Theodor Sørensen Støp - Sideversjonshistorikk

Aslak Kittelsen: /* Litteratur */

2021-10-13T14:24:16Z

Litteratur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 13. okt. 2021 kl. 14:24
Linje 70:		Linje 70:
	[[Kategori:Brasil]]		[[Kategori:Brasil]]
	[[Kategori:Hjemvendte norsk-amerikanere‎]]		[[Kategori:Hjemvendte norsk-amerikanere‎]]
			[[Kategori:California]]
	[[Kategori:Australia]]		[[Kategori:Australia]]
	[[Kategori:Fødsler i 1828]]		[[Kategori:Fødsler i 1828]]

Aslak Kittelsen: /* Heime att */

2021-04-09T14:54:19Z

Heime att

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 9. apr. 2021 kl. 14:54
Linje 34:		Linje 34:
	== Heime att ==		== Heime att ==

	Ein gong mellom 1852 og 1857 kom Theodor Støp heim att til Skogn. I 1857 drog han saman med mor si, som var blitt enkje, frå Skogn til Verdal. Her kjøpte han garden [[Myr (Verdal gnr 5)\|Myr]], og året etter vart han gift med syskenbarnet sitt, Elen Sofie Iversdatter (1829-1902). Ho må ha vori dotter av Karen Torkildsdotter, faster av Theodor, og Iver Johnsen Sjåstad.<ref>''Markabygda og Ekne'', side 17 og 68.</ref> Dei tre fyrste borna deira vart født på Myr. Ein gong i løpet av dei åra han budde her skal han òg ha vori ein eller to turar i [[Australia]] for å grava gull, visstnok utan særleg hell. Historikar [[Jostein Molde]] meiner han har vori der i åra 1860-1862,<ref>Molde, side 178.</ref> og han har i alle fall kommi heim att ein gong i løpet av hausten 1862, for dottera Christine vart født i juli året etter.		Ein gong mellom 1852 og 1857 kom Theodor Støp heim att til Skogn. I 1857 drog han saman med mor si, som var blitt enkje, frå Skogn til Verdal. Her kjøpte han garden [[Myr (Verdal gnr 5)\|Myr]], og året etter vart han gift med syskenbarnet sitt, Elen Sofie Iversdatter (1829-1902). Ho må ha vori dotter av Karen Torkildsdotter, faster av Theodor, og Iver Johnsen Sjåstad.<ref>''Markabygda og Ekne'', side 17 og 68.</ref> Dei tre fyrste borna deira vart født på Myr. Ein gong i løpet av dei åra han budde her skal han òg ha vori [[Utvandring til Australia\|ein eller to turar i Australia]] for å grava gull, visstnok utan særleg hell. Historikar [[Jostein Molde]] meiner han har vori der i åra 1860-1862,<ref>Molde, side 178.</ref> og han har i alle fall kommi heim att ein gong i løpet av hausten 1862, for dottera Christine vart født i juli året etter.

	I 1865 kjøpte Støp [[Landstad (Verdal gnr 58/1)\|Landstad]]. Ifylgje bygdeboka for Volhaugen i Verdal var det litt tilfeldig at han kjøpte denne garden: Det vert fortalt at han stod i åkeren på Myr og tok opp poteter da ein kjenning kom forbi. Kjenningen spurte Støp om han ville vera med til Landstad, for det var auksjon der. Støp vart med, og kjøpte like godt garden.<ref>Heimer og folk Volhaugen, side 348.</ref> Her vart han verande resten av livet: Han er busett her i alle folketeljingane frå det året og fram til 1910, i dei siste av dei på føderåd, og han står som eigar av garden i [[matrikkelen 1886]]. Han fornya ein del av husa på garden, mellom anna utvida han den vesle stua med ei bygning som var til sals ein plass i bygda, samt at han bygde på kårbolig på den andre enden, slik at han fekk ei 29 meter lang [[Trønderlån\|lån]]. Han bygde òg ny låve til garden i 1880, samt at han la springvatn til garden frå ein bekk hundre meter unna med tømmerledninger. Dessutan bygde han teglverk og smie.<ref>Kvaal, side 91-92. Da Kvaal skreiv artikkelen i 1988, stod låva framleis på garden, mens låna var riven.</ref>		I 1865 kjøpte Støp [[Landstad (Verdal gnr 58/1)\|Landstad]]. Ifylgje bygdeboka for Volhaugen i Verdal var det litt tilfeldig at han kjøpte denne garden: Det vert fortalt at han stod i åkeren på Myr og tok opp poteter da ein kjenning kom forbi. Kjenningen spurte Støp om han ville vera med til Landstad, for det var auksjon der. Støp vart med, og kjøpte like godt garden.<ref>Heimer og folk Volhaugen, side 348.</ref> Her vart han verande resten av livet: Han er busett her i alle folketeljingane frå det året og fram til 1910, i dei siste av dei på føderåd, og han står som eigar av garden i [[matrikkelen 1886]]. Han fornya ein del av husa på garden, mellom anna utvida han den vesle stua med ei bygning som var til sals ein plass i bygda, samt at han bygde på kårbolig på den andre enden, slik at han fekk ei 29 meter lang [[Trønderlån\|lån]]. Han bygde òg ny låve til garden i 1880, samt at han la springvatn til garden frå ein bekk hundre meter unna med tømmerledninger. Dessutan bygde han teglverk og smie.<ref>Kvaal, side 91-92. Da Kvaal skreiv artikkelen i 1988, stod låva framleis på garden, mens låna var riven.</ref>

Aslak Kittelsen: /* Endeleg til California */

2021-03-19T22:08:37Z

Endeleg til California

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 22:08
Linje 28:		Linje 28:
	{{sitat\|Iaftes gik jeg for Plaseer omkring i Gaderne for at see mig om; blandt andet gik jeg ind paa flere Spillehuse, hvor der i store elegante Værelser var anbragt flere Borde og paa samme laae store Dynger af Guld- og Sølvmynt. Guldstykker paa 50, 16, 8 Spd. stode i store Stabler paa Bordene, man kan uden at lyve sige: der vare flere Tusinder paa hvert. Ved Spillet sad Matroser, som neppe havde den nødvendige Paaklædning, blandt de fine Herrer, og Guldstykkerne vankede lystig omkring.}}		{{sitat\|Iaftes gik jeg for Plaseer omkring i Gaderne for at see mig om; blandt andet gik jeg ind paa flere Spillehuse, hvor der i store elegante Værelser var anbragt flere Borde og paa samme laae store Dynger af Guld- og Sølvmynt. Guldstykker paa 50, 16, 8 Spd. stode i store Stabler paa Bordene, man kan uden at lyve sige: der vare flere Tusinder paa hvert. Ved Spillet sad Matroser, som neppe havde den nødvendige Paaklædning, blandt de fine Herrer, og Guldstykkerne vankede lystig omkring.}}

	fortel at tenker å ta eit dampskip opp Sacramento-elva neste dag eller dagen etter. Dette verkar det òg som om han gjorde: [[Kjeldearkiv:Brev frå T. S. Støp 6. september 1852\|Det neste brevet hans]] er datert 6. september 1852, nesten åtte månader seinare, og da er han ved Yuba River, som ligg vel sytti kilometer nord for Sacramento. Han skriv at han har arbeida i «Minerne» i åtte månader, den fyrste tida saman med tre andre nordmenn, seinare på eiga hand «blandt alskens fremmede Nationer». Han hadde tent seg meir enn 800 dollar, og hadde håp om å tene enda meir til året etter:		Støp fortel dessutan at han tenker å ta eit dampskip opp Sacramento-elva neste dag eller dagen etter. Dette verkar det òg som om han gjorde: [[Kjeldearkiv:Brev frå T. S. Støp 6. september 1852\|Det neste brevet hans]] er datert 6. september 1852, nesten åtte månader seinare, og da er han ved Yuba River, som ligg vel sytti kilometer nord for Sacramento. Han skriv at han har arbeida i «Minerne» i åtte månader, den fyrste tida saman med tre andre nordmenn, seinare på eiga hand «blandt alskens fremmede Nationer». Han hadde tent seg meir enn 800 dollar, og hadde håp om å tene enda meir til året etter:

	{{sitat\|Jeg antager, at jeg i næste Aar skal fortjene mig 1000 Dollars til, og naar jeg har erhvervet mig Saameget, at jeg i mit kjære Norge kan leve uafhængigt, agter jeg at vende hjem igjen; thi I maa tro, mine kjære Forældre, at Amerika er et meget trælsomt Land at leve udi.}}		{{sitat\|Jeg antager, at jeg i næste Aar skal fortjene mig 1000 Dollars til, og naar jeg har erhvervet mig Saameget, at jeg i mit kjære Norge kan leve uafhængigt, agter jeg at vende hjem igjen; thi I maa tro, mine kjære Forældre, at Amerika er et meget trælsomt Land at leve udi.}}

Aslak Kittelsen: /* Gullfeber */

2021-03-19T22:08:19Z

Gullfeber

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 22:08
Linje 13:		Linje 13:
	{{thumb\|Tollbygningen Valparaíso.png\|Støp var minst tre månader i Valparaíso i Chile. På biletet ser vi den fyrste tollbygningen der i byen, som var i bruk frå 1831 til 1855.\|Alphonse Bichebois (1801–1851)/Museo Histórico Nacional de Chile.}}		{{thumb\|Tollbygningen Valparaíso.png\|Støp var minst tre månader i Valparaíso i Chile. På biletet ser vi den fyrste tollbygningen der i byen, som var i bruk frå 1831 til 1855.\|Alphonse Bichebois (1801–1851)/Museo Histórico Nacional de Chile.}}

	På denne tida var ~~nemleg~~ [[Utvandringa til Nord-Amerika\|utvandringa til Amerika]] kommi godt i gang i mange fjord- og fjellbygder sønnanfjells, men hadde i liten grad nådd Trøndelag. Hausten 1850 vart det imidlertid rusta ut ein gullgravarekspedisjon i [[Trondhjem]] med California som mål, og Theodor Støp vart med denne: Den 26. oktober 1850 drog han ut med skuta «Sophie» saman med 105 andre håpefulle gullgravarar. Dei var alle menn, dei fleste av dei var trøndarar, og mange var sambygdingar til Støp eller frå nabobygdene.		På denne tida var [[Utvandringa til Nord-Amerika\|utvandringa til Amerika]] kommi godt i gang i mange fjord- og fjellbygder sønnanfjells, men hadde i liten grad nådd Trøndelag. Hausten 1850 vart det imidlertid rusta ut ein gullgravarekspedisjon i [[Trondhjem]] med California som mål, og Theodor Støp vart med denne: Den 26. oktober 1850 drog han ut med skuta «Sophie» saman med 105 andre håpefulle gullgravarar. Dei var alle menn, dei fleste av dei var trøndarar, og mange var sambygdingar til Støp eller frå nabobygdene.

	På nyåret i 1851 kom «Sophie» til [[Rio de Janeiro]], som på den tida var hovudstaden i [[Brasil]]. Skipet vart sagt å vera i dårleg stand, og kondemnert, og dei 106 nordmennane sto derfor utan høve til å komma seg vidare. Da kom eit tilbod frå eit koloniseringsselskap av [[Hamburg]] om å bli nybyggjarar lenger sør i landet, eit tilbod 74 av de 106 nordmennene slo til på. Da dei kom ''Colônia Dona Francisca'', som med tida skulle bli byen [[Joinville]], valte 13 av dei å reise heim med den norske skuta «Colon», som hadde brakt tyske og sveitsiske kolonistar dit. 61 nordmenn valte å bli, iallfall for nokre år, og vart skrivne inn i den lokale lista over innvandrarar.		På nyåret i 1851 kom «Sophie» til [[Rio de Janeiro]], som på den tida var hovudstaden i [[Brasil]]. Skipet vart sagt å vera i dårleg stand, og kondemnert, og dei 106 nordmennane sto derfor utan høve til å komma seg vidare. Da kom eit tilbod frå eit koloniseringsselskap av [[Hamburg]] om å bli nybyggjarar lenger sør i landet, eit tilbod 74 av de 106 nordmennene slo til på. Da dei kom ''Colônia Dona Francisca'', som med tida skulle bli byen [[Joinville]], valte 13 av dei å reise heim med den norske skuta «Colon», som hadde brakt tyske og sveitsiske kolonistar dit. 61 nordmenn valte å bli, iallfall for nokre år, og vart skrivne inn i den lokale lista over innvandrarar.

Aslak Kittelsen på 19. mar. 2021 kl. 14:23

2021-03-19T14:23:14Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 14:23
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>'''[[Theodor Sørensen Støp]]''' (født 18. mai 1828 i [[Skogn]], død 26. juni 1911 i [[Verdal]]) var husmannsson, gardbrukar, utvandrar og gullgravar. Han var mellom dei 106 nordmennene som vart med ein ekspedisjon av [[Trondhjem]] i 1850 for å grava gull i [[California]], og som i staden endte i [[Rio de Janeiro]]. Støp er ein av desse ekspedisjonsdeltakarane vi veit mest om: Han kom seg etter kvart til California via [[Chile]], og herifrå skreiv han minst to brev heim åt foreldra sine, som vart trykt i ''[[Nordre Trondhjems Amtstidende]]'' i 1852. Etter at han kom heim, vart han gardbrukar i nabobygda Verdal, men han skal òg ha rukki ein liten gullgravarekspedisjon til [[Australia]].</onlyinclude>		<onlyinclude>{{thumb\|Theodor Sørensen Støp.png\|Portrett av Theodor Sørensen Støp, henta frå artikkelen «Gullgraverekspedisjonen som skulle til «Californien», og som stranda i Rio de Janeiro, Brasil» av Sveinung Havik, utgitt i ''Årsskrift 1985'' for [[Levanger historielag]].}}'''[[Theodor Sørensen Støp]]''' (født 18. mai 1828 i [[Skogn]], død 26. juni 1911 i [[Verdal]]) var husmannsson, gardbrukar, utvandrar og gullgravar. Han var mellom dei 106 nordmennene som vart med ein ekspedisjon av [[Trondhjem]] i 1850 for å grava gull i [[California]], og som i staden endte i [[Rio de Janeiro]]. Støp er ein av desse ekspedisjonsdeltakarane vi veit mest om: Han kom seg etter kvart til California via [[Chile]], og herifrå skreiv han minst to brev heim åt foreldra sine, som vart trykt i ''[[Nordre Trondhjems Amtstidende]]'' i 1852. Etter at han kom heim, vart han gardbrukar i nabobygda Verdal, men han skal òg ha rukki ein liten gullgravarekspedisjon til [[Australia]].</onlyinclude>

	== Tidleg liv ==		== Tidleg liv ==
Linje 52:		Linje 52:

	== Noter ==		== Noter ==
	{{reflist\|2}}		{{reflist\|3}}

	== Litteratur ==		== Litteratur ==

Kallrustad: Tåler F2!

2021-03-19T14:06:10Z

Tåler F2!

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 14:06
Linje 75:		Linje 75:
	{{DEFAULTSORT:Støp, Theodor}}		{{DEFAULTSORT:Støp, Theodor}}
	{{nn}}		{{nn}}
	{{F1}}		{{F2}}

Aslak Kittelsen: /* Gullfeber */

2021-03-19T13:33:34Z

Gullfeber

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 13:33
Linje 11:		Linje 11:

	== Gullfeber ==		== Gullfeber ==
			{{thumb\|Tollbygningen Valparaíso.png\|Støp var minst tre månader i Valparaíso i Chile. På biletet ser vi den fyrste tollbygningen der i byen, som var i bruk frå 1831 til 1855.\|Alphonse Bichebois (1801–1851)/Museo Histórico Nacional de Chile.}}

	På denne tida var nemleg [[Utvandringa til Nord-Amerika\|utvandringa til Amerika]] kommi godt i gang i mange fjord- og fjellbygder sønnanfjells, men hadde i liten grad nådd Trøndelag. Hausten 1850 vart det imidlertid rusta ut ein gullgravarekspedisjon i [[Trondhjem]] med California som mål, og Theodor Støp vart med denne: Den 26. oktober 1850 drog han ut med skuta «Sophie» saman med 105 andre håpefulle gullgravarar. Dei var alle menn, dei fleste av dei var trøndarar, og mange var sambygdingar til Støp eller frå nabobygdene.		På denne tida var nemleg [[Utvandringa til Nord-Amerika\|utvandringa til Amerika]] kommi godt i gang i mange fjord- og fjellbygder sønnanfjells, men hadde i liten grad nådd Trøndelag. Hausten 1850 vart det imidlertid rusta ut ein gullgravarekspedisjon i [[Trondhjem]] med California som mål, og Theodor Støp vart med denne: Den 26. oktober 1850 drog han ut med skuta «Sophie» saman med 105 andre håpefulle gullgravarar. Dei var alle menn, dei fleste av dei var trøndarar, og mange var sambygdingar til Støp eller frå nabobygdene.

Aslak Kittelsen: /* Litteratur */

2021-03-19T13:18:07Z

Litteratur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 13:18
Linje 74:		Linje 74:
	{{DEFAULTSORT:Støp, Theodor}}		{{DEFAULTSORT:Støp, Theodor}}
	{{nn}}		{{nn}}
			{{F1}}

Aslak Kittelsen: /* Heime att */

2021-03-19T13:17:36Z

Heime att

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 13:17
Linje 35:		Linje 35:
	Ein gong mellom 1852 og 1857 kom Theodor Støp heim att til Skogn. I 1857 drog han saman med mor si, som var blitt enkje, frå Skogn til Verdal. Her kjøpte han garden [[Myr (Verdal gnr 5)\|Myr]], og året etter vart han gift med syskenbarnet sitt, Elen Sofie Iversdatter (1829-1902). Ho må ha vori dotter av Karen Torkildsdotter, faster av Theodor, og Iver Johnsen Sjåstad.<ref>''Markabygda og Ekne'', side 17 og 68.</ref> Dei tre fyrste borna deira vart født på Myr. Ein gong i løpet av dei åra han budde her skal han òg ha vori ein eller to turar i [[Australia]] for å grava gull, visstnok utan særleg hell. Historikar [[Jostein Molde]] meiner han har vori der i åra 1860-1862,<ref>Molde, side 178.</ref> og han har i alle fall kommi heim att ein gong i løpet av hausten 1862, for dottera Christine vart født i juli året etter.		Ein gong mellom 1852 og 1857 kom Theodor Støp heim att til Skogn. I 1857 drog han saman med mor si, som var blitt enkje, frå Skogn til Verdal. Her kjøpte han garden [[Myr (Verdal gnr 5)\|Myr]], og året etter vart han gift med syskenbarnet sitt, Elen Sofie Iversdatter (1829-1902). Ho må ha vori dotter av Karen Torkildsdotter, faster av Theodor, og Iver Johnsen Sjåstad.<ref>''Markabygda og Ekne'', side 17 og 68.</ref> Dei tre fyrste borna deira vart født på Myr. Ein gong i løpet av dei åra han budde her skal han òg ha vori ein eller to turar i [[Australia]] for å grava gull, visstnok utan særleg hell. Historikar [[Jostein Molde]] meiner han har vori der i åra 1860-1862,<ref>Molde, side 178.</ref> og han har i alle fall kommi heim att ein gong i løpet av hausten 1862, for dottera Christine vart født i juli året etter.

	I 1865 kjøpte Støp [[Landstad (Verdal gnr 58/1)\|Landstad]]. Ifylgje bygdeboka for Volhaugen i Verdal var det litt tilfeldig at han kjøpte denne garden: Det vert fortalt at han stod i åkeren på Myr og tok opp poteter da ein kjenning kom forbi. Kjenningen spurte Støp om han ville vera med til Landstad, for det var auksjon der. Støp vart med, og kjøpte like godt garden.<ref>Heimer og folk Volhaugen, side 348.</ref> Her vart han verande resten av livet: Han er busett her i alle folketeljingane frå det året og fram til 1910, i dei siste av dei på føderåd, og han står som eigar av garden i [[matrikkelen 1886]]. Han fornya ein del av husa på garden, mellom anna utvida han den vesle stua med ei bygning som var til sals ein plass i bygda, samt at han bygde på kårbolig på den andre enden, slik at han fekk ei 29 meter lang [[Trønderlån\|lån]]. Han bygde òg ny låve til garden i 1880.<ref>Kvaal, side 91. Da Kvaal skreiv artikkelen i 1988, stod låva framleis på garden, mens låna var riven.</ref>		I 1865 kjøpte Støp [[Landstad (Verdal gnr 58/1)\|Landstad]]. Ifylgje bygdeboka for Volhaugen i Verdal var det litt tilfeldig at han kjøpte denne garden: Det vert fortalt at han stod i åkeren på Myr og tok opp poteter da ein kjenning kom forbi. Kjenningen spurte Støp om han ville vera med til Landstad, for det var auksjon der. Støp vart med, og kjøpte like godt garden.<ref>Heimer og folk Volhaugen, side 348.</ref> Her vart han verande resten av livet: Han er busett her i alle folketeljingane frå det året og fram til 1910, i dei siste av dei på føderåd, og han står som eigar av garden i [[matrikkelen 1886]]. Han fornya ein del av husa på garden, mellom anna utvida han den vesle stua med ei bygning som var til sals ein plass i bygda, samt at han bygde på kårbolig på den andre enden, slik at han fekk ei 29 meter lang [[Trønderlån\|lån]]. Han bygde òg ny låve til garden i 1880, samt at han la springvatn til garden frå ein bekk hundre meter unna med tømmerledninger. Dessutan bygde han teglverk og smie.<ref>Kvaal, side 91-92. Da Kvaal skreiv artikkelen i 1988, stod låva framleis på garden, mens låna var riven.</ref>

	Theodor Støp døydde på Landstad den 26. juni 1911. Tre av borna hans hadde døydd unge av tuberkulose, og sonen Sefanias Støp, som hadde teki over garden etter han, døydde i 1902. Det var den nye ektemannen åt svigerdottera som vart neste brukar, og det er etterkomarane deira som sit på Landstad i dag.		Theodor Støp døydde på Landstad den 26. juni 1911. Tre av borna hans hadde døydd unge av tuberkulose, og sonen Sefanias Støp, som hadde teki over garden etter han, døydde i 1902. Det var den nye ektemannen åt svigerdottera som vart neste brukar, og det er etterkomarane deira som sit på Landstad i dag.

Aslak Kittelsen: litt mer

2021-03-19T13:05:43Z

litt mer

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 13:05
Linje 2:		Linje 2:

	== Tidleg liv ==		== Tidleg liv ==
	Theodor Sørensen vart født i Øvre Skogn, og var son av Berit Johannesdotter Bye (f. 1787) og Søren Torkildson Langås (f. 1795). Faren var nest eldste av ein ungeflokk på elleve på [[Langås (Levanger gnr 100)\|Langås]] i [[Markabygda]], der foreldra var bygselsfolk. <ref>''Markabygda og Ekne'', side 17.</ref> Mora var dotter av husmannsfolket på [[Stavern (Levanger gnr 51/1)\|Stavern]] under [[By (Levanger gnr 49-50)\|By]] i Øvre Skogn. <ref>''Øvre Skogn'', side 147. Stavern var på denne tida husmannsplass, men vart seinare fråskilt som gardsbruk.</ref> Rundt den tida Theodor vart født var faren forpaktar på By, og seinare var han eigar av Stavern nokre år frå 1832.<ref>''Øvre Skogn'', side 148.</ref> Søren vart konfirmert 29. september 1844 under namnet «Theodor Sørensen Krogstad»,<ref>[https://media.digitalarkivet.no/view/2469/15797/49 Ministerialbok nr. 717A06 /1, 1836-1849, s. 271].</ref> som kan vera [[Kråkstad (Levanger gnr 16)\|Kråkstad]], og her er nett Stavern nemnt som fødestaden hans.		Theodor Sørensen vart født i Øvre Skogn, og var son av Berit Johannesdotter Bye (f. 1787) og Søren Torkildson Langås (f. 1795). Faren var nest eldste av ein ungeflokk på elleve på [[Langås (Levanger gnr 100)\|Langås]] i [[Markabygda]], der foreldra var bygselsfolk. <ref>''Markabygda og Ekne'', side 17.</ref> Mora var dotter av husmannsfolket på [[Stavern (Levanger gnr 51/1)\|Stavern]] under [[By (Levanger gnr 49-50)\|By]] i Øvre Skogn. <ref>''Øvre Skogn'', side 147. Stavern var på denne tida husmannsplass, men vart seinare fråskilt som gardsbruk.</ref> Rundt den tida Theodor vart født var faren forpaktar på By, og seinare var han eigar av Stavern nokre år frå 1832.<ref>''Øvre Skogn'', side 148.</ref> Søren vart konfirmert 29. september 1844 under namnet «Theodor Sørensen Krogstad»,<ref>[https://media.digitalarkivet.no/view/2469/15797/49 Ministerialbok nr. 717A06 /1, 1836-1849, s. 271].</ref> som kan vera [[Kråkstad (Levanger gnr 16)\|Kråkstad]], og her er nett Stavern nemnt som fødestaden hans.<ref>Kvaal nemner likevel at Støp vart født på Støpsvold. Kvaal, side 90.</ref>

	~~Det er ikkje heilt klart korfor~~ han ~~seinare~~ tok til ~~med~~ å nytte etternamnet '''Støp''', sannsynlegvis har ~~foreldra hans vorti husmannsfolk~~ under [[Staup (Levanger gnr 1)\|Staup]] ein gong før han drog ut~~, for~~ i ~~eitt av breva frå California ynskjer~~ han at ~~det står vel~~ til ~~med foreldra «paa Støpsvaldet pr~~. ~~Levanger»~~.		Når han etter kvart tok til å nytte etternamnet '''Støp''', heng det sannsynlegvis saman med at far hans på eit tidspunkt vart fergemann ved [[Levangersundet]].<ref>Kvaal, side 90.</ref> I eitt av breva heim frå California ynskjer han at det står vel til med foreldra «paa Støpsvaldet pr. Levanger», og da er det sannsynleg at foreldra har busatt seg nett under [[Staup (Levanger gnr 1)\|Staup]] ein gong før han drog ut.

			Ifylgje dottera [[Tilla Støp\|Tilla]] (1868-1955) hadde Støp god økonomisk sans alt tidleg i livet. Ho fortalte at

			{{sitat\|I sin tidligste ungdom var han gårdsgutt på en gård i Verdal. Der var skikken at arbeidsfolka om morgenen fikk en dram, men Støp solgte drammen sin til drengen og tjente slik noen skillinger.<ref>Attgitt hos Kvaal (side 91), som hadde historia frå Tilla Støp sjølve.</ref>}}

	== Gullfeber ==		== Gullfeber ==
Linje 29:		Linje 33:
	== Heime att ==		== Heime att ==

	Ein gong mellom 1852 og 1857 kom Theodor Støp heim att til Skogn. I 1857 drog han saman med mor si, som var blitt enkje, frå Skogn til Verdal. Her kjøpte han garden [[Myr (Verdal gnr 5)\|Myr]], og året etter vart han gift med syskenbarnet sitt, Elen Sofie Iversdatter (1829-1902). Ho må ha vori dotter av Karen Torkildsdotter, faster av Theodor, og Iver Johnsen Sjåstad.<ref>''Markabygda og Ekne'', side 17 og 68.</ref> Dei tre fyrste borna deira vart født på Myr. Ein gong i løpet av dei åra han budde her skal han òg ha vori ein ~~tur~~ i [[Australia]] for å grava gull, visstnok utan særleg hell. Historikar [[Jostein Molde]] meiner han har vori der i åra 1860-1862,<ref>Molde, side 178.</ref> og han har i alle fall kommi heim att ein gong i løpet av hausten 1862, for dottera Christine vart født i juli året etter.		Ein gong mellom 1852 og 1857 kom Theodor Støp heim att til Skogn. I 1857 drog han saman med mor si, som var blitt enkje, frå Skogn til Verdal. Her kjøpte han garden [[Myr (Verdal gnr 5)\|Myr]], og året etter vart han gift med syskenbarnet sitt, Elen Sofie Iversdatter (1829-1902). Ho må ha vori dotter av Karen Torkildsdotter, faster av Theodor, og Iver Johnsen Sjåstad.<ref>''Markabygda og Ekne'', side 17 og 68.</ref> Dei tre fyrste borna deira vart født på Myr. Ein gong i løpet av dei åra han budde her skal han òg ha vori ein eller to turar i [[Australia]] for å grava gull, visstnok utan særleg hell. Historikar [[Jostein Molde]] meiner han har vori der i åra 1860-1862,<ref>Molde, side 178.</ref> og han har i alle fall kommi heim att ein gong i løpet av hausten 1862, for dottera Christine vart født i juli året etter.

	I 1865 kjøpte Støp [[Landstad (Verdal gnr 58/1)\|Landstad]]. Ifylgje bygdeboka for Volhaugen i Verdal var det litt tilfeldig at han kjøpte denne garden: Det vert fortalt at han stod i åkeren på Myr og tok opp poteter da ein kjenning kom forbi. Kjenningen spurte Støp om han ville vera med til Landstad, for det var auksjon der. Støp vart med, og kjøpte like godt garden.<ref>Heimer og folk Volhaugen, side 348.</ref> Her vart han verande resten av livet: Han er busett her i alle folketeljingane frå det året og fram til 1910, i dei siste av dei på føderåd, og han står som eigar av garden i [[matrikkelen 1886]].		I 1865 kjøpte Støp [[Landstad (Verdal gnr 58/1)\|Landstad]]. Ifylgje bygdeboka for Volhaugen i Verdal var det litt tilfeldig at han kjøpte denne garden: Det vert fortalt at han stod i åkeren på Myr og tok opp poteter da ein kjenning kom forbi. Kjenningen spurte Støp om han ville vera med til Landstad, for det var auksjon der. Støp vart med, og kjøpte like godt garden.<ref>Heimer og folk Volhaugen, side 348.</ref> Her vart han verande resten av livet: Han er busett her i alle folketeljingane frå det året og fram til 1910, i dei siste av dei på føderåd, og han står som eigar av garden i [[matrikkelen 1886]]. Han fornya ein del av husa på garden, mellom anna utvida han den vesle stua med ei bygning som var til sals ein plass i bygda, samt at han bygde på kårbolig på den andre enden, slik at han fekk ei 29 meter lang [[Trønderlån\|lån]]. Han bygde òg ny låve til garden i 1880.<ref>Kvaal, side 91. Da Kvaal skreiv artikkelen i 1988, stod låva framleis på garden, mens låna var riven.</ref>

	Theodor Støp døydde på Landstad den 26. juni 1911. Tre av borna hans hadde døydd unge av tuberkulose, og sonen Sefanias Støp, som hadde teki over garden etter han, døydde i 1902. Det var den nye ektemannen åt svigerdottera som vart neste brukar, og det er etterkomarane deira som sit på Landstad i dag.		Theodor Støp døydde på Landstad den 26. juni 1911. Tre av borna hans hadde døydd unge av tuberkulose, og sonen Sefanias Støp, som hadde teki over garden etter han, døydde i 1902. Det var den nye ektemannen åt svigerdottera som vart neste brukar, og det er etterkomarane deira som sit på Landstad i dag.
Linje 51:		Linje 55:
	== Litteratur ==		== Litteratur ==
	*Havik, Sveinung «Gullgraverekspedisjonen som skulle til «Californien», og som stranda i Rio de Janeiro, Brasil», artikkel i ''Årsskrift 1985'', utgitt av [[Levanger historielag]], 1985. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2019032281049_001}}.		*Havik, Sveinung «Gullgraverekspedisjonen som skulle til «Californien», og som stranda i Rio de Janeiro, Brasil», artikkel i ''Årsskrift 1985'', utgitt av [[Levanger historielag]], 1985. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2019032281049_001}}.
	*Molde, Jostein: «Drømmen om gull og rikdom for 150 år siden», i ''Verdal historielags skrifter : årbok. 2000 Vol. 27''. Utg. [[Verdal historielag]]. 2000. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2014050781001_001}}.		*Kvaal, Erling: «Theodor Sørensen Støp - Bonde og gullgraver», i ''Verdal historielags skrifter : årbok. 1988 Vol. 15''. Utg. [[Verdal historielag]], 1988. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2013060581062_001}}.
			*Molde, Jostein: «Drømmen om gull og rikdom for 150 år siden», i ''Verdal historielags skrifter : årbok. 2000 Vol. 27''. Utg. [[Verdal historielag]], 2000. {{nb.no\|NBN:no-nb_digitidsskrift_2014050781001_001}}.
	*''Skogns historie''. Utg. Nemnda for Skogn historie. 1926-		*''Skogns historie''. Utg. Nemnda for Skogn historie. 1926-
	**Bind 8. Sørmo, John: ''Markabygd og Ekne''. 1979. 517 s. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2011090608122}}.		**Bind 8. Sørmo, John: ''Markabygd og Ekne''. 1979. 517 s. {{nb.no\|NBN:no-nb_digibok_2011090608122}}.

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 19. mar. 2021 kl. 22:08
Linje 28:		Linje 28:
	{{sitat\|Iaftes gik jeg for Plaseer omkring i Gaderne for at see mig om; blandt andet gik jeg ind paa flere Spillehuse, hvor der i store elegante Værelser var anbragt flere Borde og paa samme laae store Dynger af Guld- og Sølvmynt. Guldstykker paa 50, 16, 8 Spd. stode i store Stabler paa Bordene, man kan uden at lyve sige: der vare flere Tusinder paa hvert. Ved Spillet sad Matroser, som neppe havde den nødvendige Paaklædning, blandt de fine Herrer, og Guldstykkerne vankede lystig omkring.}}		{{sitat\|Iaftes gik jeg for Plaseer omkring i Gaderne for at see mig om; blandt andet gik jeg ind paa flere Spillehuse, hvor der i store elegante Værelser var anbragt flere Borde og paa samme laae store Dynger af Guld- og Sølvmynt. Guldstykker paa 50, 16, 8 Spd. stode i store Stabler paa Bordene, man kan uden at lyve sige: der vare flere Tusinder paa hvert. Ved Spillet sad Matroser, som neppe havde den nødvendige Paaklædning, blandt de fine Herrer, og Guldstykkerne vankede lystig omkring.}}

	fortel at tenker å ta eit dampskip opp Sacramento-elva neste dag eller dagen etter. Dette verkar det òg som om han gjorde: [[Kjeldearkiv:Brev frå T. S. Støp 6. september 1852\|Det neste brevet hans]] er datert 6. september 1852, nesten åtte månader seinare, og da er han ved Yuba River, som ligg vel sytti kilometer nord for Sacramento. Han skriv at han har arbeida i «Minerne» i åtte månader, den fyrste tida saman med tre andre nordmenn, seinare på eiga hand «blandt alskens fremmede Nationer». Han hadde tent seg meir enn 800 dollar, og hadde håp om å tene enda meir til året etter:		Støp fortel dessutan at han tenker å ta eit dampskip opp Sacramento-elva neste dag eller dagen etter. Dette verkar det òg som om han gjorde: [[Kjeldearkiv:Brev frå T. S. Støp 6. september 1852\|Det neste brevet hans]] er datert 6. september 1852, nesten åtte månader seinare, og da er han ved Yuba River, som ligg vel sytti kilometer nord for Sacramento. Han skriv at han har arbeida i «Minerne» i åtte månader, den fyrste tida saman med tre andre nordmenn, seinare på eiga hand «blandt alskens fremmede Nationer». Han hadde tent seg meir enn 800 dollar, og hadde håp om å tene enda meir til året etter:

	{{sitat\|Jeg antager, at jeg i næste Aar skal fortjene mig 1000 Dollars til, og naar jeg har erhvervet mig Saameget, at jeg i mit kjære Norge kan leve uafhængigt, agter jeg at vende hjem igjen; thi I maa tro, mine kjære Forældre, at Amerika er et meget trælsomt Land at leve udi.}}		{{sitat\|Jeg antager, at jeg i næste Aar skal fortjene mig 1000 Dollars til, og naar jeg har erhvervet mig Saameget, at jeg i mit kjære Norge kan leve uafhængigt, agter jeg at vende hjem igjen; thi I maa tro, mine kjære Forældre, at Amerika er et meget trælsomt Land at leve udi.}}