Sauland stavkyrkje - Sideversjonshistorikk

Jan-Tore: Ref. som virker

2020-09-10T12:58:05Z

Ref. som virker

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 10. sep. 2020 kl. 12:58
Linje 41:		Linje 41:
	==Bygning og interiør==		==Bygning og interiør==

	Kyrkja vart truleg reist mellom 1200 og 1250. Første skriftlege omtale av soknet er i eit brev datert 16. juni 1395 om ein gard i «Swidulandæ sokn».<ref>[https://www.~~dokpro.uio~~.no/~~perl~~/~~middelalder/diplom_vise_tekst_2016.prl~~?~~b=9061&s=n&str~~= DN X, nr. 89].</ref>		Kyrkja vart truleg reist mellom 1200 og 1250. Første skriftlege omtale av soknet er i eit brev datert 16. juni 1395 om ein gard i «Swidulandæ sokn».<ref>[https://www.nb.no/items/a7e62e16da5cf658e4ed1fafbd3a1f2d?page=81 DN X, nr. 89].</ref>

	I 1662 vart det notert at kyrkja var i særs dårlig stand. Særleg var det ille med koret, der alle svillene var rotne. [[Svalgang\|Svala]] sto framleis. Då kyrkja vart riven i 1860 var heile koret allereie borte, og barre svala sto att på vestsida.		I 1662 vart det notert at kyrkja var i særs dårlig stand. Særleg var det ille med koret, der alle svillene var rotne. [[Svalgang\|Svala]] sto framleis. Då kyrkja vart riven i 1860 var heile koret allereie borte, og barre svala sto att på vestsida.

Cnyborg på 1. jul. 2019 kl. 09:25

2019-07-01T09:25:31Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jul. 2019 kl. 09:25
Linje 47:		Linje 47:
	Vi veit nokre få andre ting om kyrkja. Ho skal ha vore mørk inni, for det var ikkje ljosglugger. Ho var 13 meter lang, 11 meter brei og det var 20 meter opp til mønet. Dermed skal ho ha være større enn [[Hjartdal stavkyrkje]] og [[Tuddal stavkyrkje]]. Det var ein takrytter som var yngre enn resten av kyrkja, og som hadde eit slankt og vakkert spir med ein hane i toppen.		Vi veit nokre få andre ting om kyrkja. Ho skal ha vore mørk inni, for det var ikkje ljosglugger. Ho var 13 meter lang, 11 meter brei og det var 20 meter opp til mønet. Dermed skal ho ha være større enn [[Hjartdal stavkyrkje]] og [[Tuddal stavkyrkje]]. Det var ein takrytter som var yngre enn resten av kyrkja, og som hadde eit slankt og vakkert spir med ein hane i toppen.

	Det finst eit bilete som viser noko av interiøret, nemlig måleriet «Gudstjeneste i en Landskirke» frå 1844 av [[~~Adolf Tidemand\|~~Adolph Tidemand]] (sjå galleri nedafor). Det er basert på skisser han laga i kyrkja i 1843. Her kan vi sjå kyrkjebenkane, som vart sett inn etter [[reformasjonen]], og altartavla, eit bilete av krossfestinga med ei utskore ramme. Tavla var frå 1810, og var ei gåve fra [[Hans Olsen Frøland]]. Denne vart flytta til den nye kyrkja, og heng på veggen der. Tidemand sitt bilde er ikkje ei dokumentarisk attgjeving av Sauland stavkyrkje; sjølv om vi kan kjenne att altertavla, er det også nokre element frå andre kyrkjer, som eit kapitel frå [[Urnes stavkyrkje]] han har sett inn på søylka som berer galleriet.		Det finst eit bilete som viser noko av interiøret, nemlig måleriet «Gudstjeneste i en Landskirke» frå 1844 av [[Adolph Tidemand]] (sjå galleri nedafor). Det er basert på skisser han laga i kyrkja i 1843. Her kan vi sjå kyrkjebenkane, som vart sett inn etter [[reformasjonen]], og altartavla, eit bilete av krossfestinga med ei utskore ramme. Tavla var frå 1810, og var ei gåve fra [[Hans Olsen Frøland]]. Denne vart flytta til den nye kyrkja, og heng på veggen der. Tidemand sitt bilde er ikkje ei dokumentarisk attgjeving av Sauland stavkyrkje; sjølv om vi kan kjenne att altertavla, er det også nokre element frå andre kyrkjer, som eit kapitel frå [[Urnes stavkyrkje]] han har sett inn på søylka som berer galleriet.

	Preikestolen vart restaurert, og står på menighetshuset i Sauland.		Preikestolen vart restaurert, og står på menighetshuset i Sauland.

Cnyborg på 1. jul. 2019 kl. 08:08

2019-07-01T08:08:58Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jul. 2019 kl. 08:08
Linje 47:		Linje 47:
	Vi veit nokre få andre ting om kyrkja. Ho skal ha vore mørk inni, for det var ikkje ljosglugger. Ho var 13 meter lang, 11 meter brei og det var 20 meter opp til mønet. Dermed skal ho ha være større enn [[Hjartdal stavkyrkje]] og [[Tuddal stavkyrkje]]. Det var ein takrytter som var yngre enn resten av kyrkja, og som hadde eit slankt og vakkert spir med ein hane i toppen.		Vi veit nokre få andre ting om kyrkja. Ho skal ha vore mørk inni, for det var ikkje ljosglugger. Ho var 13 meter lang, 11 meter brei og det var 20 meter opp til mønet. Dermed skal ho ha være større enn [[Hjartdal stavkyrkje]] og [[Tuddal stavkyrkje]]. Det var ein takrytter som var yngre enn resten av kyrkja, og som hadde eit slankt og vakkert spir med ein hane i toppen.

	Det finst eit bilete som viser noko av interiøret, nemlig måleriet «Gudstjeneste i en Landskirke» frå 1844 av [[Adolf Tidemand]] (sjå galleri nedafor). Det er basert på skisser han laga i kyrkja i 1843. Her kan vi sjå kyrkjebenkane, som vart sett inn etter [[reformasjonen]], og altartavla, eit bilete av krossfestinga med ei utskore ramme. Tavla var frå 1810, og var ei gåve fra [[Hans Olsen Frøland]]. Denne vart flytta til den nye kyrkja, og heng på veggen der. Tidemand sitt bilde er ikkje ei dokumentarisk attgjeving av Sauland stavkyrkje; sjølv om vi kan kjenne att altertavla, er det også nokre element frå andre kyrkjer, som eit kapitel frå [[Urnes stavkyrkje]] han har sett inn på søylka som berer galleriet.		Det finst eit bilete som viser noko av interiøret, nemlig måleriet «Gudstjeneste i en Landskirke» frå 1844 av [[Adolf Tidemand\|Adolph Tidemand]] (sjå galleri nedafor). Det er basert på skisser han laga i kyrkja i 1843. Her kan vi sjå kyrkjebenkane, som vart sett inn etter [[reformasjonen]], og altartavla, eit bilete av krossfestinga med ei utskore ramme. Tavla var frå 1810, og var ei gåve fra [[Hans Olsen Frøland]]. Denne vart flytta til den nye kyrkja, og heng på veggen der. Tidemand sitt bilde er ikkje ei dokumentarisk attgjeving av Sauland stavkyrkje; sjølv om vi kan kjenne att altertavla, er det også nokre element frå andre kyrkjer, som eit kapitel frå [[Urnes stavkyrkje]] han har sett inn på søylka som berer galleriet.

	Preikestolen vart restaurert, og står på menighetshuset i Sauland.		Preikestolen vart restaurert, og står på menighetshuset i Sauland.
Linje 60:		Linje 60:

	<gallery>		<gallery>
	Tidemand Gudstjeneste i en Landskirke 1844.jpg\|~~Adolf~~ Tidemand: «Gudstjeneste i en Landskirke», 1844. Vi kan sjå altartavla, som no heng i Sauland kyrkje. Kapitelet på gallerisøyla er eitt frå Urnes stavkyrkje. {{byline\|Nasjonalmuseet}}		Fil:Tidemand Gudstjeneste i en Landskirke 1844.jpg\|Adolph Tidemand: «Gudstjeneste i en Landskirke», 1844. Vi kan sjå altartavla, som no heng i Sauland kyrkje. Kapitelet på gallerisøyla er eitt frå Urnes stavkyrkje. {{byline\|Nasjonalmuseet}}
	No-nb digibok 2009062303006 0137 1.jpg\|Sauland-portalen, frå ''Norske bygninger fra fortiden''.		Fil:No-nb digibok 2009062303006 0137 1.jpg\|Sauland-portalen, frå ''Norske bygninger fra fortiden''.
	Sauland - no-nb digifoto 20151020 00193 NB MIT FNR 03493.jpg\|Kyrkjestaden på Sauland; stavkyrkja sto på same tomta som den nye kyrkja. {{byline\|Ukjend / Nasjonalbiblioteket}}		Fil:Sauland - no-nb digifoto 20151020 00193 NB MIT FNR 03493.jpg\|Kyrkjestaden på Sauland; stavkyrkja sto på same tomta som den nye kyrkja. {{byline\|Ukjend / Nasjonalbiblioteket}}
	</gallery>		</gallery>

	==Referansar==		==Referansar==

	<references/>		<references />

	==Litteratur og kjelder==		==Litteratur og kjelder==

Cnyborg på 1. jul. 2019 kl. 08:07

2019-07-01T08:07:49Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jul. 2019 kl. 08:07
Linje 47:		Linje 47:
	Vi veit nokre få andre ting om kyrkja. Ho skal ha vore mørk inni, for det var ikkje ljosglugger. Ho var 13 meter lang, 11 meter brei og det var 20 meter opp til mønet. Dermed skal ho ha være større enn [[Hjartdal stavkyrkje]] og [[Tuddal stavkyrkje]]. Det var ein takrytter som var yngre enn resten av kyrkja, og som hadde eit slankt og vakkert spir med ein hane i toppen.		Vi veit nokre få andre ting om kyrkja. Ho skal ha vore mørk inni, for det var ikkje ljosglugger. Ho var 13 meter lang, 11 meter brei og det var 20 meter opp til mønet. Dermed skal ho ha være større enn [[Hjartdal stavkyrkje]] og [[Tuddal stavkyrkje]]. Det var ein takrytter som var yngre enn resten av kyrkja, og som hadde eit slankt og vakkert spir med ein hane i toppen.

	Det finst eit bilete som viser noko av interiøret, nemlig måleriet «Gudstjeneste i en Landskirke» frå 1844 av [[Adolf Tidemand]]. Det er basert på skisser han laga i kyrkja i 1843. Her kan vi sjå kyrkjebenkane, som vart sett inn etter [[reformasjonen]], og altartavla, eit bilete av krossfestinga med ei utskore ramme. Tavla var frå 1810, og var ei gåve fra [[Hans Olsen Frøland]]. Denne vart flytta til den nye kyrkja, og heng på veggen der. Tidemand sitt bilde er ikkje ei dokumentarisk attgjeving av Sauland stavkyrkje; sjølv om vi kan kjenne att altertavla, er det også nokre element frå andre kyrkjer, som eit kapitel frå [[Urnes stavkyrkje]] han har sett inn på søylka som berer galleriet.		Det finst eit bilete som viser noko av interiøret, nemlig måleriet «Gudstjeneste i en Landskirke» frå 1844 av [[Adolf Tidemand]] (sjå galleri nedafor). Det er basert på skisser han laga i kyrkja i 1843. Her kan vi sjå kyrkjebenkane, som vart sett inn etter [[reformasjonen]], og altartavla, eit bilete av krossfestinga med ei utskore ramme. Tavla var frå 1810, og var ei gåve fra [[Hans Olsen Frøland]]. Denne vart flytta til den nye kyrkja, og heng på veggen der. Tidemand sitt bilde er ikkje ei dokumentarisk attgjeving av Sauland stavkyrkje; sjølv om vi kan kjenne att altertavla, er det også nokre element frå andre kyrkjer, som eit kapitel frå [[Urnes stavkyrkje]] han har sett inn på søylka som berer galleriet.

	Preikestolen vart restaurert, og står på menighetshuset i Sauland.		Preikestolen vart restaurert, og står på menighetshuset i Sauland.
Linje 60:		Linje 60:

	<gallery>		<gallery>
			Tidemand Gudstjeneste i en Landskirke 1844.jpg\|Adolf Tidemand: «Gudstjeneste i en Landskirke», 1844. Vi kan sjå altartavla, som no heng i Sauland kyrkje. Kapitelet på gallerisøyla er eitt frå Urnes stavkyrkje. {{byline\|Nasjonalmuseet}}
	No-nb digibok 2009062303006 0137 1.jpg\|Sauland-portalen, frå ''Norske bygninger fra fortiden''.		No-nb digibok 2009062303006 0137 1.jpg\|Sauland-portalen, frå ''Norske bygninger fra fortiden''.
	Sauland - no-nb digifoto 20151020 00193 NB MIT FNR 03493.jpg\|Kyrkjestaden på Sauland; stavkyrkja sto på same tomta som den nye kyrkja. {{byline\|Ukjend / Nasjonalbiblioteket}}		Sauland - no-nb digifoto 20151020 00193 NB MIT FNR 03493.jpg\|Kyrkjestaden på Sauland; stavkyrkja sto på same tomta som den nye kyrkja. {{byline\|Ukjend / Nasjonalbiblioteket}}

Cnyborg på 1. jul. 2019 kl. 07:57

2019-07-01T07:57:55Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jul. 2019 kl. 07:57
Linje 3:		Linje 3:
	\| bgfarge =		\| bgfarge =
	\| navn = Sauland stavkyrkje		\| navn = Sauland stavkyrkje
	\| bilde =		\| bilde = Sauland kirke - Portal på Historisk museum C 3008.JPG
	~~\| bildetekst~~ = Sauland kirke - Portal på Historisk museum C 3008.JPG		\| bildetekst = Sauland-portalen på Historisk museum i Oslo. {{byline\|Chris Nyborg\|2013}}
	\| ~~altnavn~~ = Sauland-portalen på Historisk museum i Oslo. {{byline\|Chris Nyborg\|2013}}		\| altnavn =
	\| sted = [[Sauland]] i [[Hjartdal kommune\|Hjartdal]]		\| sted = [[Sauland]] i [[Hjartdal kommune\|Hjartdal]]
	\| byggeår = omkr. 1200		\| byggeår = omkr. 1200

Cnyborg: Cnyborg flyttet siden Sauland stavkjyrke til Sauland stavkyrkje uten å etterlate en omdirigering

2019-07-01T07:57:40Z

Cnyborg flyttet siden Sauland stavkjyrke til Sauland stavkyrkje uten å etterlate en omdirigering

← Eldre sideversjon

Sideversjonen fra 1. jul. 2019 kl. 07:57

Cnyborg: Cnyborg flyttet siden Sauland stavkyrke til Sauland stavkjyrke uten å etterlate en omdirigering

2019-07-01T07:57:26Z

Cnyborg flyttet siden Sauland stavkyrke til Sauland stavkjyrke uten å etterlate en omdirigering

← Eldre sideversjon

Sideversjonen fra 1. jul. 2019 kl. 07:57

Cnyborg: Ny side: {{Infoboks kirke | målform = nn | bgfarge = | navn = Sauland stavkyrkje | bilde = | bildetekst = Sauland kirke - Portal på Historisk museum C 3008.JPG…

2019-07-01T07:57:16Z

Ny side: {{Infoboks kirke | målform = nn | bgfarge = | navn = Sauland stavkyrkje | bilde = | bildetekst = Sauland kirke - Portal på Historisk museum C 3008.JPG…

Ny side

{{Infoboks kirke
| målform = nn
| bgfarge =
| navn = Sauland stavkyrkje
| bilde =
| bildetekst = Sauland kirke - Portal på Historisk museum C 3008.JPG
| altnavn = Sauland-portalen på Historisk museum i Oslo. {{byline|Chris Nyborg|2013}}
| sted = [[Sauland]] i [[Hjartdal kommune|Hjartdal]]
| byggeår = omkr. 1200
| endringer = Revet 1860
| kirkesamfunn = Til 1538: [[Den katolske kirke]]<br/>Fra 1538: [[Den norske kirke]]
| bispedømme = [[Agder bispedømme|Kristiansand]]
| prosti =
| prestegjeld = [[Hjartdal prestegjeld|Hjartdal]]
| fellesråd =
| sokn = [[Sauland sokn|Sauland]]
| menighet =
| viet til =
| kirkegård = [[Sauland kyrkjegard]]
| periode =
| arkitekt =
| teknikk = Tømmer
| materiale = [[Stavkirke|Stav]]
| mål =
| tårn =
| støpul =
| takrytter =
| portal =
| kor =
| skip =
| prekestol =
| døpefont =
| alter =
| altertavle =
| orgel =
| sitteplasser =
| diverse =
}}
'''[[Sauland stavkyrkje]]''' stod på same tomta som [[Sauland kyrkje]] i [[Hjartdal kommune]]. Ho vart riven i 1860, året etter at den nye kyrkja var klar. Ein portal frå stavkyrkja er utstilt på [[Historisk museum (Oslo)|Historisk museum]] i [[Oslo]].

==Bygning og interiør==

Kyrkja vart truleg reist mellom 1200 og 1250. Første skriftlege omtale av soknet er i eit brev datert 16. juni 1395 om ein gard i «Swidulandæ sokn».<ref>[https://www.dokpro.uio.no/perl/middelalder/diplom_vise_tekst_2016.prl?b=9061&s=n&str= DN X, nr. 89].</ref>

I 1662 vart det notert at kyrkja var i særs dårlig stand. Særleg var det ille med koret, der alle svillene var rotne. [[Svalgang|Svala]] sto framleis. Då kyrkja vart riven i 1860 var heile koret allereie borte, og barre svala sto att på vestsida.

Vi veit nokre få andre ting om kyrkja. Ho skal ha vore mørk inni, for det var ikkje ljosglugger. Ho var 13 meter lang, 11 meter brei og det var 20 meter opp til mønet. Dermed skal ho ha være større enn [[Hjartdal stavkyrkje]] og [[Tuddal stavkyrkje]]. Det var ein takrytter som var yngre enn resten av kyrkja, og som hadde eit slankt og vakkert spir med ein hane i toppen.

Det finst eit bilete som viser noko av interiøret, nemlig måleriet «Gudstjeneste i en Landskirke» frå 1844 av [[Adolf Tidemand]]. Det er basert på skisser han laga i kyrkja i 1843. Her kan vi sjå kyrkjebenkane, som vart sett inn etter [[reformasjonen]], og altartavla, eit bilete av krossfestinga med ei utskore ramme. Tavla var frå 1810, og var ei gåve fra [[Hans Olsen Frøland]]. Denne vart flytta til den nye kyrkja, og heng på veggen der. Tidemand sitt bilde er ikkje ei dokumentarisk attgjeving av Sauland stavkyrkje; sjølv om vi kan kjenne att altertavla, er det også nokre element frå andre kyrkjer, som eit kapitel frå [[Urnes stavkyrkje]] han har sett inn på søylka som berer galleriet.

Preikestolen vart restaurert, og står på menighetshuset i Sauland.

Byggmeistaren på den nye kyrkja skal ha freista å få [[Fortidsminneforeningen]] til å flytte stavkyrkja til Christiania. Dei hadde truleg ikkje ressursar til det, og berre portalen vart teken vare på.

==Portalen==

Sauland-portalen står i den permanente ustillinga i mellomaldersalen på Historisk museum (C.3008). Han er av Sogn-Valdres-typen, og er rikt utskore med dragar og ranker. Portalen frå Sauland har same komposisjon som den frå [[Flå kommune|Flå]], og kan vere skoren av same treskjerar. Dateringa er 1180–1200, så portalen kan være noko eldre enn sjølve kyrkja. Han er kring 5,10 meter høg.

==Galleri==

<gallery>
No-nb digibok 2009062303006 0137 1.jpg|Sauland-portalen, frå ''Norske bygninger fra fortiden''.
Sauland - no-nb digifoto 20151020 00193 NB MIT FNR 03493.jpg|Kyrkjestaden på Sauland; stavkyrkja sto på same tomta som den nye kyrkja. {{byline|Ukjend / Nasjonalbiblioteket}}
</gallery>

==Referansar==

<references/>

==Litteratur og kjelder==

* ''[[Diplomatarium Norvegicum]]'' (DN).
* Hardang, Arne: ''Kyrkje- og prestesoge for Hjartdal''. Utg. Buen kulturverkstad. 1994. {{nb.no|NBN:no-nb_digibok_2008020701057}}.
* Henriksveen, Herman: ''Kirker i Telemark''. Utg. Flora. 1986. {{nb.no|NBN:no-nb_digibok_2016072048110}}.
* {{Middelaldersalen 2000}}.
* Rácz, István: ''Norsk middelalderkunst''. Utg. Cappelen. 1970. {{nb.no|NBN:no-nb_digibok_2016020807559}}.
* Wagn, Anne Haugen: ''Bygningsarv i Hjartdal''. Utg. Hjartdal kommune. 1992. {{nb.no|NBN:no-nb_digibok_2014120908070}}.

[[kategori:Stavkirker]]
[[kategori:Hjartdal kommune]]
[[kategori:Sauland]]
{{nn}}