Per Sivle - Sideversjonshistorikk

PaulVIF: /* Liv og virke */

2022-11-10T13:15:33Z

Liv og virke

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. nov. 2022 kl. 13:15
Linje 28:		Linje 28:
	Då faren døydde i 1898 som ein velståande mann arva Per Sivle ein gard utanfor Drammen. Han freista å leve som gardbrukar, men dette passa ikkje for han, og han selde garden etter nokre få år. Økonomisk hadde han det ikkje så greit, men reisestipend frå [[Stortinget]] fleire gonger i 1890-åra hjelpte ein del.		Då faren døydde i 1898 som ein velståande mann arva Per Sivle ein gard utanfor Drammen. Han freista å leve som gardbrukar, men dette passa ikkje for han, og han selde garden etter nokre få år. Økonomisk hadde han det ikkje så greit, men reisestipend frå [[Stortinget]] fleire gonger i 1890-åra hjelpte ein del.

	Etter århundreskiftet klarte han ikkje å skrive like godt som før. Den siste diktsamlinga, ''Olavs-Kvæde'', vart ikkje godt motteke av kritikarane. Dei meinte at Sivle ikkje greidde å fornye seg. Det var ein debatt om han framleis skulle få stipend, og i 1904 ramla han ut av lista over diktarar som fekk støtte frå staten. Kritikerslakt og stipendnekt, saman med nerve- og alkoholproblem, førte til at han i septemner 1904 skaut seg på [[Kristiania ~~bad~~]] i [[Ringsgangen (Pipervika)\|Ringsgangen]] 3 i [[Pipervika]].		Etter århundreskiftet klarte han ikkje å skrive like godt som før. Den siste diktsamlinga, ''Olavs-Kvæde'', vart ikkje godt motteke av kritikarane. Dei meinte at Sivle ikkje greidde å fornye seg. Det var ein debatt om han framleis skulle få stipend, og i 1904 ramla han ut av lista over diktarar som fekk støtte frå staten. Kritikerslakt og stipendnekt, saman med nerve- og alkoholproblem, førte til at han i septemner 1904 skaut seg på [[Kristiania Bad]] i [[Ringsgangen (Pipervika)\|Ringsgangen]] 3 i [[Pipervika]].

	==Ettermæle==		==Ettermæle==

PaulVIF: /* Ettermæle */

2019-06-01T09:10:55Z

Ettermæle

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jun. 2019 kl. 09:10
Linje 31:		Linje 31:

	==Ettermæle==		==Ettermæle==
			{{thumb\|Stalheim - no-nb digifoto 20150121 00137 NB MIT FNR 19579.jpg\|Sivlesteinen ved [[Stalheim turisthotell]] på toppen av [[Stalheimskleiva]]\|[[Nasjonalbiblioteket]]\|1960}}
	På [[Strømsgodset kirkegård]] i Drammen står ein bauta over Per Sivle, med sitatet «Eg har ei visa eg, og det er Noreg».		På [[Strømsgodset kirkegård]] i Drammen står ein bauta over Per Sivle, med sitatet «Eg har ei visa eg, og det er Noreg».

PaulVIF: /* Ettermæle */

2019-06-01T09:07:31Z

Ettermæle

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jun. 2019 kl. 09:07
Linje 34:		Linje 34:
	På [[Strømsgodset kirkegård]] i Drammen står ein bauta over Per Sivle, med sitatet «Eg har ei visa eg, og det er Noreg».		På [[Strømsgodset kirkegård]] i Drammen står ein bauta over Per Sivle, med sitatet «Eg har ei visa eg, og det er Noreg».

	På toppen av [[Stalheimskleiva]] står Sivlesteinen, reist 1909 med innskripsjonen «Og det er det stora og det er det glupa at merket det stend um mannen han stupa».		På toppen av [[Stalheimskleiva]] ved [[Stalheim turisthotell]] står Sivlesteinen, reist 1909 med innskripsjonen «Og det er det stora og det er det glupa at merket det stend um mannen han stupa».

	Vi finn vegar oppkalla etter han fleire stader i landet:		Vi finn vegar oppkalla etter han fleire stader i landet:

PaulVIF: /* Ettermæle */

2019-06-01T07:34:17Z

Ettermæle

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jun. 2019 kl. 07:34
Linje 33:		Linje 33:

	På [[Strømsgodset kirkegård]] i Drammen står ein bauta over Per Sivle, med sitatet «Eg har ei visa eg, og det er Noreg».		På [[Strømsgodset kirkegård]] i Drammen står ein bauta over Per Sivle, med sitatet «Eg har ei visa eg, og det er Noreg».

			På toppen av [[Stalheimskleiva]] står Sivlesteinen, reist 1909 med innskripsjonen «Og det er det stora og det er det glupa at merket det stend um mannen han stupa».

	Vi finn vegar oppkalla etter han fleire stader i landet:		Vi finn vegar oppkalla etter han fleire stader i landet:

PaulVIF på 16. apr. 2019 kl. 13:59

2019-04-16T13:59:53Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. apr. 2019 kl. 13:59
Linje 61:		Linje 61:
	{{DEFAULTSORT:Sivle, Per}}		{{DEFAULTSORT:Sivle, Per}}
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]
	~~[[Kategori:Fødsler i 1857]]~~
	~~[[Kategori:Dødsfall i 1904]]~~
	[[Kategori:Forfattere]]		[[Kategori:Forfattere]]
	[[kategori:Aurland kommune]]		[[kategori:Aurland kommune]]
	[[kategori:Oslo kommune]]		[[kategori:Oslo kommune]]
			[[Kategori:Fødsler i 1857]]
			[[Kategori:Dødsfall i 1904]]
	{{nn}}		{{nn}}

PaulVIF: /* Liv og virke */ lenke

2019-04-16T13:57:12Z

Liv og virke: lenke

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. apr. 2019 kl. 13:57
Linje 28:		Linje 28:
	Då faren døydde i 1898 som ein velståande mann arva Per Sivle ein gard utanfor Drammen. Han freista å leve som gardbrukar, men dette passa ikkje for han, og han selde garden etter nokre få år. Økonomisk hadde han det ikkje så greit, men reisestipend frå [[Stortinget]] fleire gonger i 1890-åra hjelpte ein del.		Då faren døydde i 1898 som ein velståande mann arva Per Sivle ein gard utanfor Drammen. Han freista å leve som gardbrukar, men dette passa ikkje for han, og han selde garden etter nokre få år. Økonomisk hadde han det ikkje så greit, men reisestipend frå [[Stortinget]] fleire gonger i 1890-åra hjelpte ein del.

	Etter århundreskiftet klarte han ikkje å skrive like godt som før. Den siste diktsamlinga, ''Olavs-Kvæde'', vart ikkje godt motteke av kritikarane. Dei meinte at Sivle ikkje greidde å fornye seg. Det var ein debatt om han framleis skulle få stipend, og i 1904 ramla han ut av lista over diktarar som fekk støtte frå staten. Kritikerslakt og stipendnekt, saman med nerve- og alkoholproblem, førte til at han i septemner 1904 skaut seg på [[Kristiania bad]] i [[Ringsgangen (~~Oslo~~)\|Ringsgangen]] 3 i [[Pipervika]].		Etter århundreskiftet klarte han ikkje å skrive like godt som før. Den siste diktsamlinga, ''Olavs-Kvæde'', vart ikkje godt motteke av kritikarane. Dei meinte at Sivle ikkje greidde å fornye seg. Det var ein debatt om han framleis skulle få stipend, og i 1904 ramla han ut av lista over diktarar som fekk støtte frå staten. Kritikerslakt og stipendnekt, saman med nerve- og alkoholproblem, førte til at han i septemner 1904 skaut seg på [[Kristiania bad]] i [[Ringsgangen (Pipervika)\|Ringsgangen]] 3 i [[Pipervika]].

	==Ettermæle==		==Ettermæle==

Cnyborg: fjerner spiremerke, er utvida

2018-12-06T10:09:15Z

fjerner spiremerke, er utvida

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 6. des. 2018 kl. 10:09
Linje 59:		Linje 59:
	* [[Forside:Brevsamling Kleiven-Prestgard\|Brevsamling Kleiven-Prestgard]], sjå [[Personregister til brevsamling Ivar Kleiven og Kristian Prestgard 1886–1932\|personregister]].		* [[Forside:Brevsamling Kleiven-Prestgard\|Brevsamling Kleiven-Prestgard]], sjå [[Personregister til brevsamling Ivar Kleiven og Kristian Prestgard 1886–1932\|personregister]].

	~~{{Spire}}~~
	{{DEFAULTSORT:Sivle, Per}}		{{DEFAULTSORT:Sivle, Per}}
	[[Kategori:Personer]]		[[Kategori:Personer]]

Cnyborg: /* Liv og virke */

2018-09-19T08:11:09Z

Liv og virke

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. sep. 2018 kl. 08:11
Linje 10:		Linje 10:
	==Liv og virke==		==Liv og virke==

	Han vart døypt i [[Flåm kyrkje]] den 24. mai 1857 – navneforma som står i kyrkjeboka er Peder – og står som fødd utanfor ekteskap. Mora døydde i barselseng då han var to år gamal, og faren var ute og farta som hestehandlar. Per Sivle vaks derfor opp hos ulike skyldfolk, og flytta ofte mellom dei.		Han vart døypt i [[Flåm kyrkje]] den 24. mai 1857 – navneforma som står i kyrkjeboka er Peder – og står som fødd utanfor ekteskap.<ref>{{digitalarkivet-skann\|kb20070109370066\|SAB, Aurland Sokneprestembete*, Ministerialbok nr. A 8, 1853-1879, s. 17}}.</ref> Mora døydde i barselseng då han var to år gamal, og faren var ute og farta som hestehandlar. Per Sivle vaks derfor opp hos ulike skyldfolk, og flytta ofte mellom dei.

	Han byrja tidleg å interessere seg for bøker, noko faren oppmuntra han til. Då han var femten reiste Per Sivle til [[Sogndal]] for å gå på [[Sogndal folkehøgskule]]. Han vart kjend med målmannen [[Henrik Krohn]], og etter to år på skulen fortsatte han eit halvt år som elev hos han.		Han byrja tidleg å interessere seg for bøker, noko faren oppmuntra han til. Då han var femten reiste Per Sivle til [[Sogndal]] for å gå på [[Sogndal folkehøgskule]]. Han vart kjend med målmannen [[Henrik Krohn]], og etter to år på skulen fortsatte han eit halvt år som elev hos han.

Cnyborg på 19. sep. 2018 kl. 08:07

2018-09-19T08:07:20Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. sep. 2018 kl. 08:07
Linje 6:		Linje 6:
	Han var son av hestehandlar og gardbrukar [[Eirik Hansson Sivle (1825–1898)\|Eirik Hansson Sivle]] (1825–1898) og [[Susanna Andersdotter Ryum (1821–1859)\|Susanna Andersdotter Ryum]] (1821–1859).		Han var son av hestehandlar og gardbrukar [[Eirik Hansson Sivle (1825–1898)\|Eirik Hansson Sivle]] (1825–1898) og [[Susanna Andersdotter Ryum (1821–1859)\|Susanna Andersdotter Ryum]] (1821–1859).

	Den 1. august 1887 vart han gift i [[Laksevåg]] med [[Wenche von der Lippe Nilsen (1856–1932)\|Wenche von der Lippe Nilsen]] (1856–1932), som var dotter av seglmakar og skipsreiar [[Randolph Nilsen (1826–1909)\|Randolph Nilsen]] og [[Wenche Elisabeth Mowinckel (1830–1905)\|Wenche Elisabeth Mowinckel]]. Dei fekk dottera [[~~Susanna~~ Sivle]] (f. 1888).		Den 1. august 1887 vart han gift i [[Laksevåg]] med [[Wenche von der Lippe Nilsen (1856–1932)\|Wenche von der Lippe Nilsen]] (1856–1932), som var dotter av seglmakar og skipsreiar [[Randolph Nilsen (1826–1909)\|Randolph Nilsen]] og [[Wenche Elisabeth Mowinckel (1830–1905)\|Wenche Elisabeth Mowinckel]]. Dei fekk dottera [[Sussi Sivle]] (f. 1888).

	==Liv og virke==		==Liv og virke==
Linje 16:		Linje 16:
	Han hadde planer om å verte prest, og i 1875 drog han til Christiania for å studere. Han vart sjuk, og lækjaren konstaterte at han hadde fått ein nervesjukdom. Han mente at det var all lesinga som var problemet, og Sivle braut av studiane. I staden satsa han på skrivinga. I 1872 hadde han fått sine fyrste dikt på prent i ''[[Vossingen]]'', og seinare tok fleire aviser dei imot. Debutboka ''En digters drøm'' kom i 1878. Den vart utgjeven under pseudonymet Simon de Vita. Som tittelen syner var boka på dansk-norsk. Frå den neste boka nytta han [[landsmål]], og det var språket han nytte mest i seinare tekstar.		Han hadde planer om å verte prest, og i 1875 drog han til Christiania for å studere. Han vart sjuk, og lækjaren konstaterte at han hadde fått ein nervesjukdom. Han mente at det var all lesinga som var problemet, og Sivle braut av studiane. I staden satsa han på skrivinga. I 1872 hadde han fått sine fyrste dikt på prent i ''[[Vossingen]]'', og seinare tok fleire aviser dei imot. Debutboka ''En digters drøm'' kom i 1878. Den vart utgjeven under pseudonymet Simon de Vita. Som tittelen syner var boka på dansk-norsk. Frå den neste boka nytta han [[landsmål]], og det var språket han nytte mest i seinare tekstar.

	I 1883–1884 var Sivle redaktør i ''[[Buskeruds Amtstidende]]''. I 1885 reiste han så til [[Danmark]] for å gå på [[Askov Højskole]]. Han var eldre enn dei fleste elevane, og fungerte ofte som lærar for dei. Han vende fleire gonger seinare i livet attende til Askov for å finne ro til å skrive. Der møtte han òg Wenche von der Lippe Nilsen, som han gifta seg med. Dei var gift så lenge han levde, men budde for det meste frå kvarandra. Dottera ~~Susanna~~ var mest hos mora.		I 1883–1884 var Sivle redaktør i ''[[Buskeruds Amtstidende]]''. I 1885 reiste han så til [[Danmark]] for å gå på [[Askov Højskole]]. Han var eldre enn dei fleste elevane, og fungerte ofte som lærar for dei. Han vende fleire gonger seinare i livet attende til Askov for å finne ro til å skrive. Der møtte han òg Wenche von der Lippe Nilsen, som han gifta seg med. Dei var gift så lenge han levde, men budde for det meste frå kvarandra. Dottera Sussi var mest hos mora.

	I 1887 vart han redaktør i ''[[Kristianiaposten]]'', der han var til 1891. Avisa var eit organ for [[Venstre]], og Sivle hadde vist ein dragning mot sosialismen. Då han skreiv leiarartiklar som støtta [[Johan Sverdrup]] fekk han kritikk frå fleire som meinte at han sveik ideala sine. Samstundes nytta han stadig høvet til å prente arbeidardikt i avisa. Han hadde òg sitt litterære gjennombrot i 1887 med ''Sogor'', ei samling av fem forteljingar. Han sleit òg mykje med sjukdomen på denne tida. I eit brev til [[Iver Kleiven]] skreiv [[Kristian Prestgard]] den 10. januar 1887: «Men det er syrgjelegt med Sivle au stakkar. Han er nervøs, myrk og udygtug til å arbeida alt imillom.».<ref>[[Kjeldearkiv:1887-01-10 Brev frå Prestgard til Kleiven]].</ref>		I 1887 vart han redaktør i ''[[Kristianiaposten]]'', der han var til 1891. Avisa var eit organ for [[Venstre]], og Sivle hadde vist ein dragning mot sosialismen. Då han skreiv leiarartiklar som støtta [[Johan Sverdrup]] fekk han kritikk frå fleire som meinte at han sveik ideala sine. Samstundes nytta han stadig høvet til å prente arbeidardikt i avisa. Han hadde òg sitt litterære gjennombrot i 1887 med ''Sogor'', ei samling av fem forteljingar. Han sleit òg mykje med sjukdomen på denne tida. I eit brev til [[Iver Kleiven]] skreiv [[Kristian Prestgard]] den 10. januar 1887: «Men det er syrgjelegt med Sivle au stakkar. Han er nervøs, myrk og udygtug til å arbeida alt imillom.».<ref>[[Kjeldearkiv:1887-01-10 Brev frå Prestgard til Kleiven]].</ref>

Cnyborg på 19. sep. 2018 kl. 08:02

2018-09-19T08:02:41Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. sep. 2018 kl. 08:02
Linje 18:		Linje 18:
	I 1883–1884 var Sivle redaktør i ''[[Buskeruds Amtstidende]]''. I 1885 reiste han så til [[Danmark]] for å gå på [[Askov Højskole]]. Han var eldre enn dei fleste elevane, og fungerte ofte som lærar for dei. Han vende fleire gonger seinare i livet attende til Askov for å finne ro til å skrive. Der møtte han òg Wenche von der Lippe Nilsen, som han gifta seg med. Dei var gift så lenge han levde, men budde for det meste frå kvarandra. Dottera Susanna var mest hos mora.		I 1883–1884 var Sivle redaktør i ''[[Buskeruds Amtstidende]]''. I 1885 reiste han så til [[Danmark]] for å gå på [[Askov Højskole]]. Han var eldre enn dei fleste elevane, og fungerte ofte som lærar for dei. Han vende fleire gonger seinare i livet attende til Askov for å finne ro til å skrive. Der møtte han òg Wenche von der Lippe Nilsen, som han gifta seg med. Dei var gift så lenge han levde, men budde for det meste frå kvarandra. Dottera Susanna var mest hos mora.

	I 1887 vart han redaktør i ''[[Kristianiaposten]]'', der han var til 1891. Avisa var eit organ for [[Venstre]], og Sivle hadde vist ein dragning mot sosialismen. Då han skreiv leiarartiklar som støtta [[Johan Sverdrup]] fekk han kritikk frå fleire som meinte at han sveik ideala sine. Samstundes nytta han stadig høvet til å prente arbeidardikt i avisa. Han hadde òg sitt litterære gjennombrot i 1887 med ''Sogor'', ei samling av fem forteljingar.		I 1887 vart han redaktør i ''[[Kristianiaposten]]'', der han var til 1891. Avisa var eit organ for [[Venstre]], og Sivle hadde vist ein dragning mot sosialismen. Då han skreiv leiarartiklar som støtta [[Johan Sverdrup]] fekk han kritikk frå fleire som meinte at han sveik ideala sine. Samstundes nytta han stadig høvet til å prente arbeidardikt i avisa. Han hadde òg sitt litterære gjennombrot i 1887 med ''Sogor'', ei samling av fem forteljingar. Han sleit òg mykje med sjukdomen på denne tida. I eit brev til [[Iver Kleiven]] skreiv [[Kristian Prestgard]] den 10. januar 1887: «Men det er syrgjelegt med Sivle au stakkar. Han er nervøs, myrk og udygtug til å arbeida alt imillom.».<ref>[[Kjeldearkiv:1887-01-10 Brev frå Prestgard til Kleiven]].</ref>

	Då han i 1891 søkte avskil frå ''Kristianiaposten'' var det for å kunne skrive. Den neste romanen var ''Streik'', som er ein av dei fyrste arbeidarromanane i norsk litteratur. Han baserte boka på ein arbeidskonflikt i [[Drammen]] i 1881. Medan dikta hans har stor kunstnerisk verdi, var romanen meir eit politisk innlegg der ein får møte agitatoren Sivle meir enn diktaren. Det skal ikkje tolkast som at han ikkje var stridbar òg som diktar. Han har vorte kalla ein nasjonal kampdiktar, og han nytta ofte historiske personar som inspirasjon for samtidas menneske. I 1890-åra peikar diktinga klårt fram mot [[unionsoppløysinga]] i 1905. Ein finn òg meir personlege dikt, der han mellom anna tar opp kampen mot nervesjukdommen. Denne indre kampen i hans eige sinn kunne han òg knytte saman med kampen for sjølvstende.		Då han i 1891 søkte avskil frå ''Kristianiaposten'' var det for å kunne skrive. Den neste romanen var ''Streik'', som er ein av dei fyrste arbeidarromanane i norsk litteratur. Han baserte boka på ein arbeidskonflikt i [[Drammen]] i 1881. Medan dikta hans har stor kunstnerisk verdi, var romanen meir eit politisk innlegg der ein får møte agitatoren Sivle meir enn diktaren. Det skal ikkje tolkast som at han ikkje var stridbar òg som diktar. Han har vorte kalla ein nasjonal kampdiktar, og han nytta ofte historiske personar som inspirasjon for samtidas menneske. I 1890-åra peikar diktinga klårt fram mot [[unionsoppløysinga]] i 1905. Ein finn òg meir personlege dikt, der han mellom anna tar opp kampen mot nervesjukdommen. Denne indre kampen i hans eige sinn kunne han òg knytte saman med kampen for sjølvstende.
Linje 49:		Linje 49:

	Under [[andre verdskrigen]] vart ei strofe frå diktet «Tord Foleson» nytta på [[NS-bautaen på Stiklestad]]. Dette skjedde førti år etter at Sivle døydde, og altså heilt utan hans medverknad.		Under [[andre verdskrigen]] vart ei strofe frå diktet «Tord Foleson» nytta på [[NS-bautaen på Stiklestad]]. Dette skjedde førti år etter at Sivle døydde, og altså heilt utan hans medverknad.

			==Referansar==

			<references/>

	== Kjelder ==		== Kjelder ==
	*Helleve, Eirik: [https://nbl.snl.no/Per_Sivle Per Sivle] i ''Norsk biografisk leksikon''.		*Helleve, Eirik: [https://nbl.snl.no/Per_Sivle Per Sivle] i ''Norsk biografisk leksikon''.
	*{{hbr1-1\|pv00000000648440\|Per Sivle}}		*{{hbr1-1\|pv00000000648440\|Per Sivle}}.
			* [[Forside:Brevsamling Kleiven-Prestgard\|Brevsamling Kleiven-Prestgard]], sjå [[Personregister til brevsamling Ivar Kleiven og Kristian Prestgard 1886–1932\|personregister]].

	{{Spire}}		{{Spire}}