Nils Nilssøn Dahl - Sideversjonshistorikk

Kallrustad: korr.

2023-08-01T11:55:39Z

korr.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. aug. 2023 kl. 11:55
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[~~Eid~~ kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.		'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[Stad kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.

	== Bakgrunn og familie ==		== Bakgrunn og familie ==
	Nils Dahl ~~var~~ var bondeson. Han var fødd og oppvaksen på Nilsgarden av Øvstedal i Tresfjord. Foreldra var gardbrukarparet Nils Larsen Dahl og Anna Larsdotter frå Øye i [[Stordal kommune\|Stordal]]. Nils Nilssøns oldefar på farssida er omtala som «student Lars Dahl», og skal etter familietradisjonen ha flykta frå Danmark.		Nils Dahl var bondeson. Han var fødd og oppvaksen på Nilsgarden av Øvstedal i Tresfjord. Foreldra var gardbrukarparet Nils Larsen Dahl og Anna Larsdotter frå Øye i [[Stordal kommune\|Stordal]]. Nils Nilssøns oldefar på farssida er omtala som «student Lars Dahl», og skal etter familietradisjonen ha flykta frå Danmark.

	Nils Dahl var gift med [[Christopha Kirstine Rønneberg]], dotter av kjøpmann i [[Ålesund]] [[Peder Elias Rønneberg]] og fyrste kone [[Charlotte Marie Hagerup]]. Nils og Christopha Dahl fekk fire born som voks opp:		Nils Dahl var gift med [[Christopha Kirstine Rønneberg]], dotter av kjøpmann i [[Ålesund]] [[Peder Elias Rønneberg]] og fyrste kone [[Charlotte Marie Hagerup]]. Nils og Christopha Dahl fekk fire born som voks opp:

Siri Iversen: Teksterstatting – «Kategori:Eid kommune» til «Kategori:Stad kommune Kategori:Eid»

2020-01-06T14:14:24Z

Teksterstatting – «Kategori:Eid kommune» til «Kategori:Stad kommune Kategori:Eid»

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. jan. 2020 kl. 14:14
Linje 34:		Linje 34:
	[[Kategori:Vestnes kommune]]		[[Kategori:Vestnes kommune]]
	[[Kategori:Gulen kommune]]		[[Kategori:Gulen kommune]]
	[[Kategori:Eid ~~kommune~~]]		[[Kategori:Stad kommune]]
			[[Kategori:Eid]]
	[[Kategori:Forfattere]]		[[Kategori:Forfattere]]
	[[Kategori:Stortingsrepresentanter]]		[[Kategori:Stortingsrepresentanter]]
	[[Kategori:Teologer]]		[[Kategori:Teologer]]
	{{nn}}		{{nn}}

Olve Utne: {{nn}}

2017-09-05T07:32:11Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 5. sep. 2017 kl. 07:32
Linje 38:		Linje 38:
	[[Kategori:Stortingsrepresentanter]]		[[Kategori:Stortingsrepresentanter]]
	[[Kategori:Teologer]]		[[Kategori:Teologer]]
			{{nn}}

Hans P. Hosar på 22. feb. 2017 kl. 07:16

2017-02-22T07:16:30Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 22. feb. 2017 kl. 07:16
Linje 11:		Linje 11:

	== Utdanning og yrkeskarriere ==		== Utdanning og yrkeskarriere ==
	Det framgår ikkje av gjennomgådde kjelder korleis skulegangen var frå fyrst av. [[Jacob Neumann\|Biskop Neumann]] vart merksam på nokre dikt som Nils hadde skrive, og gjorde sitt til å hjelpe guten fram til ein utdanningsveg. Han tok examen artium i 1828 dimittert (uteksaminert) av sokneprest i [[Sund kommune\|Sund]] [[Johan Fritzner Greve]]. Etter det tok Dahl teologisk embetseksamen allereie i 1830. Han hadde eit kort opphald i Frankrike i 1831. Året etter vart han personaellkapellan i [[~~Eivindvik~~]] i ~~nåverande~~ [[~~Gulen kommune~~]] i [[Sogn]]~~, så~~ vikarprest ~~i ledige kall~~ i [[Bergen stift]] ~~1833-1838~~. Han vart residerande kapellan i [[Melhus]] i Sør-Trøndelag i 1838, der han budde med familien på kapellangarden Varmbo. I 1851 fekk han sokneprestkallet i [[Eid]] i [[Nordfjord]], men tok avskil i 1854 på grunn av sjukdom (tuberkulose), og døydde seinare same året. Han er gravlagd på kyrkjegarden på Nordfjordeid.		Det framgår ikkje av gjennomgådde kjelder korleis skulegangen var frå fyrst av. [[Jacob Neumann\|Biskop Neumann]] vart merksam på nokre dikt som Nils hadde skrive, og gjorde sitt til å hjelpe guten fram til ein utdanningsveg. Han tok examen artium i 1828 dimittert (uteksaminert) av sokneprest i [[Sund kommune\|Sund]] [[Johan Fritzner Greve]]. Etter det tok Dahl teologisk embetseksamen allereie i 1830. Han hadde eit kort opphald i Frankrike i 1831. Året etter vart han personaellkapellan for den vidgjetne «folkeopplysningspresten» [[Nils Griis Alstrup Dahl]] i [[Eivindvik]] i [[Sogn]]. (Trass namnelikskapen var ikkje dei to i slekt.) I tidsrommet 1833-1838 var Nils Nilssøn Dahl fast vikarprest i [[Bergen stift]]. Han vart så residerande kapellan i [[Melhus]] i Sør-Trøndelag i 1838, der han budde med familien på kapellangarden Varmbo. I 1851 fekk han sokneprestkallet i [[Eid]] i [[Nordfjord]], men tok avskil i 1854 på grunn av sjukdom (tuberkulose), og døydde seinare same året. Han er gravlagd på kyrkjegarden på Nordfjordeid.

	Nils Nilssøn Dahl var aktiv i lokalsamfunnet også utover det prestegjerninga naturleg førde med seg. Han var mellom anna forlikskommissær og sparebankdirektør både i Melhus og Eid.		Nils Nilssøn Dahl var aktiv i lokalsamfunnet også utover det prestegjerninga naturleg førde med seg. Han var mellom anna forlikskommissær og sparebankdirektør både i Melhus og Eid.
Linje 19:		Linje 19:

	== Forfattar ==		== Forfattar ==
	Nils Nilssøn Dahl skreiv fleire bøker, deriblant ''Fortællinger for Folket'' (1844) og ei rekkje dikt og artiklar.		Nils Nilssøn Dahl skreiv fleire bøker, deriblant ''Fortællinger for Folket'' (1844) og ei rekkje dikt og artiklar. Etter Wergelands død gav Dahl ut ''Udvalgte Digte af H. Wergeland'', saman med [[Conrad Nicolai Schwach]].

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==

Hans P. Hosar på 21. feb. 2017 kl. 16:00

2017-02-21T16:00:11Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. feb. 2017 kl. 16:00
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[Eid kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.		'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[Eid kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.

			== Bakgrunn og familie ==
	Nils Dahl var var bondeson. Han var fødd og oppvaksen på Nilsgarden av Øvstedal i Tresfjord. Foreldra var gardbrukarparet Nils Larsen Dahl og Anna Larsdotter frå Øye i [[Stordal kommune\|Stordal]]. Nils Nilssøns oldefar på farssida er omtala som «student Lars Dahl», og skal etter familietradisjonen ha flykta frå Danmark.		Nils Dahl var var bondeson. Han var fødd og oppvaksen på Nilsgarden av Øvstedal i Tresfjord. Foreldra var gardbrukarparet Nils Larsen Dahl og Anna Larsdotter frå Øye i [[Stordal kommune\|Stordal]]. Nils Nilssøns oldefar på farssida er omtala som «student Lars Dahl», og skal etter familietradisjonen ha flykta frå Danmark.

Linje 9:		Linje 10:
	*[[Ulrikke Dahl\|Ulrikke]] (1846-1923), forfattar, ugift.		*[[Ulrikke Dahl\|Ulrikke]] (1846-1923), forfattar, ugift.

			== Utdanning og yrkeskarriere ==
	Det framgår ikkje av gjennomgådde kjelder korleis skulegangen var frå fyrst av. [[Jacob Neumann\|Biskop Neumann]] vart merksam på nokre dikt som Nils hadde skrive, og gjorde sitt til å hjelpe guten fram til ein utdanningsveg. Han tok examen artium i 1828 dimittert (uteksaminert) av sokneprest i [[Sund kommune\|Sund]] [[Johan Fritzner Greve]]. Etter det tok Dahl teologisk embetseksamen allereie i 1830. Han hadde eit kort opphald i Frankrike i 1831. Året etter vart han personaellkapellan i [[Eivindvik]] i nåverande [[Gulen kommune]] i [[Sogn]], så vikarprest i ledige kall i [[Bergen stift]] 1833-1838. Han vart residerande kapellan i [[Melhus]] i Sør-Trøndelag i 1838, der han budde med familien på kapellangarden Varmbo. I 1851 fekk han sokneprestkallet i [[Eid]] i [[Nordfjord]], men tok avskil i 1854 på grunn av sjukdom (tuberkulose), og døydde seinare same året. Han er gravlagd på kyrkjegarden på Nordfjordeid.		Det framgår ikkje av gjennomgådde kjelder korleis skulegangen var frå fyrst av. [[Jacob Neumann\|Biskop Neumann]] vart merksam på nokre dikt som Nils hadde skrive, og gjorde sitt til å hjelpe guten fram til ein utdanningsveg. Han tok examen artium i 1828 dimittert (uteksaminert) av sokneprest i [[Sund kommune\|Sund]] [[Johan Fritzner Greve]]. Etter det tok Dahl teologisk embetseksamen allereie i 1830. Han hadde eit kort opphald i Frankrike i 1831. Året etter vart han personaellkapellan i [[Eivindvik]] i nåverande [[Gulen kommune]] i [[Sogn]], så vikarprest i ledige kall i [[Bergen stift]] 1833-1838. Han vart residerande kapellan i [[Melhus]] i Sør-Trøndelag i 1838, der han budde med familien på kapellangarden Varmbo. I 1851 fekk han sokneprestkallet i [[Eid]] i [[Nordfjord]], men tok avskil i 1854 på grunn av sjukdom (tuberkulose), og døydde seinare same året. Han er gravlagd på kyrkjegarden på Nordfjordeid.

	Nils Nilssøn Dahl var aktiv i lokalsamfunnet også utover det prestegjerninga naturleg førde med seg. Han var mellom anna forlikskommissær og sparebankdirektør både i Melhus og Eid.		Nils Nilssøn Dahl var aktiv i lokalsamfunnet også utover det prestegjerninga naturleg førde med seg. Han var mellom anna forlikskommissær og sparebankdirektør både i Melhus og Eid.

			== Politikaren ==
	Dahl var suppleant (vara) til Stortinget frå Søndre Trondhjems amt i 1842, og var representant for same amtet i 1845, 1848 og 1851. Han var odelstingspresident i 1848 og visepresident i 1851. Av andre posisjonar på Stortinget kan nemnast at han var formann i konstitusjonskomiten, trykningskomiteen og arbeidarkomiteen. Historisk har han kanskje markert seg sterkast som den som formulerte innstillinga som var grunnlaget for opphevinga av jødeparagrafen. Han var rekna som ein av Stortingets beste talarar.		Dahl var suppleant (vara) til Stortinget frå Søndre Trondhjems amt i 1842, og var representant for same amtet i 1845, 1848 og 1851. Han var odelstingspresident i 1848 og visepresident i 1851. Av andre posisjonar på Stortinget kan nemnast at han var formann i konstitusjonskomiten, trykningskomiteen og arbeidarkomiteen. Historisk har han kanskje markert seg sterkast som den som formulerte innstillinga som var grunnlaget for opphevinga av jødeparagrafen. Han var rekna som ein av Stortingets beste talarar.

			== Forfattar ==
	Nils Nilssøn Dahl skreiv fleire bøker, deriblant ''Fortællinger for Folket'' (1844) og ei rekkje dikt og artiklar.		Nils Nilssøn Dahl skreiv fleire bøker, deriblant ''Fortællinger for Folket'' (1844) og ei rekkje dikt og artiklar.

Hans P. Hosar på 21. feb. 2017 kl. 15:56

2017-02-21T15:56:29Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. feb. 2017 kl. 15:56
Linje 9:		Linje 9:
	*[[Ulrikke Dahl\|Ulrikke]] (1846-1923), forfattar, ugift.		*[[Ulrikke Dahl\|Ulrikke]] (1846-1923), forfattar, ugift.

	Det framgår ikkje av gjennomgådde kjelder korleis skulegangen var frå fyrst av. Han tok examen artium i 1828 ~~og deretter~~ teologisk embetseksamen allereie i 1830. Han hadde eit kort opphald i Frankrike i 1831. Året etter vart han personaellkapellan i [[Eivindvik]] i nåverande [[Gulen kommune]] i [[Sogn]], så vikarprest i ledige kall i [[Bergen stift]] 1833-1838. Han vart residerande kapellan i [[Melhus]] i Sør-Trøndelag i 1838, der han budde med familien på kapellangarden Varmbo. I 1851 fekk han sokneprestkallet i [[Eid]] i [[Nordfjord]], men tok avskil i 1854 på grunn av sjukdom (tuberkulose), og døydde seinare same året. Han er gravlagd på kyrkjegarden på Nordfjordeid.		Det framgår ikkje av gjennomgådde kjelder korleis skulegangen var frå fyrst av. [[Jacob Neumann\|Biskop Neumann]] vart merksam på nokre dikt som Nils hadde skrive, og gjorde sitt til å hjelpe guten fram til ein utdanningsveg. Han tok examen artium i 1828 dimittert (uteksaminert) av sokneprest i [[Sund kommune\|Sund]] [[Johan Fritzner Greve]]. Etter det tok Dahl teologisk embetseksamen allereie i 1830. Han hadde eit kort opphald i Frankrike i 1831. Året etter vart han personaellkapellan i [[Eivindvik]] i nåverande [[Gulen kommune]] i [[Sogn]], så vikarprest i ledige kall i [[Bergen stift]] 1833-1838. Han vart residerande kapellan i [[Melhus]] i Sør-Trøndelag i 1838, der han budde med familien på kapellangarden Varmbo. I 1851 fekk han sokneprestkallet i [[Eid]] i [[Nordfjord]], men tok avskil i 1854 på grunn av sjukdom (tuberkulose), og døydde seinare same året. Han er gravlagd på kyrkjegarden på Nordfjordeid.

	Nils Nilssøn Dahl var aktiv i lokalsamfunnet også utover det prestegjerninga naturleg førde med seg. Han var mellom anna forlikskommissær og sparebankdirektør både i Melhus og Eid.		Nils Nilssøn Dahl var aktiv i lokalsamfunnet også utover det prestegjerninga naturleg førde med seg. Han var mellom anna forlikskommissær og sparebankdirektør både i Melhus og Eid.
Linje 20:		Linje 20:
	*Elstad, Hallgeir: Artikkel om Nils Nilssøn Dahl i [https://snl.no/Nils_Nilss%C3%B8n_Dahl Store norske leksikon.]		*Elstad, Hallgeir: Artikkel om Nils Nilssøn Dahl i [https://snl.no/Nils_Nilss%C3%B8n_Dahl Store norske leksikon.]
	*Lindstøl, Tallak: artikkel om Walter Scott Dhl i ''Stortinget og statsraadet 1814-1914'', 1. bind, Kristiania 1914.		*Lindstøl, Tallak: artikkel om Walter Scott Dhl i ''Stortinget og statsraadet 1814-1914'', 1. bind, Kristiania 1914.
			*Halvorsen, J.B. (red.): ''Norsk forfatter-lexicon 1814-1880'' bd. 2, Kristiania 1888.
	*Sørås, Odd: «Ulrikke Dahl - forfattaren på Stokkeland» i ''Romsdal sogelag årsskrift 1994''.		*Sørås, Odd: «Ulrikke Dahl - forfattaren på Stokkeland» i ''Romsdal sogelag årsskrift 1994''.

Hans P. Hosar på 21. feb. 2017 kl. 10:24

2017-02-21T10:24:16Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. feb. 2017 kl. 10:24
Linje 1:		Linje 1:
	~~{{Under arbeid}}~~
	'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[Eid kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.		'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[Eid kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.

Hans P. Hosar på 21. feb. 2017 kl. 10:23

2017-02-21T10:23:55Z

@@ Linje 9: / Linje 9: @@
 *[[Konrad Dahl (1843–1931)|Konrad]] (1843-1931), prest og forfattar og
 *[[Ulrikke Dahl|Ulrikke]] (1846-1923), forfattar, ugift.
 == Kjelder og litteratur ==
-https://snl.no/Nils_Nilss%C3%B8n_Dahl
+*Elstad, Hallgeir: Artikkel om Nils Nilssøn Dahl i [https://snl.no/Nils_Nilss%C3%B8n_Dahl Store norske leksikon.]

Hans P. Hosar på 21. feb. 2017 kl. 09:36

2017-02-21T09:36:50Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. feb. 2017 kl. 09:36
Linje 3:		Linje 3:

	Nils Dahl var var bondeson. Han var fødd og oppvaksen på Nilsgarden av Øvstedal i Tresfjord. Foreldra var gardbrukarparet Nils Larsen Dahl og Anna Larsdotter frå Øye i [[Stordal kommune\|Stordal]]. Nils Nilssøns oldefar på farssida er omtala som «student Lars Dahl», og skal etter familietradisjonen ha flykta frå Danmark.		Nils Dahl var var bondeson. Han var fødd og oppvaksen på Nilsgarden av Øvstedal i Tresfjord. Foreldra var gardbrukarparet Nils Larsen Dahl og Anna Larsdotter frå Øye i [[Stordal kommune\|Stordal]]. Nils Nilssøns oldefar på farssida er omtala som «student Lars Dahl», og skal etter familietradisjonen ha flykta frå Danmark.

			Nils Dahl var gift med [[Christopha Kirstine Rønneberg]], dotter av kjøpmann i [[Ålesund]] [[Peder Elias Rønneberg]] og fyrste kone [[Charlotte Marie Hagerup]]. Nils og Christopha Dahl fekk fire born som voks opp:
			*[[Walter Scott Dahl\|Walter Scott]] (1839-1906), jurist, stortingsmann og statsråd,
			*[[Nicoline Harbitz\|Nicoline]] (1841-1898) gift Harbitz, forfattar,
			*[[Konrad Dahl (1843–1931)\|Konrad]] (1843-1931), prest og forfattar og
			*[[Ulrikke Dahl\|Ulrikke]] (1846-1923), forfattar, ugift.

	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==
	https://snl.no/Nils_Nilss%C3%B8n_Dahl		https://snl.no/Nils_Nilss%C3%B8n_Dahl

Hans P. Hosar på 21. feb. 2017 kl. 09:30

2017-02-21T09:30:31Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. feb. 2017 kl. 09:30
Linje 1:		Linje 1:
			{{Under arbeid}}
	'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[Eid kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.		'''[[Nils Nilssøn Dahl]]''' (fødd i [[Tresfjord herred\|Tresfjord]] i nåverande [[Vestnes kommune]] 18. juli 1806, død på [[Nordfjordeid]] i nåverande [[Eid kommune]] 2. juli 1854) var teolog, stortingsmann og forfattar. Som politikar tilhøyrde han den nasjonalliberale retninga. Han var ein god ven av [[Wergeland]], og skreiv som stortingsmann innstillinga om [[Jødeparagrafen\|jødesaka]] i 1851.