Shetland - Sideversjonshistorikk

PaulVIF på 1. jun. 2022 kl. 14:50

2022-06-01T14:50:05Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jun. 2022 kl. 14:50
Linje 35:		Linje 35:


			{{Artikkelkoord\|60.15308\|N\|1.14176\|V}}<!--Lerwick-->
	[[Kategori: Sunnhordland]]		[[Kategori: Sunnhordland]]
	[[Kategori: Storbritannia]]		[[Kategori: Storbritannia]]
	[[Kategori:Skottland]]		[[Kategori:Skottland]]
	[[Kategori:De britiske øyer]]		[[Kategori:De britiske øyer]]
	{{nn}}		{{nn}}

PaulVIF: /* Shetland og Sunnhordland */

2022-06-01T14:25:58Z

Shetland og Sunnhordland

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jun. 2022 kl. 14:25
Linje 13:		Linje 13:
	Shetland vart i eldre tid sett på som ein del av [[Vestlandet]]. Handelssambandet mellom Shetland og Sunnhordland var særs tett. Sommars tid kunne fleire titals skip frå Shetland koma inn til bygdene i Sunnhordland etter tømmer og trelastprodukt. På [[Tysnes]] henta dei båtar som var laga på “flatpakka” vis og frakta over til Shetland, der dei vart sette saman. Desse båtane gjekk gjerne under namnet av hjeltabåtar.		Shetland vart i eldre tid sett på som ein del av [[Vestlandet]]. Handelssambandet mellom Shetland og Sunnhordland var særs tett. Sommars tid kunne fleire titals skip frå Shetland koma inn til bygdene i Sunnhordland etter tømmer og trelastprodukt. På [[Tysnes]] henta dei båtar som var laga på “flatpakka” vis og frakta over til Shetland, der dei vart sette saman. Desse båtane gjekk gjerne under namnet av hjeltabåtar.

	Særleg Tysnes hadde eit nært samband til Shetland, gjennom innvandring og giftarmål. Den skotskætta [[Anders Mowat]] hadde eigedommar på Shetland. Han kom til Tysnes på slutten av 1580-talet og vart gift med adelsfrua [[Else Trondsdatter]] i [[Gjersvik]], som var adelsætta [[Haard]] sin setegard. Dei var besteforeldra til [[Karen Mowat]] som vart gift med [[Ludvig Rosenkrantz]], som bygde [[~~baroniet i~~ Rosendal]]. Anders Mowat budde elles mykje av tida på garden Haukeland (Houckland) på Shetland. Det same gjorde sonen hans Jon, som i ein periode søkte tilflukt på Shetland i samband med eit pengekrav.		Særleg Tysnes hadde eit nært samband til Shetland, gjennom innvandring og giftarmål. Den skotskætta [[Anders Mowat]] hadde eigedommar på Shetland. Han kom til Tysnes på slutten av 1580-talet og vart gift med adelsfrua [[Else Trondsdatter]] i [[Gjersvik]], som var adelsætta [[Haard]] sin setegard. Dei var besteforeldra til [[Karen Mowat]] som vart gift med [[Ludvig Rosenkrantz]], som bygde [[Rosendal baroni]]. Anders Mowat budde elles mykje av tida på garden Haukeland (Houckland) på Shetland. Det same gjorde sonen hans Jon, som i ein periode søkte tilflukt på Shetland i samband med eit pengekrav.

	Frå moderne tid må nemnast [[Shetlandsbussen]] som gjekk mellom Sunnhordland ([[Bømlo]]) og [[Scalloway]] på Shetland under andre verdskrigen. [[Shetlands-Larsen]] vart i så måte tidleg ein levande legende. I dag er det eit musem i Scalloway til minne om [[Nordsjøfarten]].		Frå moderne tid må nemnast [[Shetlandsbussen]] som gjekk mellom Sunnhordland ([[Bømlo]]) og [[Scalloway]] på Shetland under andre verdskrigen. [[Shetlands-Larsen]] vart i så måte tidleg ein levande legende. I dag er det eit musem i Scalloway til minne om [[Nordsjøfarten]].

PaulVIF på 1. jun. 2022 kl. 14:22

2022-06-01T14:22:58Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 1. jun. 2022 kl. 14:22
Linje 38:		Linje 38:
	[[Kategori: Sunnhordland]]		[[Kategori: Sunnhordland]]
	[[Kategori: Storbritannia]]		[[Kategori: Storbritannia]]
			[[Kategori:Skottland]]
	[[Kategori:De britiske øyer]]		[[Kategori:De britiske øyer]]
	{{nn}}		{{nn}}

Kallrustad: gatenamn i Lerwick

2019-02-26T09:04:45Z

gatenamn i Lerwick

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. feb. 2019 kl. 09:04
Linje 16:		Linje 16:

	Frå moderne tid må nemnast [[Shetlandsbussen]] som gjekk mellom Sunnhordland ([[Bømlo]]) og [[Scalloway]] på Shetland under andre verdskrigen. [[Shetlands-Larsen]] vart i så måte tidleg ein levande legende. I dag er det eit musem i Scalloway til minne om [[Nordsjøfarten]].		Frå moderne tid må nemnast [[Shetlandsbussen]] som gjekk mellom Sunnhordland ([[Bømlo]]) og [[Scalloway]] på Shetland under andre verdskrigen. [[Shetlands-Larsen]] vart i så måte tidleg ein levande legende. I dag er det eit musem i Scalloway til minne om [[Nordsjøfarten]].

			== Norske gatenamn i Lerwick ==

			I hovudstaden Lerwick er det fleire gater som er oppkalla etter norske kongar:

			*King Erik Street
			*King Harald Street
			*St. Magnus Street
			*St. Olaf Street

	==Litteratur og kjelder==		==Litteratur og kjelder==
Linje 24:		Linje 33:
	*Sunde, Jørn Øyrehagen: Vegen over havet. Frå Mowatene på Shetland til Baroniet Rosendal. Baroniet Rosendal, 2010.		*Sunde, Jørn Øyrehagen: Vegen over havet. Frå Mowatene på Shetland til Baroniet Rosendal. Baroniet Rosendal, 2010.
	*Ymse oppslagsverk og nettsider		*Ymse oppslagsverk og nettsider



	[[Kategori: Sunnhordland]]		[[Kategori: Sunnhordland]]

Kallrustad: /* Litteratur og kjelder */

2019-02-26T09:02:33Z

Litteratur og kjelder

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. feb. 2019 kl. 09:02
Linje 18:		Linje 18:

	==Litteratur og kjelder==		==Litteratur og kjelder==
	:*Heggland, Johannes. Tysnes, det gamle Njardarlog. Tysnes Sogelag, 1964.		*Heggland, Johannes. Tysnes, det gamle Njardarlog. Tysnes Sogelag, 1964.
	:*Heldal, Mikal: Skottehandelen. Sunnhordland Årbok, 2007.		*Heldal, Mikal: Skottehandelen. Sunnhordland Årbok, 2007.
	:*Næss, And.: Skottehandelen på Sunnhordland. Sunnhordland Aarskrift, 1920.		*Næss, And.: Skottehandelen på Sunnhordland. Sunnhordland Aarskrift, 1920.
	:*Robberstad, Knut: Meir om Anders Mowatt. Sunnhordland Årbok 1961.		*Robberstad, Knut: Meir om Anders Mowatt. Sunnhordland Årbok 1961.
	:*Sunde, Jørn Øyrehagen: Vegen over havet. Frå Mowatene på Shetland til Baroniet Rosendal. Baroniet Rosendal, 2010.		*Sunde, Jørn Øyrehagen: Vegen over havet. Frå Mowatene på Shetland til Baroniet Rosendal. Baroniet Rosendal, 2010.
	~~I tillegg er nytta ymse~~ oppslagsverk og nettsider		*Ymse oppslagsverk og nettsider


	[[Kategori: Sunnhordland]]		[[Kategori: Sunnhordland]]
	[[Kategori: Storbritannia]]		[[Kategori: Storbritannia]]
	[[Kategori:De britiske øyer]]		[[Kategori:De britiske øyer]]
	{{nn}}		{{nn}}

PaulVIF på 14. mai 2018 kl. 13:16

2018-05-14T13:16:31Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. mai 2018 kl. 13:16
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Norrøn busetning på Shetland.JPG\|Spor etter norrøn busetning ved Jarlshof på Shetland.\|[[Bruker:Knut Rage\|Knut Rage]]\|2006}}		{{thumb\|Norrøn busetning på Shetland.JPG\|Spor etter norrøn busetning ved Jarlshof på Shetland.\|[[Bruker:Knut Rage\|Knut Rage]]\|2006}}
	'''[[Shetland]]''' (Shetlandsøyane) er ein region, statthaldarskap og øygruppe tilhøyrande [[Skottland]]. Øygruppa består av 15 bebudde og 85 ubefolka øyer som strekkjer seg ca. 150 km nord-sør og 75 km aust-vest. På hovudøya Mainland finn ein byen [[Lerwick]] (norrønt Leirvik), der administrasjonssenteret held til. Øygruppa har eit areal på 1462 km² og eit folketal på 22 210 (2009). Av andre større øyar kan nemnast Unst, Yell, Papa Stour og Whalsey. Shetland har i århundrer hatt sterke kulturelle og økonomiske band til Noreg. Dei fleste stadnamna er av norrønt opphav, like eins gardsnamna. Den næraste byen på fastlandet er [[Bergen]], 350 km unna.		'''[[Shetland]]''' (Shetlandsøyane) er ein region, statthaldarskap og øygruppe tilhøyrande [[Skottland]]. Øygruppa er ein del av [[de britiske øyer\|dei britiske øyane]] og består av 15 bebudde og 85 ubefolka øyer som strekkjer seg ca. 150 km nord-sør og 75 km aust-vest. På hovudøya Mainland finn ein byen [[Lerwick]] (norrønt Leirvik), der administrasjonssenteret held til. Øygruppa har eit areal på 1462 km² og eit folketal på 22 210 (2009). Av andre større øyar kan nemnast Unst, Yell, Papa Stour og Whalsey. Shetland har i århundrer hatt sterke kulturelle og økonomiske band til Noreg. Dei fleste stadnamna er av norrønt opphav, like eins gardsnamna. Den næraste byen på fastlandet er [[Bergen]], 350 km unna.

	==Shetland som ein del av Noregsveldet==		==Shetland som ein del av Noregsveldet==

PaulVIF på 14. mai 2018 kl. 10:55

2018-05-14T10:55:19Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. mai 2018 kl. 10:55
Linje 28:		Linje 28:
	[[Kategori: Sunnhordland]]		[[Kategori: Sunnhordland]]
	[[Kategori: Storbritannia]]		[[Kategori: Storbritannia]]
			[[Kategori:De britiske øyer]]
	{{nn}}		{{nn}}

PaulVIF: /* Shetland som ein del av Noregsveldet */

2018-05-14T06:39:48Z

Shetland som ein del av Noregsveldet

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 14. mai 2018 kl. 06:39
Linje 7:		Linje 7:
	Dei første norske vikingane kom til Shetland så tidleg som mot slutten av 700-tallet, og før 900 var dei herre over øyane. Den eldre befolkninga vart drivne vekk eller gjort til treller. Her som i dei andre områda vestpå innførte nordmennene den norrøne rettsskipnaden og samfunnsordninga. Alltinget heldt til på den staden som framleis heiter [[Tingwall]]. Ikkje langt unna liggjer [[Scalloway]] (norrønt Skålavåg) der tingfolket skal ha hatt buene sine. Det norrøne talespråket [[norn]] heldt seg levande heilt fram til 1800-talet, sjølv om skotsk kom inn som offisielt språk på 1400-talet.		Dei første norske vikingane kom til Shetland så tidleg som mot slutten av 700-tallet, og før 900 var dei herre over øyane. Den eldre befolkninga vart drivne vekk eller gjort til treller. Her som i dei andre områda vestpå innførte nordmennene den norrøne rettsskipnaden og samfunnsordninga. Alltinget heldt til på den staden som framleis heiter [[Tingwall]]. Ikkje langt unna liggjer [[Scalloway]] (norrønt Skålavåg) der tingfolket skal ha hatt buene sine. Det norrøne talespråket [[norn]] heldt seg levande heilt fram til 1800-talet, sjølv om skotsk kom inn som offisielt språk på 1400-talet.

	Shetland låg i den første tida under orknøyjarlen, men på 1100-talet vart øygruppa lagt direkte under den norske kongen. I mellomalderen var det eit livleg handselssamband med Bergen og [[Sunnhordland]] gjennom den såkalla [[skottehandelen]]. I 1380 følgde Shetland med inn i unionen med Danmark. I 1469 pantsette [[Christian 1]] øygruppa til Skottland som garanti for dattera Margrete sin medgift i ekteskapet med [[Jakob 3]]. Panten vart stikk i strid med hans høgtidlege løfte aldri innløyst, og i 1590 avstod Danmark øygruppa til Skottland. Ved den engelsk-skotske unionen i 1707 vart Shetland ein del av [[Storbritannia]].		Shetland låg i den første tida under orknøyjarlen, men på 1100-talet vart øygruppa lagt direkte under den norske kongen. I mellomalderen var det eit livleg handselssamband med Bergen og [[Sunnhordland]] gjennom den såkalla [[skottehandelen]]. I 1380 følgde Shetland med inn i unionen med Danmark. I 1469 pantsette [[Christian 1]] øygruppa til Skottland som garanti for dattera Margrete sin medgift i ekteskapet med [[Jakob III av Skottland]]. Panten vart stikk i strid med hans høgtidlege løfte aldri innløyst, og i 1590 avstod Danmark øygruppa til Skottland. Ved den engelsk-skotske unionen i 1707 vart Shetland ein del av [[Storbritannia]].

	==Shetland og Sunnhordland==		==Shetland og Sunnhordland==

Kallrustad på 22. mar. 2016 kl. 12:13

2016-03-22T12:13:07Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 22. mar. 2016 kl. 12:13
Linje 1:		Linje 1:
	{{thumb\|Norrøn busetning på Shetland.JPG\|Spor etter norrøn busetning ved Jarlshof på Shetland.\|Knut Rage}}		{{thumb\|Norrøn busetning på Shetland.JPG\|Spor etter norrøn busetning ved Jarlshof på Shetland.\|[[Bruker:Knut Rage\|Knut Rage]]\|2006}}
	'''[[Shetland]]''' (Shetlandsøyane) er ein region, statthaldarskap og øygruppe tilhøyrande [[Skottland]]. Øygruppa består av 15 bebudde og 85 ubefolka øyer som strekkjer seg ca. 150 km nord-sør og 75 km aust-vest. På hovudøya Mainland finn ein byen [[Lerwick]] (norrønt Leirvik), der administrasjonssenteret held til. Øygruppa har eit areal på 1462 km² og eit folketal på 22 210 (2009). Av andre større øyar kan nemnast Unst, Yell, Papa Stour og Whalsey. Shetland har i århundrer hatt sterke kulturelle og økonomiske band til Noreg. Dei fleste stadnamna er av norrønt opphav, like eins gardsnamna. Den næraste byen på fastlandet er [[Bergen]], 350 km unna.		'''[[Shetland]]''' (Shetlandsøyane) er ein region, statthaldarskap og øygruppe tilhøyrande [[Skottland]]. Øygruppa består av 15 bebudde og 85 ubefolka øyer som strekkjer seg ca. 150 km nord-sør og 75 km aust-vest. På hovudøya Mainland finn ein byen [[Lerwick]] (norrønt Leirvik), der administrasjonssenteret held til. Øygruppa har eit areal på 1462 km² og eit folketal på 22 210 (2009). Av andre større øyar kan nemnast Unst, Yell, Papa Stour og Whalsey. Shetland har i århundrer hatt sterke kulturelle og økonomiske band til Noreg. Dei fleste stadnamna er av norrønt opphav, like eins gardsnamna. Den næraste byen på fastlandet er [[Bergen]], 350 km unna.

Kallrustad: bildeflikking

2016-03-22T12:11:52Z

bildeflikking

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 22. mar. 2016 kl. 12:11
Linje 1:		Linje 1:
	'''Shetland''' (Shetlandsøyane) er ein region, statthaldarskap og øygruppe tilhøyrande [[Skottland]]. Øygruppa består av 15 bebudde og 85 ubefolka øyer som strekkjer seg ca. 150 km nord-sør og 75 km aust-vest. På hovudøya Mainland finn ein byen [[Lerwick]] (norrønt Leirvik), der administrasjonssenteret held til. Øygruppa har eit areal på 1462 km² og eit folketal på 22 210 (2009). Av andre større øyar kan nemnast Unst, Yell, Papa Stour og Whalsey. Shetland har i århundrer hatt sterke kulturelle og økonomiske band til Noreg. Dei fleste stadnamna er av norrønt opphav, like eins gardsnamna. Den næraste byen på fastlandet er [[Bergen]], 350 km unna.		{{thumb\|Norrøn busetning på Shetland.JPG\|Spor etter norrøn busetning ved Jarlshof på Shetland.\|Knut Rage}}
			'''[[Shetland]]''' (Shetlandsøyane) er ein region, statthaldarskap og øygruppe tilhøyrande [[Skottland]]. Øygruppa består av 15 bebudde og 85 ubefolka øyer som strekkjer seg ca. 150 km nord-sør og 75 km aust-vest. På hovudøya Mainland finn ein byen [[Lerwick]] (norrønt Leirvik), der administrasjonssenteret held til. Øygruppa har eit areal på 1462 km² og eit folketal på 22 210 (2009). Av andre større øyar kan nemnast Unst, Yell, Papa Stour og Whalsey. Shetland har i århundrer hatt sterke kulturelle og økonomiske band til Noreg. Dei fleste stadnamna er av norrønt opphav, like eins gardsnamna. Den næraste byen på fastlandet er [[Bergen]], 350 km unna.

	==Shetland som ein del av Noregsveldet==		==Shetland som ein del av Noregsveldet==
	~~[[Bilde:Norrøn busetning på Shetland.JPG \| Spor etter norrøn busetning ved Jarlshof på Shetland. Foto: Knut Rage\|thumb]]~~Shetland var tidlegare ein del av Noregsveldet under det norrøne namnet '''Hjaltland''', eit namn som framleis går mykje att. Shetland sitt motto ''Með lögum skal land byggja'', er henta frå [[Frostatingsloven]].		Shetland var tidlegare ein del av Noregsveldet under det norrøne namnet '''Hjaltland''', eit namn som framleis går mykje att. Shetland sitt motto ''Með lögum skal land byggja'', er henta frå [[Frostatingsloven]].

	Dei første norske vikingane kom til Shetland så tidleg som mot slutten av 700-tallet, og før 900 var dei herre over øyane. Den eldre befolkninga vart drivne vekk eller gjort til treller. Her som i dei andre områda vestpå innførte nordmennene den norrøne rettsskipnaden og samfunnsordninga. Alltinget heldt til på den staden som framleis heiter [[Tingwall]]. Ikkje langt unna liggjer [[Scalloway]] (norrønt Skålavåg) der tingfolket skal ha hatt buene sine. Det norrøne talespråket [[norn]] heldt seg levande heilt fram til 1800-talet, sjølv om skotsk kom inn som offisielt språk på 1400-talet.		Dei første norske vikingane kom til Shetland så tidleg som mot slutten av 700-tallet, og før 900 var dei herre over øyane. Den eldre befolkninga vart drivne vekk eller gjort til treller. Her som i dei andre områda vestpå innførte nordmennene den norrøne rettsskipnaden og samfunnsordninga. Alltinget heldt til på den staden som framleis heiter [[Tingwall]]. Ikkje langt unna liggjer [[Scalloway]] (norrønt Skålavåg) der tingfolket skal ha hatt buene sine. Det norrøne talespråket [[norn]] heldt seg levande heilt fram til 1800-talet, sjølv om skotsk kom inn som offisielt språk på 1400-talet.
Linje 9:		Linje 10:

	==Shetland og Sunnhordland==		==Shetland og Sunnhordland==
	~~[[Bilde:~~Overrekking av skøyta arthur scalloway museum 2012.jpg\|Overrekking av ein modell av Shetlands-Larsen si legendariske skøyte "Arthur" under opninga av museet i Scalloway på Shetland mai 2012. Frå v. museumsstyrar Robert Johnson, Atle Sangolt (steson av Shetlands-Larsen og som også miste sin eigen far under shetlandsfarten) og Anker Gravdal, som har laga modellen. ~~Foto:~~ Knut Rage~~\|thumb]]~~Shetland vart i eldre tid sett på som ein del av [[Vestlandet]]. Handelssambandet mellom Shetland og Sunnhordland var særs tett. Sommars tid kunne fleire titals skip frå Shetland koma inn til bygdene i Sunnhordland etter tømmer og trelastprodukt. På [[Tysnes]] henta dei båtar som var laga på “flatpakka” vis og frakta over til Shetland, der dei vart sette saman. Desse båtane gjekk gjerne under namnet av hjeltabåtar.		{{thumb\|Overrekking av skøyta arthur scalloway museum 2012.jpg\|Overrekking av ein modell av Shetlands-Larsen si legendariske skøyte "Arthur" under opninga av museet i Scalloway på Shetland mai 2012. Frå v. museumsstyrar Robert Johnson, Atle Sangolt (steson av Shetlands-Larsen og som også miste sin eigen far under shetlandsfarten) og Anker Gravdal, som har laga modellen.\|Knut Rage}}
			Shetland vart i eldre tid sett på som ein del av [[Vestlandet]]. Handelssambandet mellom Shetland og Sunnhordland var særs tett. Sommars tid kunne fleire titals skip frå Shetland koma inn til bygdene i Sunnhordland etter tømmer og trelastprodukt. På [[Tysnes]] henta dei båtar som var laga på “flatpakka” vis og frakta over til Shetland, der dei vart sette saman. Desse båtane gjekk gjerne under namnet av hjeltabåtar.

	Særleg Tysnes hadde eit nært samband til Shetland, gjennom innvandring og giftarmål. Den skotskætta [[Anders Mowat]] hadde eigedommar på Shetland. Han kom til Tysnes på slutten av 1580-talet og vart gift med adelsfrua [[Else Trondsdatter]] i [[Gjersvik]], som var adelsætta [[Haard]] sin setegard. Dei var besteforeldra til [[Karen Mowat]] som vart gift med [[Ludvig Rosenkrantz]], som bygde [[baroniet i Rosendal]]. Anders Mowat budde elles mykje av tida på garden Haukeland (Houckland) på Shetland. Det same gjorde sonen hans Jon, som i ein periode søkte tilflukt på Shetland i samband med eit pengekrav.		Særleg Tysnes hadde eit nært samband til Shetland, gjennom innvandring og giftarmål. Den skotskætta [[Anders Mowat]] hadde eigedommar på Shetland. Han kom til Tysnes på slutten av 1580-talet og vart gift med adelsfrua [[Else Trondsdatter]] i [[Gjersvik]], som var adelsætta [[Haard]] sin setegard. Dei var besteforeldra til [[Karen Mowat]] som vart gift med [[Ludvig Rosenkrantz]], som bygde [[baroniet i Rosendal]]. Anders Mowat budde elles mykje av tida på garden Haukeland (Houckland) på Shetland. Det same gjorde sonen hans Jon, som i ein periode søkte tilflukt på Shetland i samband med eit pengekrav.