Runebomme - Sideversjonshistorikk

Olve Utne: /* Namnet */

2022-03-31T20:59:34Z

Namnet

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 31. mar. 2022 kl. 20:59
Linje 23:		Linje 23:

	== Namnet ==		== Namnet ==
	<onlyinclude>På [[samiske språk]] finst det ulike namn på tromma: ''Gievrie'' er det sørsamiske ordet. På [[pitesamisk]] heiter tromma ''~~gåbdis~~'', på [[lulesamisk]] ''goabdes'' og på [[nordsamisk]] heiter ho anten ''goavddis''/''goabdis'' eller ''meavresgárri''. Det [[~~austsamisk~~]]e namnet er ''kyömdes''. </onlyinclude>		<onlyinclude>På [[samiske språk]] finst det ulike namn på tromma: ''Gievrie'' er det sørsamiske ordet. På [[pitesamisk]] heiter tromma ''gåbdes'', på [[lulesamisk]] ''goabdes'' og på [[nordsamisk]] heiter ho anten ''goavddis''/''goabdis'' eller ''meavresgárri''. Det [[skoltesamisk]]e namnet er ''kyömdes''. </onlyinclude>

	De skandinaviske namna inkluderer ''runebomme'' ([[nynorsk]]/[[bokmål]]), ''ceremonitrumma'' ([[svensk]]). Nokre gonger blir òg ordet ''trolltromme'' (norsk) eller ''trolltrumma'' (svensk) bruka, og i nyare tid blir ofte òg ordet ''sjamantromme'' bruka.		Dei skandinaviske namna inkluderer ''runebomme'' ([[nynorsk]]/[[bokmål]]), ''ceremonitrumma'' ([[svensk]]). Nokre gonger blir òg ordet ''trolltromme'' (norsk) eller ''trolltrumma'' (svensk) bruka, og i nyare tid blir ofte òg ordet ''sjamantromme'' bruka.

	== Tidlege skildringar ==		== Tidlege skildringar ==

Cnyborg: /* Norske trommer */

2021-11-10T10:35:21Z

Norske trommer

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. nov. 2021 kl. 10:35
Linje 7:		Linje 7:
	== Norske trommer ==		== Norske trommer ==
	Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. Desse tre er:		Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. Desse tre er:
	# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok på utlån frå Danmark. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].).		# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen (d. 1692)\|Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok på utlån frå Danmark. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].).
	# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>		# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>
	# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuseet]] i [[Trondheim]].		# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuseet]] i [[Trondheim]].

Cnyborg på 10. nov. 2021 kl. 09:00

2021-11-10T09:00:56Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. nov. 2021 kl. 09:00
Linje 7:		Linje 7:
	== Norske trommer ==		== Norske trommer ==
	Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. Desse tre er:		Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. Desse tre er:
	# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].)		# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok på utlån frå Danmark. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].).
	# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>		# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>
	# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuseet]] i [[Trondheim]].		# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuseet]] i [[Trondheim]].
Linje 49:		Linje 49:
	# Sveipeteknikken er bruka på '''vinkelrammetromma''' òg. Der er sjølve sveipen er laga slik at han danar ein vinkel.		# Sveipeteknikken er bruka på '''vinkelrammetromma''' òg. Der er sjølve sveipen er laga slik at han danar ein vinkel.
	# På '''ringtromma''' er ramma av ein sjølvvaksen eller heil, tilskoren fururing. Trommeskinnet er festa med trenaglar på øverkanten av ramma, og skinnkanten er forsterka med ein kantsaum.		# På '''ringtromma''' er ramma av ein sjølvvaksen eller heil, tilskoren fururing. Trommeskinnet er festa med trenaglar på øverkanten av ramma, og skinnkanten er forsterka med ein kantsaum.
	# '''Skåltrommer''', der trommeskåla, eller ramma, er uthola av ei [[rirkule]] — derav namnet skåltromme. [[Furu]]rirkule har vore bruka som materiale i dei fleste falla, men det finst òg enkelte som er laga av [[gran]]rirkuler. Trommeskinnet er festa til ei utstikkande kantlist med ein spesiell type saum som består av festetråd og ein kanttråd av [[sene\|sen]]. Ser vi dette i ein større sjamanistisk samanheng, vil vi oppdaga at den samiske skåltromma er unik i sitt slag.		# '''Skåltrommer''', der trommeskåla, eller ramma, er uthola av ei [[rirkule]] — derav namnet skåltromme. [[Furu]]rirkule har vore bruka som materiale i dei fleste falla, men det finst òg enkelte som er laga av [[gran]]rirkuler. Trommeskinnet er festa til ei utstikkande kantlist med ein spesiell type saum som består av festetråd og ein kanttråd av [[sene\|sen]]. Ser vi dette i ein større sjamanistisk samanheng, vil vi oppdaga at den samiske skåltromma er unik i sitt slag.

	På runebommer av sørleg type er det tradisjonelle solteiknet i midten. I tillegg finst det figurar/symbol for [[torevêr\|tore]] og vind samt ein reinfigur og nokre andre offerdyr. Kring sentralfiguren er det ulike dyrefigurar, eit reingjerde, rein med slede, båtar, ei tromme, kors og de kristnes bustad med hus, [[hest]], [[ku]] og [[geit]]. På toppen den rådande far. Øvst til høgre er figurane frå dødsriket plassert, og nedst på same sida dei tre ''aahkah''. Elles kring kanten ser vi ein jeger med [[pil og boge]], [[rovdyr]], [[reinsdyr]], [[hund]] og [[menneske]].		På runebommer av sørleg type er det tradisjonelle solteiknet i midten. I tillegg finst det figurar/symbol for [[torevêr\|tore]] og vind samt ein reinfigur og nokre andre offerdyr. Kring sentralfiguren er det ulike dyrefigurar, eit reingjerde, rein med slede, båtar, ei tromme, kors og de kristnes bustad med hus, [[hest]], [[ku]] og [[geit]]. På toppen den rådande far. Øvst til høgre er figurane frå dødsriket plassert, og nedst på same sida dei tre ''aahkah''. Elles kring kanten ser vi ein jeger med [[pil og boge]], [[rovdyr]], [[reinsdyr]], [[hund]] og [[menneske]].

PaulVIF: /* Norske trommer */

2021-06-11T16:57:44Z

Norske trommer

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 11. jun. 2021 kl. 16:57
Linje 9:		Linje 9:
	# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].)		# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].)
	# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>		# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>
	# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[~~Vitenskapsmuséet~~]] i [[Trondheim]].		# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuseet]] i [[Trondheim]].

	Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:		Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:

Morten Haugen: kortere ingress - innholdsfortegnelsen høyere opp

2019-11-21T16:45:49Z

kortere ingress - innholdsfortegnelsen høyere opp

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. nov. 2019 kl. 16:45
Linje 5:		Linje 5:
	<onlyinclude>Ei '''[[runebomme]]''' eller '''trolltromme''' er eit [[samar\|samisk]] musikkinstrument bruka i samband med [[sjamanisme]] og til akkompagnement av [[joik]]. Runebomma blir halden med eine handa og består av eit dekorert [[rein]]skinn spent på ei ramme. [[Noaide]]n, den samiske [[sjaman]]en, slår på runebomma med ein karakteristisk T-forma hammar av reinhorn, og ein «visar» forma som ein ring, ein trekant eller ein [[frosk]] ligg på skinnet og legg seg til på eitt av symbola etter kvart. </onlyinclude>		<onlyinclude>Ei '''[[runebomme]]''' eller '''trolltromme''' er eit [[samar\|samisk]] musikkinstrument bruka i samband med [[sjamanisme]] og til akkompagnement av [[joik]]. Runebomma blir halden med eine handa og består av eit dekorert [[rein]]skinn spent på ei ramme. [[Noaide]]n, den samiske [[sjaman]]en, slår på runebomma med ein karakteristisk T-forma hammar av reinhorn, og ein «visar» forma som ein ring, ein trekant eller ein [[frosk]] ligg på skinnet og legg seg til på eitt av symbola etter kvart. </onlyinclude>

	~~<onlyinclude>~~Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. ~~</onlyinclude>~~ Desse tre er:		== Norske trommer ==
			Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. Desse tre er:
	# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].)		# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].)
	# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>		# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>
	# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuséet]] i [[Trondheim]].		# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuséet]] i [[Trondheim]].


	Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:		Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:
Linje 21:		Linje 21:
	# Tilbehør frå ukjent stad, no på [[Kulturhistorisk museum]] i Oslo.		# Tilbehør frå ukjent stad, no på [[Kulturhistorisk museum]] i Oslo.
	# Ei gievrie-ramme vart funnen på fjellet i [[Røyrvik kommune]] inst i Namdalen sommaren 2010 i samband med registrering av samiske kulturminne.<ref>Holmgren, Hanne: [http://sametinget.no/Artikkel.aspx?AId=3948&back=1&MId1=3296 «Runebommeramme funnet i Røyrvik»] på [http://sametinget.no Sametinget.no], sist endra 22.10.2010.</ref>		# Ei gievrie-ramme vart funnen på fjellet i [[Røyrvik kommune]] inst i Namdalen sommaren 2010 i samband med registrering av samiske kulturminne.<ref>Holmgren, Hanne: [http://sametinget.no/Artikkel.aspx?AId=3948&back=1&MId1=3296 «Runebommeramme funnet i Røyrvik»] på [http://sametinget.no Sametinget.no], sist endra 22.10.2010.</ref>


	== Namnet ==		== Namnet ==

Kallrustad på 21. nov. 2019 kl. 07:50

2019-11-21T07:50:30Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. nov. 2019 kl. 07:50
Linje 6:		Linje 6:

	<onlyinclude>Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. </onlyinclude> Desse tre er:		<onlyinclude>Frå [[Noreg]] finst det berre tre kjente, komplette originaleksemplar att, ettersom dei fleste vart øydelagde da [[Samar\|samisk]] kultur vart undertrykt i tidlegare tider. </onlyinclude> Desse tre er:
	# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]]		# Ei [[skåltromme]] etter [[Anders Paulsen]] — konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i Vadsø i 1691, sidan 1979 oppbevart i dei samiske samlingane i Karasjok. (Ein kopi er utstilt på [[Kulturhistorisk museum (Oslo)\|Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].)
	# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>		# Ei sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1723, som finst ved Meininger Museen i Meiningen i Thüringen i [[Tyskland]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%B8yningsfjelltromma Frøyningsfjelltromma] hos Wikipedia på bokmål</ref>
	# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuséet]] i [[Trondheim]].		# Ein sørsamisk [[rammetromme]], først nemnt i 1779, som finst ved [[Vitenskapsmuséet]] i [[Trondheim]].

Ove Pettersen: Tromme nr. 1 har vært på Norsk Folkemuseum siden 1950-tallet.

2019-11-21T04:50:14Z

Tromme nr. 1 har vært på Norsk Folkemuseum siden 1950-tallet.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. nov. 2019 kl. 04:50
Linje 12:		Linje 12:

	Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:		Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:
	# Ei trommeskål (utan skinn) frå [[lulesamar\|lulesamisk]] område ~~som finst ved~~ [[Kulturhistorisk museum~~\|Norsk Folkemuseum~~]] i [[Oslo]].		# Ei trommeskål (utan skinn) frå [[lulesamar\|lulesamisk]] område, no på [[Norsk Folkemuseum]], tidlegare på [[Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].
	# Ei vinkelramme utan skinn frå Bjørsvik i Steigen kommune i Salten som finst ved [[Nordlandsmuseet]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Runebomma_fra_Bj%C3%B8rsvik Runebomma fra Bjørsvik] hos Wikipedia på bokmål</ref><ref name="OLA">Ola Sæther. «Runebomma fra Bjørsvik, Nordfold i Steigen». I: ''Nordland fylkesmuseums årbok'' 1982–83</ref>		# Ei vinkelramme utan skinn frå Bjørsvik i Steigen kommune i Salten som finst ved [[Nordlandsmuseet]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Runebomma_fra_Bj%C3%B8rsvik Runebomma fra Bjørsvik] hos Wikipedia på bokmål</ref><ref name="OLA">Ola Sæther. «Runebomma fra Bjørsvik, Nordfold i Steigen». I: ''Nordland fylkesmuseums årbok'' 1982–83</ref>
	# Ei ramme utan skinn og med tilbehør frå [[Nærøy kommune]] i [[Namdalen]], først nemnt i [[1979]], no på [[Vitenskapsmuseet]] i Trondheim.		# Ei ramme utan skinn og med tilbehør frå [[Nærøy kommune]] i [[Namdalen]], først nemnt i [[1979]], no på [[Vitenskapsmuseet]] i Trondheim.

Ove Pettersen: Tromme nr. 1 har vært på Norsk Folkemusem siden 1950-tallet.

2019-11-21T04:42:51Z

Tromme nr. 1 har vært på Norsk Folkemusem siden 1950-tallet.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. nov. 2019 kl. 04:42
Linje 12:		Linje 12:

	Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:		Dessutan veit vi om desse trommefragmenta frå Noreg:
	# Ei trommeskål (utan skinn) frå [[lulesamar\|lulesamisk]] område som finst ved [[Kulturhistorisk museum]] i [[Oslo]].		# Ei trommeskål (utan skinn) frå [[lulesamar\|lulesamisk]] område som finst ved [[Kulturhistorisk museum\|Norsk Folkemuseum]] i [[Oslo]].
	# Ei vinkelramme utan skinn frå Bjørsvik i Steigen kommune i Salten som finst ved [[Nordlandsmuseet]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Runebomma_fra_Bj%C3%B8rsvik Runebomma fra Bjørsvik] hos Wikipedia på bokmål</ref><ref name="OLA">Ola Sæther. «Runebomma fra Bjørsvik, Nordfold i Steigen». I: ''Nordland fylkesmuseums årbok'' 1982–83</ref>		# Ei vinkelramme utan skinn frå Bjørsvik i Steigen kommune i Salten som finst ved [[Nordlandsmuseet]].<ref>[https://no.wikipedia.org/wiki/Runebomma_fra_Bj%C3%B8rsvik Runebomma fra Bjørsvik] hos Wikipedia på bokmål</ref><ref name="OLA">Ola Sæther. «Runebomma fra Bjørsvik, Nordfold i Steigen». I: ''Nordland fylkesmuseums årbok'' 1982–83</ref>
	# Ei ramme utan skinn og med tilbehør frå [[Nærøy kommune]] i [[Namdalen]], først nemnt i [[1979]], no på [[Vitenskapsmuseet]] i Trondheim.		# Ei ramme utan skinn og med tilbehør frå [[Nærøy kommune]] i [[Namdalen]], først nemnt i [[1979]], no på [[Vitenskapsmuseet]] i Trondheim.

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T10:01:17Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 10:01
Linje 86:		Linje 86:
	[[kategori:slaginstrument]]		[[kategori:slaginstrument]]
	[[kategori:samisk musikk]]		[[kategori:samisk musikk]]
			{{nn}}

Cnyborg: bilde

2015-04-09T08:22:25Z

bilde

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2015 kl. 08:22
Linje 46:		Linje 46:
	Runebomma var like viktig for noaiden som eit [[altar]] er for [[tempelprestar]]. Ho fanst i ulike versjonar, både i projeksjon og innhald, alt etter kvar ho var laga. I følgje [[Ernst Manker]] finst det fire hovudtypar, basert på måten runebomma er bygd på:		Runebomma var like viktig for noaiden som eit [[altar]] er for [[tempelprestar]]. Ho fanst i ulike versjonar, både i projeksjon og innhald, alt etter kvar ho var laga. I følgje [[Ernst Manker]] finst det fire hovudtypar, basert på måten runebomma er bygd på:

	~~[[image:~~11106 runebomme fraa Nordfold i Steigen.jpg~~\|thumb\|right~~\|Vinkelramme frå [[Bjørsvik i Nordfold\|Bjørsvik]] i [[Nordfold]] i [[Steigen kommune]] i [[Salten]], no utstilt i [[Salten museum]]. ~~{{byline~~\|Olve Utne}}]]		{{thumb\|11106 runebomme fraa Nordfold i Steigen.jpg\|Vinkelramme frå [[Bjørsvik i Nordfold\|Bjørsvik]] i [[Nordfold]] i [[Steigen kommune]] i [[Salten]], no utstilt i [[Salten museum]].\|Olve Utne}}
	# På '''sveiptromma''' er trommeramma bøygd av ein [[sveip]], og dei to sveipendane er sauma eller klinka saman. Her er òg [[furu]] det dominerande materialet. Med hjelp av same teknikken som på skåltromma er trommeskinnet her òg festa til øverkanten av ramma.		# På '''sveiptromma''' er trommeramma bøygd av ein [[sveip]], og dei to sveipendane er sauma eller klinka saman. Her er òg [[furu]] det dominerande materialet. Med hjelp av same teknikken som på skåltromma er trommeskinnet her òg festa til øverkanten av ramma.
	# Sveipeteknikken er bruka på '''vinkelrammetromma''' òg. Der er sjølve sveipen er laga slik at han danar ein vinkel.		# Sveipeteknikken er bruka på '''vinkelrammetromma''' òg. Der er sjølve sveipen er laga slik at han danar ein vinkel.
Linje 58:		Linje 58:
	Når runebomma skulle innviast var heile familien samla. Alle satt på sin plass kring elden, og inge fikk røre den nye runebomma. Kvar kvinne gav eit smykke, ei spenne eller ein knapp som vart hengt i ei lêrreim på kanten av runebomma. Her vart det hengt nye ting som tenner og klør òg. Sterkast var drifta frå det pilforma penisbeinet til bjørnen. Hammaren var ein liten T-forma dobbelthammar av reinhorn. Under innviingsseremonien var det yngste guten i familien som fikk æra å slå det første slaget. Det låg som regel ein liten trekant eller ein ring på trommå når noaiden slo. Denne ringen rørte seg og endra retning når tromma vart slegen på, og han vart liggjande over den figuren høgare makter avgjorde at han skulle liggja på.		Når runebomma skulle innviast var heile familien samla. Alle satt på sin plass kring elden, og inge fikk røre den nye runebomma. Kvar kvinne gav eit smykke, ei spenne eller ein knapp som vart hengt i ei lêrreim på kanten av runebomma. Her vart det hengt nye ting som tenner og klør òg. Sterkast var drifta frå det pilforma penisbeinet til bjørnen. Hammaren var ein liten T-forma dobbelthammar av reinhorn. Under innviingsseremonien var det yngste guten i familien som fikk æra å slå det første slaget. Det låg som regel ein liten trekant eller ein ring på trommå når noaiden slo. Denne ringen rørte seg og endra retning når tromma vart slegen på, og han vart liggjande over den figuren høgare makter avgjorde at han skulle liggja på.

	~~[[image:~~Meavresgarri fraa 1691.jpg~~\|thumb~~\|Kopi av ''meavresgárrien'' (gievrien, runebomma) etter Anders Paulsen utstilt i [[Kulturhistorisk museum]], Oslo. Tromma vart konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i [[Vadsø]] i [[1691]]. I 1694 vart ho overført til Det Kongelige Kunstkammer i [[København]]. Sidan 1979 har originalen vore oppbevart i dei samiske samlingane i [[Karasjok]].]]		{{thumb\|Meavresgarri fraa 1691.jpg\|Kopi av ''meavresgárrien'' (gievrien, runebomma) etter Anders Paulsen utstilt i [[Kulturhistorisk museum]], Oslo. Tromma vart konfiskert frå den 100-år gamle samen Anders Paulsen på tinget i [[Vadsø]] i [[1691]]. I 1694 vart ho overført til Det Kongelige Kunstkammer i [[København]]. Sidan 1979 har originalen vore oppbevart i dei samiske samlingane i [[Karasjok]].}}
			{{thumb\|Mari Boine2 Warszawa Sep2007.jpg\|Mari Boine med moderne bomme i Warszawa 2007.\|Henryk Kotowski}}

	[[Kristendom\|Kristne]] misjonærar sette i gang ei stor innsamling på [[1600-talet\|1600-]] og [[1700-talet]]. Dei fleste runebommene vart brent framføre [[kyrkje]]døra. Den som våga å gjømme runebomma eller laga seg ei ny ei, risikerte bøter, fengselsstraff og til og med dødsdom.		[[Kristendom\|Kristne]] misjonærar sette i gang ei stor innsamling på [[1600-talet\|1600-]] og [[1700-talet]]. Dei fleste runebommene vart brent framføre [[kyrkje]]døra. Den som våga å gjømme runebomma eller laga seg ei ny ei, risikerte bøter, fengselsstraff og til og med dødsdom.