Thomas Hermansen - Sideversjonshistorikk

Knut Rage: /* Kjelder og litteratur */

2020-08-07T11:29:17Z

Kjelder og litteratur

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 7. aug. 2020 kl. 11:29
Linje 84:		Linje 84:
	*Gisle Tjong: ''Register over Sunnhordlandslitteratur og -forfattarar''. Database.		*Gisle Tjong: ''Register over Sunnhordlandslitteratur og -forfattarar''. Database.
	*Ernst Berge Drange: ''Tysnes gards- og ættesoge'', band 3 (1989).		*Ernst Berge Drange: ''Tysnes gards- og ættesoge'', band 3 (1989).
	*[https://sites.google.com/site/hermansenbygdeliv/ Thomas Hermansen: Bygdeliv. Skisser frå Tysnes. Red. av Knut Rage.]
	*{{hbr1-1\|pf01053295029046\|Thomas Hermansen}}		*{{hbr1-1\|pf01053295029046\|Thomas Hermansen}}

Vidariv: /* Kjelder og litteratur */ hbr

2019-08-16T09:06:53Z

Kjelder og litteratur: hbr

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 16. aug. 2019 kl. 09:06
Linje 85:		Linje 85:
	*Ernst Berge Drange: ''Tysnes gards- og ættesoge'', band 3 (1989).		*Ernst Berge Drange: ''Tysnes gards- og ættesoge'', band 3 (1989).
	*[https://sites.google.com/site/hermansenbygdeliv/ Thomas Hermansen: Bygdeliv. Skisser frå Tysnes. Red. av Knut Rage.]		*[https://sites.google.com/site/hermansenbygdeliv/ Thomas Hermansen: Bygdeliv. Skisser frå Tysnes. Red. av Knut Rage.]
			*{{hbr1-1\|pf01053295029046\|Thomas Hermansen}}

	{{DEFAULTSORT:HERMANDSEN, THOMAS}}		{{DEFAULTSORT:HERMANDSEN, THOMAS}}

Cnyborg: {{nn}}

2016-01-25T13:20:16Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 25. jan. 2016 kl. 13:20
Linje 94:		Linje 94:
	[[Kategori:Fødsler i 1853]]		[[Kategori:Fødsler i 1853]]
	[[Kategori:Dødsfall i 1903]]		[[Kategori:Dødsfall i 1903]]
			{{nn}}

Knut Rage: /* Første stiftsarkivar i Bergen */

2013-10-26T16:56:51Z

Første stiftsarkivar i Bergen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. okt. 2013 kl. 16:56
Linje 3:		Linje 3:
	== Første stiftsarkivar i Bergen ==		== Første stiftsarkivar i Bergen ==

	Thomas Hermansen var son av handelsmannen [[Herman Olai Hermandsen]]. Sju år gammal vart han sendt til besteforeldra i Bergen, tollrorskar Thomas Lie og hustru Anne Karine. Dei var ikkje hans ordentlege besteforeldre, men var av faren sin morbror-familie – Thomas Lie var ein fetter av faren Herman Olai. Det hadde i første rekkje med skulen å gjera - Thomas skulle ha ei ordentleg utdanning. Og det fekk han også - fram til 1871 var han elev ved katedralskulen. Etter studenteksamen gjekk turen til [[Kristiania]]. Her fullførte han sin juridiske embetseksamen i 1876 – no heiter han Brown Lie Hermansen. Som nyutdanna jurist kom han til [[Hardanger]] og [[Voss]] som sorenskrivarfullmektig. Etter to år her bar det attende til Kristiania, til ei stilling i Finansdepartementet. Men etter mange år i hovudstaden hadde han teke til å lengta vestover. Om han ikkje hadde visst det før, så oppdaga han det no - heimlengten plaga han. I 1885 slo han seg ned på [[~~Kronstad~~]] i [[Årstad]]. Der vart han buande livet ut.		Thomas Hermansen var son av handelsmannen [[Herman Olai Hermandsen]]. Sju år gammal vart han sendt til besteforeldra i Bergen, tollrorskar Thomas Lie og hustru Anne Karine. Dei var ikkje hans ordentlege besteforeldre, men var av faren sin morbror-familie – Thomas Lie var ein fetter av faren Herman Olai. Det hadde i første rekkje med skulen å gjera - Thomas skulle ha ei ordentleg utdanning. Og det fekk han også - fram til 1871 var han elev ved katedralskulen. Etter studenteksamen gjekk turen til [[Kristiania]]. Her fullførte han sin juridiske embetseksamen i 1876 – no heiter han Brown Lie Hermansen. Som nyutdanna jurist kom han til [[Hardanger]] og [[Voss]] som sorenskrivarfullmektig. Etter to år her bar det attende til Kristiania, til ei stilling i Finansdepartementet. Men etter mange år i hovudstaden hadde han teke til å lengta vestover. Om han ikkje hadde visst det før, så oppdaga han det no - heimlengten plaga han. I 1885 slo han seg ned på [[Krohnstad]] i [[Årstad]]. Der vart han buande livet ut.

	Cand. jur. Thomas Hermansen vart i 1884 utnemnd som den første stiftsarkivaren i Bergen (noverande [[Statsarkivet i Bergen\|Statsarkivet]]). Han var då ikkje meir enn 31 år gammal, den yngste som nokon gong har hatt dette embetet. Samanlikna med aktiviteten ved arkivet i dag var dei første åra ved stiftsarkivet ganske så rolege. Den første førespurnaden kom 27. april 1886, og vart besvart på side 1 i kopiboken 25. mai, fortel statsarkivar [[Yngve Nedrebø]] i ein artikkel om stiftsarkivar Thomas Brown Lie Hermansen i Statsarkivet sitt magasin Bergensposten. Den første lesesalsgjesten kom i juni, og dagboka fortel om 23 gjestar første året. Men etter kvart auka gjestetalet, og i 1902 var det 662 registreringar i dagboka.		Cand. jur. Thomas Hermansen vart i 1884 utnemnd som den første stiftsarkivaren i Bergen (noverande [[Statsarkivet i Bergen\|Statsarkivet]]). Han var då ikkje meir enn 31 år gammal, den yngste som nokon gong har hatt dette embetet. Samanlikna med aktiviteten ved arkivet i dag var dei første åra ved stiftsarkivet ganske så rolege. Den første førespurnaden kom 27. april 1886, og vart besvart på side 1 i kopiboken 25. mai, fortel statsarkivar [[Yngve Nedrebø]] i ein artikkel om stiftsarkivar Thomas Brown Lie Hermansen i Statsarkivet sitt magasin Bergensposten. Den første lesesalsgjesten kom i juni, og dagboka fortel om 23 gjestar første året. Men etter kvart auka gjestetalet, og i 1902 var det 662 registreringar i dagboka.

Cnyborg: /* Kjelder og litteratur */ formatering

2013-10-26T16:48:34Z

Kjelder og litteratur: formatering

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. okt. 2013 kl. 16:48
Linje 79:		Linje 79:
	== Kjelder og litteratur ==		== Kjelder og litteratur ==

	:*Thomas Hermansen: ''Bygdeliv''. Nygaards forl. 1887. Den vesle boka finst i dag i berre 4 eks. på norske bibliotek – kun til bruk på lesesal.		*Thomas Hermansen: ''Bygdeliv''. Nygaards forl. 1887. Den vesle boka finst i dag i berre 4 eks. på norske bibliotek – kun til bruk på lesesal.
	:*Nekrolog over TH i Bergens Tidende 12/6 1903.		*Nekrolog over TH i Bergens Tidende 12/6 1903.
	:*''Bergensposten'' nr. 2 1999, Statsarkivet i Bergen.		*''Bergensposten'' nr. 2 1999, Statsarkivet i Bergen.
	:*Gisle Tjong: ''Register over Sunnhordlandslitteratur og -forfattarar''. Database.		*Gisle Tjong: ''Register over Sunnhordlandslitteratur og -forfattarar''. Database.
	:*Ernst Berge Drange: ''Tysnes gards- og ættesoge'', band 3 (1989).		*Ernst Berge Drange: ''Tysnes gards- og ættesoge'', band 3 (1989).
			*[https://sites.google.com/site/hermansenbygdeliv/ Thomas Hermansen: Bygdeliv. Skisser frå Tysnes. Red. av Knut Rage.]
	[https://sites.google.com/site/hermansenbygdeliv/ Thomas Hermansen: Bygdeliv. Skisser frå Tysnes. Red. av Knut Rage.]

	{{DEFAULTSORT:HERMANDSEN, THOMAS}}		{{DEFAULTSORT:HERMANDSEN, THOMAS}}

Cnyborg: Cnyborg flyttet siden Thomas Hermandsen til Thomas Hermansen

2013-10-26T16:48:03Z

Cnyborg flyttet siden Thomas Hermandsen til Thomas Hermansen

← Eldre sideversjon	Sideversjonen fra 26. okt. 2013 kl. 16:48
(Ingen forskjell)

Knut Rage: /* Nærgåande skildring av Tysnes */

2013-10-26T14:50:37Z

Nærgåande skildring av Tysnes

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. okt. 2013 kl. 14:50
Linje 43:		Linje 43:
	== Nærgåande skildring av Tysnes ==		== Nærgåande skildring av Tysnes ==

	Thomas ~~Hermandsen~~ let det ikkje vera nokon tvil om at det er Tysnes som er skildra. Namna er så autentiske som det går an: Trond Gjerstad, Marta Borgen, Kristen Hovland, Bertel Solheim. Her er nemnd stader som ”Langelandselven” – her er rett nok sparsamt med dialektuttrykk, men tiltaleforma ”Dokker” er teke i bruk.		Thomas Hermansen let det ikkje vera nokon tvil om at det er Tysnes som er skildra. Namna er så autentiske som det går an: Trond Gjerstad, Marta Borgen, Kristen Hovland, Bertel Solheim. Her er nemnd stader som ”Langelandselven” – her er rett nok sparsamt med dialektuttrykk, men tiltaleforma ”Dokker” er teke i bruk.

	I kva grad personar og hendingar i boka er teke frå det verkelege livet skal eg ikkje uttala meg om her, det kunne vore interessant å leggja teksten meir under lupa såleis. Det interessante er at ~~Hermandsen~~ ikkje legg skjul på kvar det er meint å gå føre seg – på Tysnes, nærare bestemt i Vågebygda, på Gjerstad og i Gjersvik. Det les ein både ut av namna og av skildringa elles. Han legg elles for dagen ein naturleg kjennskap til landhandarmiljøet – landhandlar Evensen er ein gjennomgangsfigur i boka, han er også ordførar i kommunen og ein mektig mann. Er det så enkelt som at Evensen = faren Herman Olai Hermandsen?		I kva grad personar og hendingar i boka er teke frå det verkelege livet skal eg ikkje uttala meg om her, det kunne vore interessant å leggja teksten meir under lupa såleis. Det interessante er at Hermansen ikkje legg skjul på kvar det er meint å gå føre seg – på Tysnes, nærare bestemt i Vågebygda, på Gjerstad og i Gjersvik. Det les ein både ut av namna og av skildringa elles. Han legg elles for dagen ein naturleg kjennskap til landhandarmiljøet – landhandlar Evensen er ein gjennomgangsfigur i boka, han er også ordførar i kommunen og ein mektig mann. Er det så enkelt som at Evensen = faren Herman Olai Hermandsen?

	Det skal mot til for å gå så tett inn på eit bygdamiljø som ~~Hermandsen~~ gjer i denne boka, nærast med ekte namn på folk. Slikt skriv ein ikkje om ein bur i bygda. Slikt skriv berre den som er flytta herfrå og har distansert seg i eit anna og høgare samfunnslag. Han må ha vore mykje her som vaksen, han ser ut til å kjenna miljøet.		Det skal mot til for å gå så tett inn på eit bygdamiljø som Hermansen gjer i denne boka, nærast med ekte namn på folk. Slikt skriv ein ikkje om ein bur i bygda. Slikt skriv berre den som er flytta herfrå og har distansert seg i eit anna og høgare samfunnslag. Han må ha vore mykje her som vaksen, han ser ut til å kjenna miljøet.

	Bygdesamfunnet på Tysnes, og då nærare bestemt Gjersvik og Våge, er skildra så inngåande og så utleverande at det mest er rart det ikkje vart bråk av det. Her er bygdefolk nemnd, rett nok ikkje med heilt rette namn, sjølv om det ikkje er langt unna. Men lensmann og fut og ordførar treng ein ikkje setja namn på. Her er det eigne lover som gjeld – slektskap og venskap, gjeld og tilbakebetaling av gjeld. Eller som me ville sagt i dag – korrupsjon. Særleg er lensmannen støtt og stadig ute om seg for å tuska til seg eigedommar og anna:		Bygdesamfunnet på Tysnes, og då nærare bestemt Gjersvik og Våge, er skildra så inngåande og så utleverande at det mest er rart det ikkje vart bråk av det. Her er bygdefolk nemnd, rett nok ikkje med heilt rette namn, sjølv om det ikkje er langt unna. Men lensmann og fut og ordførar treng ein ikkje setja namn på. Her er det eigne lover som gjeld – slektskap og venskap, gjeld og tilbakebetaling av gjeld. Eller som me ville sagt i dag – korrupsjon. Særleg er lensmannen støtt og stadig ute om seg for å tuska til seg eigedommar og anna:

Knut Rage: /* Samfunnskritisk */

2013-10-26T14:49:01Z

Samfunnskritisk

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. okt. 2013 kl. 14:49
Linje 35:		Linje 35:
	== Samfunnskritisk ==		== Samfunnskritisk ==

	Thomas ~~Hermandsen~~ var 34 år gammal då boka kom ut i 1887, på Nygaards forlag. Og det er ei forunderleg lita bok, ein serie skisser som heng meir eller mindre saman – enkel nok å lesa, ein kjem lett gjennom ho – eit lite kunstverk på sitt vis. Her er det samtalane, snakket, som rår. Daglegdags pludring om praktiske ting, stundom kjem misunning til uttrykk. Handling er det ikkje stort av. Alt skjer på eit underliggjande plan, i det som ikkje vert sagt eller fortalt. Heile tida går det som ein beisk straum gjennom boka kor tomt livet eigentleg er. Stundom er forfattaren sjølv med – han er til stades i dette ”jeg-et” som innimellom dukkar opp.		Thomas Hermansen var 34 år gammal då boka kom ut i 1887, på Nygaards forlag. Og det er ei forunderleg lita bok, ein serie skisser som heng meir eller mindre saman – enkel nok å lesa, ein kjem lett gjennom ho – eit lite kunstverk på sitt vis. Her er det samtalane, snakket, som rår. Daglegdags pludring om praktiske ting, stundom kjem misunning til uttrykk. Handling er det ikkje stort av. Alt skjer på eit underliggjande plan, i det som ikkje vert sagt eller fortalt. Heile tida går det som ein beisk straum gjennom boka kor tomt livet eigentleg er. Stundom er forfattaren sjølv med – han er til stades i dette ”jeg-et” som innimellom dukkar opp.

	''Bygdeliv'' manglar ikkje samfunnskritikk – det er det som er hovudærendet til boka, viser det seg. Det får me med oss allereie frå første sida, det er bispevisitas og i prestegarden har ”dei fine” samla seg. (Her får me forresten eit pussig lite glimt av ein viss proprietær Olaf Nilsen, ein ”friskfyraktig” type av ein evigheitsstudent – ”en saan upraktisk fyr, som snakker om alt muligt, en saan – ææ – idealist.” Er det proprietær [[Claus Pavels Riis]] frå [[Nymark]] me møter her, mannen som skreiv songen om [[Anne Knutsdotter]]?) I blomstrande vendingar rosar bisp og prest kvarandre så det mest går over i det groteske, dei andre stemmer i og det heile får etter kvart eit mest fråstøytande preg.		''Bygdeliv'' manglar ikkje samfunnskritikk – det er det som er hovudærendet til boka, viser det seg. Det får me med oss allereie frå første sida, det er bispevisitas og i prestegarden har ”dei fine” samla seg. (Her får me forresten eit pussig lite glimt av ein viss proprietær Olaf Nilsen, ein ”friskfyraktig” type av ein evigheitsstudent – ”en saan upraktisk fyr, som snakker om alt muligt, en saan – ææ – idealist.” Er det proprietær [[Claus Pavels Riis]] frå [[Nymark]] me møter her, mannen som skreiv songen om [[Anne Knutsdotter]]?) I blomstrande vendingar rosar bisp og prest kvarandre så det mest går over i det groteske, dei andre stemmer i og det heile får etter kvart eit mest fråstøytande preg.

Knut Rage: /* Gravlagd i Bergen */

2013-10-26T14:48:33Z

Gravlagd i Bergen

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. okt. 2013 kl. 14:48
Linje 19:		Linje 19:
	Men døden innhenta han brått, i relativt ung alder. 11. juni [[1903]] døydde han av kreft, femti år gammal. Han ligg gravlagd på Årstad kyrkjegard - gravstaden som han delar med mora og søstrene er framleis bevart.		Men døden innhenta han brått, i relativt ung alder. 11. juni [[1903]] døydde han av kreft, femti år gammal. Han ligg gravlagd på Årstad kyrkjegard - gravstaden som han delar med mora og søstrene er framleis bevart.

	Mykje tyder på at han sjølv ikkje var klar over kor alvorleg sjukdomen eigentleg var - "man vidste ikke andet, end at han var frisk og rask. Det er vel ikke mange Dage, i alle disse Aar han ikke har været at træffe paa Stiftsarkivet. Imidlertid havde han i den senere Tid skrantet, uden at det dog førend de allersidste Dage blev klart, hvor alvorlig Sygdommen var", heiter det i nekrologen som stod på trykk i Bergens Tidende 12. juni 1903. Nekrologen vert avslutta med desse orda: "Han vil mindes som en ren, ædel og selvstændig Karakter, en interesseret, tolerant og sympatisk Mand, hvis tidlige Bortgang vil beklages af alle dem, der har kjendt ham. Stiftsarkivar ~~Hermandsen~~ var ugift. Han har imidlertid været som en Far for sine Søskende og sin nærmeste Familje, og ikke mindst i dette Forhold er hans trofaste Sind, Opofrelse og varme Hjertelag kommet for Dagen. Saavel indenfor denne snevre Kreds som af alle, der kjendte ham, vil Thomas ~~Hermandsens~~ Navn blive bevaret i kjær Erindring."		Mykje tyder på at han sjølv ikkje var klar over kor alvorleg sjukdomen eigentleg var - "man vidste ikke andet, end at han var frisk og rask. Det er vel ikke mange Dage, i alle disse Aar han ikke har været at træffe paa Stiftsarkivet. Imidlertid havde han i den senere Tid skrantet, uden at det dog førend de allersidste Dage blev klart, hvor alvorlig Sygdommen var", heiter det i nekrologen som stod på trykk i Bergens Tidende 12. juni 1903. Nekrologen vert avslutta med desse orda: "Han vil mindes som en ren, ædel og selvstændig Karakter, en interesseret, tolerant og sympatisk Mand, hvis tidlige Bortgang vil beklages af alle dem, der har kjendt ham. Stiftsarkivar Hermansen var ugift. Han har imidlertid været som en Far for sine Søskende og sin nærmeste Familje, og ikke mindst i dette Forhold er hans trofaste Sind, Opofrelse og varme Hjertelag kommet for Dagen. Saavel indenfor denne snevre Kreds som af alle, der kjendte ham, vil Thomas Hermansens Navn blive bevaret i kjær Erindring."

	== Novellesamlinga Bygdeliv ==		== Novellesamlinga Bygdeliv ==

Knut Rage på 26. okt. 2013 kl. 14:46

2013-10-26T14:46:16Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 26. okt. 2013 kl. 14:46
Linje 1:		Linje 1:
	<onlyinclude>{{thumb\|Thomas hermansen.jpg\|Thomas Hermandsen (1853-1903). (Lokalhistorisk arkiv i Tysnes)}} '''[[Thomas ~~Hermandsen~~]]''' (fødd 8. januar [[1853]] på [[Tysnes]], død 11. juni [[1903]]) var den første stiftsarkivaren i [[Bergen]]. ~~Hermandsen~~ var politisk radikal, og gav i 1887 ut boka ''Bygdeliv'', som på ein nærgåande måte skildrar kvardagslivet på [[Tysnes]] i [[Sunnhordland]], særleg som ein kamp mellom samfunnsklassar.		<onlyinclude>{{thumb\|Thomas hermansen.jpg\|Thomas Hermandsen (1853-1903). (Lokalhistorisk arkiv i Tysnes)}} '''[[Thomas Hermansen]]''' (fødd 8. januar [[1853]] på [[Tysnes]], død 11. juni [[1903]]) var den første stiftsarkivaren i [[Bergen]]. Hermansen var politisk radikal, og gav i 1887 ut boka ''Bygdeliv'', som på ein nærgåande måte skildrar kvardagslivet på [[Tysnes]] i [[Sunnhordland]], særleg som ein kamp mellom samfunnsklassar.

	== Første stiftsarkivar i Bergen ==		== Første stiftsarkivar i Bergen ==