenner ein til ein felespelemann på Nordmøre: Hallvard Flå var brukar på [[Flå i Øksendalen\|Flå]] i [[Øksendalen]] frå [[1600]] til [[1637]]. Han var [[bondelensmann]] og «en dreven violinspiller». At han må ha vore god er det rimeleg å tru, ettersom han vart henta frå Øksendalen til [[Trondheim]] for å spela i [[bryllaup]] for rikfolk der. </onlyinclude>		<onlyinclude>Allereie først på [[1600-talet]] kjenner ein til ein felespelemann på Nordmøre: Hallvard Flå var brukar på [[Flå i Øksendalen\|Flå]] i [[Øksendalen]] frå [[1600]] til [[1637]]. Han var [[bondelensmann]] og «en dreven violinspiller». At han må ha vore god er det rimeleg å tru, ettersom han vart henta frå Øksendalen til [[Trondheim]] for å spela i [[bryllaup]] for rikfolk der. </onlyinclude>

	<onlyinclude>Ein av dei viktigaste spelemennene på [[Nordmøre]] på 1800-talet var [[Gottfried Hans Fabian von Eppingen]] ([[1830]]–[[1888]]). </onlyinclude> Han var av delvis [[Tyskland\|tysk]] avstamming, men var fødd og oppvaksen i [[Sunndalen]]. Han var to år i [[Sverige]], og det blir sagt at han reiste med eit sirkus der. Han hadde ein spesiell teknikk, og visse måtar å spela på blir i Sunndalen gjerne kalla «gottfrítspęl»:		<onlyinclude>Ein av dei viktigaste spelemennene på [[Nordmøre]] på 1800-talet var [[Gottfried Hans Fabian von Eppingen]] ([[1830]]–[[1888]]). </onlyinclude> Han var av delvis [[Tyskland\|tysk]] avstamming, men var fødd og oppvaksen i [[Sunndalen (Nordmøre)\|Sunndalen]]. Han var to år i [[Sverige]], og det blir sagt at han reiste med eit sirkus der. Han hadde ein spesiell teknikk, og visse måtar å spela på blir i Sunndalen gjerne kalla «gottfrítspęl»:

	* [[Posisjonsspel]] — vanlegvis 3. posisjon.		* [[Posisjonsspel]] — vanlegvis 3. posisjon.

Kallrustad: oppgraderer til F2

2013-05-16T11:39:38Z

oppgraderer til F2

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. mai 2013 kl. 11:39
Linje 2:		Linje 2:
	{{Innhald høgre}}		{{Innhald høgre}}
	== Instrumentalmusikk ==		== Instrumentalmusikk ==
	<onlyinclude>Instrumenta som ein veit har vore bruka i eldre tid på [[Nordmøre]] er: [[fele]] (tyskfę’l = vanleg fiolin), [[klarinett]] (kḷanét) (truleg frå [[1840-åra]]), [[seljefløyte]], [[munnharpe]], [[trommor]] og [[rikkelstikkor]] (eit slags kastanjett-liknande instrument). Dessutan har truleg [[langeleik]]en vore bruka her tidlegare. Utover [[1800-talet]] kom andre instrument inn: [[psalmodikon]] (salmónikón el. salmeikó), [[gitar]], [[harpeleiksither]] og [[trekkspel]]. Først på [[1900-talet]] kom òg [[hardingfele\|hardingfela]] inn, og ho kom til å dominere folkemusikken på Nordmøre i nokre tiår før den vanlege fela fikk overtaket att.</onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb høyre\|Fjølfela etter Johannes Berven sett frå sida.jpeg\|Fjølfela etter [[Johannes Berven]] sett frå sida. Legg merke til kor tjukke loket og botnen er. Sargen (sida) er saga ut av éi fjøl.\|[[Bruker:Olve Utne\|Olve Utne]]}}
			Instrumenta som ein veit har vore bruka i eldre tid på [[Nordmøre]] er: [[fele]] (tyskfę’l = vanleg fiolin), [[klarinett]] (kḷanét) (truleg frå [[1840-åra]]), [[seljefløyte]], [[munnharpe]], [[trommor]] og [[rikkelstikkor]] (eit slags kastanjett-liknande instrument). Dessutan har truleg [[langeleik]]en vore bruka her tidlegare. Utover [[1800-talet]] kom andre instrument inn: [[psalmodikon]] (salmónikón el. salmeikó), [[gitar]], [[harpeleiksither]] og [[trekkspel]]. Først på [[1900-talet]] kom òg [[hardingfele\|hardingfela]] inn, og ho kom til å dominere folkemusikken på Nordmøre i nokre tiår før den vanlege fela fikk overtaket att.</onlyinclude>

	=== Instrumentbygging ===		=== Instrumentbygging ===
	Den viktigaste felebyggjaren i eldre tid var [[Lars Hoem]] ([[1782]]–18??). Etter tradisjonen skal han ha lært å byggje felor av ein franskmann ombord i fangeskipa i Plymouth i åra [[1809]]–[[1814]]. Felone etter Lars Hoem er av [[barokkfiolin\|barokk]] type, med smekker [[bassbjelke]], halsen lagt nokolunde parallelt med lokket, noko kort [[mensur]] og kort og lett [[gripebrett]] i kileform. Han laga òg gitarar, og dessutan finst det ein [[feleboge]] han har laga. Denne bogen, som no tilhører Herman Aasgaard i [[Kristiansund]], er av typisk overgangstype, slik bogane vart bygde på andre halvpart av 1700-talet på kontinentet.		Den viktigaste felebyggjaren i eldre tid var [[Lars Hoem]] ([[1782]]–18??). Etter tradisjonen skal han ha lært å byggje felor av ein franskmann ombord i fangeskipa i Plymouth i åra [[1809]]–[[1814]]. Felone etter Lars Hoem er av [[barokkfiolin\|barokk]] type, med smekker [[bassbjelke]], halsen lagt nokolunde parallelt med lokket, noko kort [[mensur]] og kort og lett [[gripebrett]] i kileform. Han laga òg gitarar, og dessutan finst det ein [[feleboge]] han har laga. Denne bogen, som no tilhører Herman Aasgaard i [[Kristiansund]], er av typisk overgangstype, slik bogane vart bygde på andre halvpart av 1700-talet på kontinentet.

	[[image:Fjølfela etter Johannes Berven sett frå sida.jpeg\|thumb\|300px\|Fjølfela etter [[Johannes Berven]] sett frå sida. Legg merke til kor tjukke loket og botnen er. Sargen (sida) er saga ut av éi fjøl. {{byline\|Olve Utne}}]]
	Frå 1900-talet av har det vore fleire felemakarar på Nordmøre, men desse har stort sett bygd hardingfelor eller standardfiolinar av moderne type. I tillegg til det vanlege felemakeriet veit vi at det har vore vanleg mange stader å laga seg «fjølfelor» — provisoriske felor av varierande form og kvalitet for unge utøvarar som ikkje var gamle nok, eller som kom frå for fattige kår, til å skaffe seg retteleg fele.		Frå 1900-talet av har det vore fleire felemakarar på Nordmøre, men desse har stort sett bygd hardingfelor eller standardfiolinar av moderne type. I tillegg til det vanlege felemakeriet veit vi at det har vore vanleg mange stader å laga seg «fjølfelor» — provisoriske felor av varierande form og kvalitet for unge utøvarar som ikkje var gamle nok, eller som kom frå for fattige kår, til å skaffe seg retteleg fele.

Linje 162:		Linje 162:
	[[kategori:folkemusikk]]		[[kategori:folkemusikk]]
	[[kategori:musikk]]		[[kategori:musikk]]
	{{f1}}		{{f2}}

Olve Utne på 8. apr. 2013 kl. 13:41

2013-04-08T13:41:36Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 8. apr. 2013 kl. 13:41
Linje 160:		Linje 160:

	[[kategori:Nordmøre]]		[[kategori:Nordmøre]]
	[[kategori:musikk ~~i Møre og Romsdal\|Nordmøre~~]]		[[kategori:folkemusikk]]
			[[kategori:musikk]]
	{{f1}}		{{f1}}