Sørsamisk drakttradisjon - Sideversjonshistorikk

EvaRogneflåten på 2. feb. 2022 kl. 09:45

2022-02-02T09:45:41Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 2. feb. 2022 kl. 09:45
Linje 18:		Linje 18:
	* Fossnes, Heidi. «Et glimt inn i sørsamisk draktskikk». ''Bunad'', nr 1, 2017. Side 16-46.		* Fossnes, Heidi. «Et glimt inn i sørsamisk draktskikk». ''Bunad'', nr 1, 2017. Side 16-46.
	* Porscho, Susanna Jannok: «Ammarnäs – Tärnaby [–] Vilhelmina – Åsele», «Jämtland», «Härjedalen», «Dalarna[:] Idre», i ''Samedrakter i Sverige''. (Skrifter från Ájtte ; 3) Jokkmokk : Svenskt Fjäll- och Samemuseum, 1999.		* Porscho, Susanna Jannok: «Ammarnäs – Tärnaby [–] Vilhelmina – Åsele», «Jämtland», «Härjedalen», «Dalarna[:] Idre», i ''Samedrakter i Sverige''. (Skrifter från Ájtte ; 3) Jokkmokk : Svenskt Fjäll- och Samemuseum, 1999.
	* [[Laila Wilks\|Wilks, Laila]]: ~~«Sør~~-samisk ~~drakt»~~, i ''Norsk bunadleksikon''~~, b~~. 3, s. ~~234–241~~.		* [[Laila Wilks\|Wilks, Laila]]: ''Sør-samisk drakt'', s. 234-241 i ''Norsk bunadleksikon : alle norske bunader og samiske folkedrakter''. B. 3. Damm, 2006. ISBN 9788204108197. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2014062307197}}.


	== Sjå òg ==		== Sjå òg ==

Kallrustad: Tre gutar i gapta

2020-08-12T13:23:18Z

Tre gutar i gapta

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 12. aug. 2020 kl. 13:23
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Samar i Vaalaadalen i Jamtland.jpg\|Sørsamiske menn i solveggen [[Vålådalen]] i [[Åre kommun\|Åre]] i [[Jämtland]] en gong føre 1926. Legg merke til dei opne koftene. \|G. Bergstedt}}		<onlyinclude>{{thumb\|Samar i Vaalaadalen i Jamtland.jpg\|Sørsamiske menn i solveggen i [[Vålådalen]] i [[Åre kommun\|Åre]] i [[Jämtland]] en gong føre 1926. Legg merke til dei opne koftene. \|G. Bergstedt}}
	'''[[Sørsamisk drakttradisjon\|Den sørsamiske drakttradisjonen]]''' hører, som [[sørsamar\|sørsamisk]] kultur generelt, heime frå sørlige deler av [[Hemnes kommune\|Hemnes]]/[[Storuman]]/[[Lycksele]] kommunar og sørover. Mot nord grensar den sørsamiske drakttradisjonen mot [[umesamisk drakttradisjon]]. Typiske trekk for sørsamisk drakttradisjon inkluderer V-opning i både kvinne- og mannskofter; [[bringeklede]] med [[tinntrådsbroderi]]; mannskofter med ståande krage og, ofte men ikkje alltid, heil opning framme. Den sørsamiske drakttradisjonen hører, med sine V-opningar og barmklede, med til ein meir generell vestsamisk tradisjon som òg inkluderer [[umesamisk drakttradisjon\|umesamisk]], [[pitesamisk drakttradisjon\|pitesamisk]] og sørlig [[lulesamisk drakttradisjon\|lulesamisk]] drakttradisjon. </onlyinclude>		'''[[Sørsamisk drakttradisjon\|Den sørsamiske drakttradisjonen]]''' hører, som [[sørsamar\|sørsamisk]] kultur generelt, heime frå sørlige deler av [[Hemnes kommune\|Hemnes]]/[[Storuman]]/[[Lycksele]] kommunar og sørover. Mot nord grensar den sørsamiske drakttradisjonen mot [[umesamisk drakttradisjon]]. Typiske trekk for sørsamisk drakttradisjon inkluderer V-opning i både kvinne- og mannskofter; [[bringeklede]] med [[tinntrådsbroderi]]; mannskofter med ståande krage og, ofte men ikkje alltid, heil opning framme. Den sørsamiske drakttradisjonen hører, med sine V-opningar og barmklede, med til ein meir generell vestsamisk tradisjon som òg inkluderer [[umesamisk drakttradisjon\|umesamisk]], [[pitesamisk drakttradisjon\|pitesamisk]] og sørlig [[lulesamisk drakttradisjon\|lulesamisk]] drakttradisjon. </onlyinclude>

Linje 5:		Linje 5:
	{{thumb\|Sami girls in Telemark Norway late 1880.jpg\|To sørsamiske jenter (til venstre), i Telemark i 1880-åra. Evja-Sofie Tomasdotter og Maria Rebecka Tomasdotter kom opprinnelig frå Tärna i [[Storumans kommun\|Storuman]] i Sverige.\|M.M. Lohne.}}		{{thumb\|Sami girls in Telemark Norway late 1880.jpg\|To sørsamiske jenter (til venstre), i Telemark i 1880-åra. Evja-Sofie Tomasdotter og Maria Rebecka Tomasdotter kom opprinnelig frå Tärna i [[Storumans kommun\|Storuman]] i Sverige.\|M.M. Lohne.}}
	=== Kofte ===		=== Kofte ===
			{{thumb\|Gutter i gapta.png\|Gruppeportrett av tre unge gutar i gapta.\|[[Anders Edvard Waagsbøe]]}}
	'''Gåptoe''' eller '''gapta''' er det [[sørsamisk]]e namnet på kofta. I eldre tid vart sommarkofta sauma av avhåra [[rein]]skinn, men fram mot nyare tid har slitesterkt ull-[[vadmål]] stort sett teke over, og tildels andre, lettare stoff utover 1900-talet. Både kvinnekofta og mannskofta har V-utringing.		'''Gåptoe''' eller '''gapta''' er det [[sørsamisk]]e namnet på kofta. I eldre tid vart sommarkofta sauma av avhåra [[rein]]skinn, men fram mot nyare tid har slitesterkt ull-[[vadmål]] stort sett teke over, og tildels andre, lettare stoff utover 1900-talet. Både kvinnekofta og mannskofta har V-utringing.

Morten Haugen: /* Bibliografi og kjelder / Fossnes, Heidi. «Et glimt inn i sørsamisk draktskikk». ''Bunad'', nr 1, 2017. Side 16-46.

2017-05-21T06:38:03Z

Bibliografi og kjelder: * Fossnes, Heidi. «Et glimt inn i sørsamisk draktskikk». ''Bunad'', nr 1, 2017. Side 16-46.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 21. mai 2017 kl. 06:38
Linje 15:		Linje 15:

	== Bibliografi og kjelder ==		== Bibliografi og kjelder ==
			* Fossnes, Heidi. «Et glimt inn i sørsamisk draktskikk». ''Bunad'', nr 1, 2017. Side 16-46.
	* Porscho, Susanna Jannok: «Ammarnäs – Tärnaby [–] Vilhelmina – Åsele», «Jämtland», «Härjedalen», «Dalarna[:] Idre», i ''Samedrakter i Sverige''. (Skrifter från Ájtte ; 3) Jokkmokk : Svenskt Fjäll- och Samemuseum, 1999.		* Porscho, Susanna Jannok: «Ammarnäs – Tärnaby [–] Vilhelmina – Åsele», «Jämtland», «Härjedalen», «Dalarna[:] Idre», i ''Samedrakter i Sverige''. (Skrifter från Ájtte ; 3) Jokkmokk : Svenskt Fjäll- och Samemuseum, 1999.
	* [[Laila Wilks\|Wilks, Laila]]: «Sør-samisk drakt», i ''Norsk bunadleksikon'', b. 3, s. 234–241.		* [[Laila Wilks\|Wilks, Laila]]: «Sør-samisk drakt», i ''Norsk bunadleksikon'', b. 3, s. 234–241.

Olve Utne: kategori:sørsamisk historie og kultur

2017-03-14T21:42:53Z

kategori:sørsamisk historie og kultur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. mar. 2017 kl. 21:42
Linje 25:		Linje 25:
	* [[austsamisk drakttradisjon]]		* [[austsamisk drakttradisjon]]

	[[kategori:~~sørsamer~~]]		[[kategori:sørsamisk historie og kultur]]
	[[kategori:folkedrakter og bunader]]		[[kategori:folkedrakter og bunader]]
	[[kategori:husflid]]		[[kategori:husflid]]

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-27T13:47:42Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 27. jan. 2016 kl. 13:47
Linje 38:		Linje 38:
	[[kategori:Nord-Østerdalen]]		[[kategori:Nord-Østerdalen]]
	[[kategori:Sverige]]		[[kategori:Sverige]]
			{{nn}}

Olve Utne på 13. mai 2015 kl. 10:17

2015-05-13T10:17:57Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mai 2015 kl. 10:17
Linje 28:		Linje 28:
	[[kategori:folkedrakter og bunader]]		[[kategori:folkedrakter og bunader]]
	[[kategori:husflid]]		[[kategori:husflid]]
	[[kategori:~~Helgeland~~]]		[[Kategori:Helgeland]]
	[[kategori:~~Nord-Trøndelag fylke~~]]		[[kategori:Namdalen]]
	[[kategori:~~Sør-Trøndelag fylke~~]]		[[kategori:Innherred]]
			[[kategori:Stjørdalen]]
			[[kategori:Gauldalen]]
			[[kategori:Orkdalen]]
			[[kategori:Fosen]]
	[[kategori:Nordmøre]]		[[kategori:Nordmøre]]
	[[kategori:Nord-Østerdalen]]		[[kategori:Nord-Østerdalen]]
			[[kategori:Sverige]]

Olve Utne: /* Draktdeler og namn */

2014-03-17T12:43:34Z

Draktdeler og namn

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 17. mar. 2014 kl. 12:43
Linje 3:		Linje 3:

	== Draktdeler og namn ==		== Draktdeler og namn ==
			{{thumb\|Sami girls in Telemark Norway late 1880.jpg\|To sørsamiske jenter (til venstre), i Telemark i 1880-åra. Evja-Sofie Tomasdotter og Maria Rebecka Tomasdotter kom opprinnelig frå Tärna i [[Storumans kommun\|Storuman]] i Sverige.\|M.M. Lohne.}}
	=== Kofte ===		=== Kofte ===
	'''Gåptoe''' eller '''gapta''' er det [[sørsamisk]]e namnet på kofta. I eldre tid vart sommarkofta sauma av avhåra [[rein]]skinn, men fram mot nyare tid har slitesterkt ull-[[vadmål]] stort sett teke over, og tildels andre, lettare stoff utover 1900-talet. Både kvinnekofta og mannskofta har V-utringing.		'''Gåptoe''' eller '''gapta''' er det [[sørsamisk]]e namnet på kofta. I eldre tid vart sommarkofta sauma av avhåra [[rein]]skinn, men fram mot nyare tid har slitesterkt ull-[[vadmål]] stort sett teke over, og tildels andre, lettare stoff utover 1900-talet. Både kvinnekofta og mannskofta har V-utringing.

Olve Utne: /* Kofte */

2014-03-13T23:17:19Z

Kofte

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mar. 2014 kl. 23:17
Linje 9:		Linje 9:
	Mannskofta har mesta alltid ståande krage og er lårsid — i nyare tid gjerne ned til midten av låret, og i eldre tid ofte ned mot kneet. Mannskofta er oftast blå eller svart, og mange har skikken at yngre folk har lysare fargar og eldre mørkare. Kofta har kontrastfargar nedst på erma og kring halsopninga; og langs splitten heilt ned når kofta er opa. Kontrastfargane er gjerne raudt og grønt, og somme plassar med ei smal stripe gult. Fargane varierer noko etter stad og familie,		Mannskofta har mesta alltid ståande krage og er lårsid — i nyare tid gjerne ned til midten av låret, og i eldre tid ofte ned mot kneet. Mannskofta er oftast blå eller svart, og mange har skikken at yngre folk har lysare fargar og eldre mørkare. Kofta har kontrastfargar nedst på erma og kring halsopninga; og langs splitten heilt ned når kofta er opa. Kontrastfargane er gjerne raudt og grønt, og somme plassar med ei smal stripe gult. Fargane varierer noko etter stad og familie,

	Kvinnekofta har V-hals og oftast ikkje krage. Lengda varierer frå noko under kneet til bortimot fotsid. Karakteristisk er dei breie banda med kontrastfarge nedst på kofta. På jentekofter er det oftast éi stripe, gjerne enten raud eller grøn, og kring [[konfirmasjon]]salderen tek jentene i bruk kvinnekofter med to–3 band.		Kvinnekofta har V-hals og oftast ikkje krage. Lengda varierer frå noko under kneet til bortimot fotsid. Karakteristisk er dei breie banda med kontrastfarge nedst på kofta. På jentekofter er det oftast éi stripe, gjerne enten raud eller grøn, og kring [[konfirmasjon]]salderen tek jentene i bruk kvinnekofter med 2–3 band.

	=== Bringeklede ===		=== Bringeklede ===

Olve Utne: /* Gåptoe/gapta */

2014-03-13T22:37:46Z

Gåptoe/gapta

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mar. 2014 kl. 22:37
Linje 4:		Linje 4:
	== Draktdeler og namn ==		== Draktdeler og namn ==

	=== ~~Gåptoe/gapta~~ ===		=== Kofte ===
	'''Gåptoe''' eller '''gapta''' er det [[sørsamisk]]e namnet på kofta. I eldre tid vart sommarkofta sauma av avhåra [[rein]]skinn, men fram mot nyare tid har slitesterkt ull-[[vadmål]] stort sett teke over, og tildels andre, lettare stoff utover 1900-talet. Både kvinnekofta og mannskofta har V-utringing.		'''Gåptoe''' eller '''gapta''' er det [[sørsamisk]]e namnet på kofta. I eldre tid vart sommarkofta sauma av avhåra [[rein]]skinn, men fram mot nyare tid har slitesterkt ull-[[vadmål]] stort sett teke over, og tildels andre, lettare stoff utover 1900-talet. Både kvinnekofta og mannskofta har V-utringing.

	Mannskofta har mesta alltid ståande krage og er lårsid — i nyare tid gjerne ned til midten av låret, og i eldre tid ofte ned mot kneet. Mannskofta er oftast blå eller svart og har kontrastfargar nedst på erma og kring halsopninga; og langs splitten heilt ned når kofta er opa. Kontrastfargane er gjerne raudt og grønt, og somme plassar med ei smal stripe gult. Fargane varierer noko etter stad og familie,		Mannskofta har mesta alltid ståande krage og er lårsid — i nyare tid gjerne ned til midten av låret, og i eldre tid ofte ned mot kneet. Mannskofta er oftast blå eller svart, og mange har skikken at yngre folk har lysare fargar og eldre mørkare. Kofta har kontrastfargar nedst på erma og kring halsopninga; og langs splitten heilt ned når kofta er opa. Kontrastfargane er gjerne raudt og grønt, og somme plassar med ei smal stripe gult. Fargane varierer noko etter stad og familie,

	Kvinnekofta har V-hals og oftast ikkje krage. Lengda varierer frå noko under kneet til bortimot fotsid. Karakteristisk er dei breie banda med kontrastfarge nedst på kofta.		Kvinnekofta har V-hals og oftast ikkje krage. Lengda varierer frå noko under kneet til bortimot fotsid. Karakteristisk er dei breie banda med kontrastfarge nedst på kofta. På jentekofter er det oftast éi stripe, gjerne enten raud eller grøn, og kring [[konfirmasjon]]salderen tek jentene i bruk kvinnekofter med to–3 band.

			=== Bringeklede ===
			'''Boenge-skuvmie''' eller '''boenge-leahta''' er to sørsamiske hovudnamn på bringekledet (barmkledet). Som i dei andre drakttradisjonane frå umesamisk til sørlig lulesamisk område, blir det bruka to hovudtypar bringeklede: ein variant med halvmåneforma ornamentdel og ein variant med rektangulær ornamentdel. Botnfargen er raud for kvinner og blå eller svart for menn. Bringekleda er dekorert med [[tinntrådsbroderi]].

	== Bibliografi og kjelder ==		== Bibliografi og kjelder ==

Olve Utne på 13. mar. 2014 kl. 19:32

2014-03-13T19:32:34Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. mar. 2014 kl. 19:32
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Samar i Vaalaadalen i Jamtland.jpg\|Sørsamiske menn i solveggen [[Vålådalen]] i [[Åre kommun\|Åre]] i [[Jämtland]] en gong føre 1926. Legg merke til dei opne koftene. \|G. Bergstedt}}		<onlyinclude>{{thumb\|Samar i Vaalaadalen i Jamtland.jpg\|Sørsamiske menn i solveggen [[Vålådalen]] i [[Åre kommun\|Åre]] i [[Jämtland]] en gong føre 1926. Legg merke til dei opne koftene. \|G. Bergstedt}}
	'''[[Sørsamisk drakttradisjon\|Den sørsamiske drakttradisjonen]]''' hører, som [[sørsamar\|sørsamisk]] kultur generelt, heime frå sørlige deler av [[Hemnes kommune\|Hemnes]]/[[Storuman]]/[[Lycksele]] kommunar og sørover. Mot nord grensar den sørsamiske drakttradisjonen mot [[umesamisk drakttradisjon]]. Typiske trekk for sørsamisk drakttradisjon inkluderer V-opning i både kvinne- og mannskofter; [[~~barmklede~~]] med [[tinntrådsbroderi]]; mannskofter med ståande krage og, ofte men ikkje alltid, heil opning framme. Den sørsamiske drakttradisjonen hører, med sine V-opningar og barmklede, med til ein meir generell vestsamisk tradisjon som òg inkluderer [[umesamisk drakttradisjon\|umesamisk]], [[pitesamisk drakttradisjon\|pitesamisk]] og sørlig [[lulesamisk drakttradisjon\|lulesamisk]] drakttradisjon. </onlyinclude>		'''[[Sørsamisk drakttradisjon\|Den sørsamiske drakttradisjonen]]''' hører, som [[sørsamar\|sørsamisk]] kultur generelt, heime frå sørlige deler av [[Hemnes kommune\|Hemnes]]/[[Storuman]]/[[Lycksele]] kommunar og sørover. Mot nord grensar den sørsamiske drakttradisjonen mot [[umesamisk drakttradisjon]]. Typiske trekk for sørsamisk drakttradisjon inkluderer V-opning i både kvinne- og mannskofter; [[bringeklede]] med [[tinntrådsbroderi]]; mannskofter med ståande krage og, ofte men ikkje alltid, heil opning framme. Den sørsamiske drakttradisjonen hører, med sine V-opningar og barmklede, med til ein meir generell vestsamisk tradisjon som òg inkluderer [[umesamisk drakttradisjon\|umesamisk]], [[pitesamisk drakttradisjon\|pitesamisk]] og sørlig [[lulesamisk drakttradisjon\|lulesamisk]] drakttradisjon. </onlyinclude>

	== Draktdeler og namn ==		== Draktdeler og namn ==