Kallrustad på 29. sep. 2021 kl. 08:45

2021-09-29T08:45:22Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 29. sep. 2021 kl. 08:45
Linje 1:		Linje 1:
	'''[[Vassbruksmiljø Takle]]''' er ei [[stampemølle]] som ligg på [[Takle]] i [[Gulen kommune]] i [[Sogn ~~og Fjordane~~]]. Ei [[stampe]] er ein bygning som vart brukt til framstilling av [[filt]] eller [[vadmel\|vadmål]].		'''[[Vassbruksmiljø Takle]]''' er ei [[stampemølle]] som ligg på [[Takle]] i [[Gulen kommune]] i [[Sogn]]. Ei [[stampe]] er ein bygning som vart brukt til framstilling av [[filt]] eller [[vadmel\|vadmål]].

	==Historie==		==Historie==

Olve Utne: {{nn}}

2017-09-04T22:29:55Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 4. sep. 2017 kl. 22:29
Linje 20:		Linje 20:
	[[Kategori:Gulen kommune]]		[[Kategori:Gulen kommune]]
	[[Kategori:Kulturvernanlegg]]		[[Kategori:Kulturvernanlegg]]
			{{nn}}

Cnyborg på 20. feb. 2013 kl. 08:25

2013-02-20T08:25:11Z

← Eldre sideversjon		Sideversjonen fra 20. feb. 2013 kl. 08:25
Linje 19:		Linje 19:

	[[Kategori:Gulen kommune]]		[[Kategori:Gulen kommune]]
			[[Kategori:Kulturvernanlegg]]

Cnyborg: Vassbrukmiljø Takle flytta til Vassbruksmiljø Takle

2013-02-20T07:06:50Z

Vassbrukmiljø Takle flytta til Vassbruksmiljø Takle

← Eldre sideversjon	Sideversjonen fra 20. feb. 2013 kl. 07:06
(Ingen forskjell)

Cnyborg: bearbeida frå http://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Vassbruksmilj%C3%B8_Takle&oldid=1465787

2013-02-20T07:06:35Z

bearbeida frå http://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Vassbruksmilj%C3%B8_Takle&oldid=1465787

Ny side

'''[[Vassbruksmiljø Takle]]''' er ei [[stampemølle]] som ligg på [[Takle]] i [[Gulen kommune]] i [[Sogn og Fjordane]]. Ei [[stampe]] er ein bygning som vart brukt til framstilling av [[filt]] eller [[vadmel|vadmål]].

==Historie==
[[Stølsvatnet]] på [[Midttakle]] har frå gamalt av gjeve grunnlag for regulering og nytte av vassmengda i [[Takleelva]]. Nedanfor eit restaurert kvernhus nær brua på Midttakle er det reist ei operativ stampe. Ho vart truleg bygd av Bård Eivindson Takle i [[1880]] og var i bruk fram til [[1945]]. Nær brua på Midttakle står eit kvernhus som i [[1996]]-[[1997|97]] vart [[restaurering|restaurert]] med ny kledning og [[torvtak]], kvernkall og slok. I ein tømmerstokk i kvernhuset er rissa inn årstalet [[1785]]. Det er grunn til å tru at alle brukarane på Midttakle var saman om [[kvern]]a.

Stampa vart bygd opp att på dei gamle murane i [[1998]]-[[1999]] med stønad frå kommunen med middel til særskilde tiltak i landbrukslandskapet. I august [[1999]] vart vassbruksanlegget og stampa på Takle opna under [[Kystsogevekene]].

==Stamping==
[[Stamping]] vart gjort om våren eller sommaren, for dei ferdig stampa vevstuane skulle bleikast, og det vart gjort på bøen like ovafor stampa. Ein kunne bruke bøen på denne måten før graset hadde vokse skikkelig til, og når håa voks opp etter første slåtten. Den eine enden av vevstuen vart festa til marka med to pinnar, ein i kvart hjørne. Vevstuen vart så rulla ut og strekt og fest i andre enden på same måten. Så vart dei bleika i sola.

Stampa vart driven med vasskraft med et stort vasshjul. Det store hjulet gav jamn fart og trykk til krafta som vart brukt fire gonger for kvar omdreiing. Ein skulle lyfte to store trestokkar for kvar vevstu, og det var plass til tre stuar samtidig. Den høge stampestokken fekk plass oppe under mønet, og for kvart lyft fall han ned på stuen. Då gjekk vevstuane rundt og vart jamnt banka. Dei låg i kvart sitt kar fylt med varmt såpevatn under denne tovinga.

I stampehuset var det ei grue med ein stor kjel som vart brukt til oppvarming av vatn. I hellegolvet var der eit sluk, slik at det vatnet som var brukt gjekk rett i elva.
På Midttakle har ein restaurert ei stampe ut frå ein modell laga av Magnus Takle, for å vise korleis dette handverket vart utført tidlegare.

==Kjelder==

* [http://nn.wikipedia.org/wiki/Vassbruksmilj%C3%B8_Takle Vassbruksmiljø Takle] på ''Wikipedia på nynorsk''

[[Kategori:Gulen kommune]]

Vassbruksmiljø Takle - Sideversjonshistorikk

Kallrustad på 29. sep. 2021 kl. 08:45

Olve Utne: {{nn}}

Cnyborg på 20. feb. 2013 kl. 08:25

Cnyborg: Vassbrukmiljø Takle flytta til Vassbruksmiljø Takle

Cnyborg: bearbeida frå http://nn.wikipedia.org/w/index.php?title=Vassbruksmilj%C3%B8_Takle&oldid=1465787