Mikrohistorie: Forskjell mellom sideversjoner

ingen redigeringsforklaring
mIngen redigeringsforklaring
Ingen redigeringsforklaring
Linje 1: Linje 1:
<onlyinclude>[[Bilde:Arbeidere ved Vestfos Cellulosefabrik (oeb-177448).jpg|thumb|Mikrohistorie handlar om avgrensa grupper eller hendingar. (Øvre Eiker bibliotek)]]'''[[Mikrohistorie]]''' er nemninga på noko som helst blir kalla ei tilnærming til historisk forsking. ''Den Store Danske Encyklopædi'' bd 13 (utg. 1999) har denne definisjonen av fagfeltet: «form for historieforskning, der forsøger at tage udgangpunkt i meget små enheder så som tilsyneladende betydningsløse enkeltindivider, institutioner, byer eller landsbyer for derigjennom at afdække historiske mønstre og processer af mere omfattende rækkevidde».</onlyinclude><ref>Sitert i Harbsmeier 1999, s. 7.</ref>
<onlyinclude>[[Bilde:Arbeidere ved Vestfos Cellulosefabrik (oeb-177448).jpg|thumb|Mikrohistorie handlar om avgrensa grupper eller hendingar. (Øvre Eiker bibliotek)]]'''[[Mikrohistorie]]''' er nemninga på noko som helst blir kalla ei tilnærming til historisk forsking. ''Den Store Danske Encyklopædi'' bd 13 (utg. 1999) har denne definisjonen av fagfeltet: «form for historieforskning, der forsøger at tage udgangpunkt i meget små enheder så som tilsyneladende betydningsløse enkeltindivider, institutioner, byer eller landsbyer for derigjennom at afdække historiske mønstre og processer af mere omfattende rækkevidde».</onlyinclude><ref>Sitert i Harbsmeier 1999, s. 7.</ref>


== Framvekst ==
== Framvekst ==
Linje 17: Linje 16:
Boka Carlo Ginzburg skreiv i 1976 (på svensk 1983) om ein italiensk møller på 1500-talet og dei ideane han hadde om korleis verda hang saman, var i 1999 omsett til 13 språk.<ref>Thing 1999, s. 7.</ref> Italiensk mikrohistorie har generelt hatt fokus på enkeltaktørar i historia.
Boka Carlo Ginzburg skreiv i 1976 (på svensk 1983) om ein italiensk møller på 1500-talet og dei ideane han hadde om korleis verda hang saman, var i 1999 omsett til 13 språk.<ref>Thing 1999, s. 7.</ref> Italiensk mikrohistorie har generelt hatt fokus på enkeltaktørar i historia.


Den tyske mikrohistorievarianten er meir inspirert av antropologiske samfunnsstudiar (community studies); ein grundig gjennomgang av heile (små) lokalsamfunn over til dels lange tidsrom heller enn enkeltaktørar, og er sterkt prega av fagomgrep frå historisk antropologi. Bak det kjente arbeidet om veverlandsbyen Laichingen (1650-1900) sto [[Hans Medick]], ein av dei leiande tyske mikrohistorikarene.<ref>Sjå t.d. Kjeldstadli 1989 og Gorißen 1988.</ref>
Den tyske mikrohistorievarianten er meir inspirert av antropologiske samfunnsstudiar (community studies); ein grundig gjennomgang av heile (små) lokalsamfunn over til dels lange tidsrom heller enn enkeltaktørar, og er sterkt prega av fagomgrep frå historisk antropologi. Bak det kjente arbeidet om vevarlandsbyen Laichingen (1650-1900) sto [[Hans Medick]], ein av dei leiande tyske mikrohistorikarene.<ref>Sjå t.d. Kjeldstadli 1989 og Gorißen 1988.</ref> Også dei tre monumentale bøkene om den vesle tyske landsbyen Neckarhausen frå 1500-talet til kring 1900 (1984, 1990 og 1998) av David Warren Sabean bør nemnast her. Men grensene er ikkje heilt geografiske; den italienske historikaren Giovanni Levi skreiv i 1985 ei bok som òg bygde på ei nitid registrering, lenking og kopling av personhistoriske kjelder som grunnlag for å analysere forhold som slektsskap og økonomi, gjensidigheit og sal og kjøp av jord, arv med meire.<ref>Levi 1985, engelsk 1988.</ref>


I Danmark har kulturforskaren Palle Ove Christiansen vidareutvikla denne antropologisk inspirerte mikrohistoria ved å kombinere notidig feltarbeid med grundige arkivstudiar slik mange norske lokalhistorikarar er fortrulege med i noko han sjølv har kalla antropologiske feltstudiar blant menneske i fortida.<ref>Christiansen 2004, s. 24f og 135.</ref>
I Danmark har kulturforskaren Palle Ove Christiansen vidareutvikla denne antropologisk inspirerte mikrohistoria ved å kombinere notidig feltarbeid med grundige arkivstudiar slik mange norske lokalhistorikarar er fortrulege med i noko han sjølv har kalla antropologiske feltstudiar blant menneske i fortida.<ref>Christiansen 2004, s. 24f og 135.</ref>
==Nyare trendar==
På 2010-talet har feltet utvikla seg vidare. Med utgangspunkt i fagmiljø i Ungarn og på Island er det etablert [http://www.microhistory.eu/ eit mikrohistorienettverk] og to nye bøker dedikert til feltet eller perspektivet er publisert.<ref>Magnússon og Szijártó 2013 og Götlund og Kåks 2014.</ref> Det er òg gjort forsøk på ein meir presist definisjon av feltet, formulert at historikaren  István Szijártó ved Eötvös Loránd-universitetet i Budapest. Han meiner mikrohistorie bør vere :<br />
# Ei intensiv undersøking av eit relativt presist avgrensa mindre objekt,
# med å finne svar på «store historiske spørsmål» som eit viktig mål, og
# som legg vekt på at historiske aktørar har sjølvstendig aktiv vilje til å handle.


==Mikrohistorie i Noreg==
==Mikrohistorie i Noreg==
Linje 29: Linje 34:


== Referansar ==
== Referansar ==
<references/>
<references/>


Linje 37: Linje 41:
* Ginzburg, Carlo 1976 (1983): ''Osten och maskarne. En 1500-talsmjölnares tankar om skapelsen''. Italiensk original 1976, svensk utgåve Stockholm 1983.
* Ginzburg, Carlo 1976 (1983): ''Osten och maskarne. En 1500-talsmjölnares tankar om skapelsen''. Italiensk original 1976, svensk utgåve Stockholm 1983.
*[http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=16065 Gorißen, Stefan: Anmeldelse av Hans Medicks bok «Weben und Überleben in Laichingen 1650-1900», 1998.]
*[http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=16065 Gorißen, Stefan: Anmeldelse av Hans Medicks bok «Weben und Überleben in Laichingen 1650-1900», 1998.]
* Götlund, Anna og Helena Kåks 2014: ''Mikrohistoria. En introduktion för uppsatsskrivande studentar''. Studentlitteratur AB, Lund.
* Harbsmeier, Michael 1999: Mikrohistorie – et plaidoyer. ''Den jyske Historiker'' nr 85: 7–19.
* Harbsmeier, Michael 1999: Mikrohistorie – et plaidoyer. ''Den jyske Historiker'' nr 85: 7–19.
* Iggers, Georg G. 1997 (2005): ''Historiography in the Twentieth Century. From Scientific Objectivity to the Postmodern Challenge''. Wesleyan University Press. Første utgåve 1997, denne med ny epilog av forfattaren.  
* Iggers, Georg G. 1997 (2005): ''Historiography in the Twentieth Century. From Scientific Objectivity to the Postmodern Challenge''. Wesleyan University Press. Første utgåve 1997, denne med ny epilog av forfattaren.  
Linje 47: Linje 52:
* Langholm, Sivert 1974: Historie på individnivå. Omkring Ullensakerprosjektet – et mikrohistorisk eksperiment. ''Historisk tidsskrift'' 3: 243–272.
* Langholm, Sivert 1974: Historie på individnivå. Omkring Ullensakerprosjektet – et mikrohistorisk eksperiment. ''Historisk tidsskrift'' 3: 243–272.
* Langholm, Sivert 2000: Om kulturhistorie, sosialhistorie og hamskifter i historien. ''Holmgang. Om førmoderne samfunn. Festskrift til Kåre Lunden''. Tid og Tanke 4. Skriftserie frå Historisk institutt, Universitetet i Oslo.
* Langholm, Sivert 2000: Om kulturhistorie, sosialhistorie og hamskifter i historien. ''Holmgang. Om førmoderne samfunn. Festskrift til Kåre Lunden''. Tid og Tanke 4. Skriftserie frå Historisk institutt, Universitetet i Oslo.
* Levi, Giovanni 1985 (1988): ''Inheriting Power. The Story of an Exorcist''. The University of Chicago press, Chicago.
* Magnússon, Sigurður Gylfi og István Szijártó 2013: ''What is Microhistory? Theory and practice''. Routledge. London and New York.
* Slettan, Dagfinn 1996: Sosialhistorie etter 1970: «Fra sosialhistorie til kulturhistorie?» ''Historisk tidsskrift'' hefte 1/2: 78–116.
* Slettan, Dagfinn 1996: Sosialhistorie etter 1970: «Fra sosialhistorie til kulturhistorie?» ''Historisk tidsskrift'' hefte 1/2: 78–116.
* Thing, Morten 1999: Spor og tegn. Introduktion til Carlo Ginzburgs forfatterskab. Thing, Morten (red.): ''Spor. Om historie og historisk metode''. Museum Tusculanums forlag. Københavns Universitet: 7–23.
* Thing, Morten 1999: Spor og tegn. Introduktion til Carlo Ginzburgs forfatterskab. Thing, Morten (red.): ''Spor. Om historie og historisk metode''. Museum Tusculanums forlag. Københavns Universitet: 7–23.
* Sabean, David Warren 1984: ''Power in the Blood: Popular Culture and Village Discourse in Early  Modern Germany''. Cambridge University Press.
* Sabean, David Warren 1990: ''Property, production, and family in Neckarhausen, 1700–1870''. Cambridge University Press.
* Sabean, David Warren 1998: ''Kinship in Neckarhausen, 1700–1870''. Cambridge University Press.
* Sogner, Sølvi 1994: Mikrohistorie og menneskeskjebner. De gamle tingbøkene – en «ny» og spennende kilde. ''Kirke og kultur'' nr 1: 21–31.
* Sogner, Sølvi 1994: Mikrohistorie og menneskeskjebner. De gamle tingbøkene – en «ny» og spennende kilde. ''Kirke og kultur'' nr 1: 21–31.
* Sogner, Sølvi 2006: Magnus og Barbara. Mikrohistorie i Nordsjøregionen på 1600-tallet. ''Historisk tidsskrift'' 3: 377–401.
* Sogner, Sølvi 2006: Magnus og Barbara. Mikrohistorie i Nordsjøregionen på 1600-tallet. ''Historisk tidsskrift'' 3: 377–401.
Veiledere, Administratorer, Skribenter
7 166

redigeringer