Spansk: Forskjell mellom sideversjoner

Fra lokalhistoriewiki.no
Hopp til navigering Hopp til søk
mIngen redigeringsforklaring
({{nn}})
(16 mellomliggende versjoner av 3 brukere er ikke vist)
Linje 1: Linje 1:
'''[[Spansk]]''' (''español'') eller '''kastiljansk''' (''castellano'') hører til den iberiske gruppa av romanske språk. Språket har sitt opphav i det nordlege Castilla og spreidde seg tidleg derifrå vidare til resten av det sentrale og sørlege [[Spania]]. Gjennom den spanske kolonialiseringa frå slutten av [[1400-talet]] og utover har spansk teke over som hovudspråk i heile det som no er kjent som [[Latin-Amerika]], berre med unntak av [[Brasil]]. På liknande vis, men i mindre grad, har språket òg vorte utbreidd i [[Afrika]] og [[Aust-Asia]].
<onlyinclude>{{thumb|13392cr kleppfiskemballasje.jpg|Spanskspråkleg [[kleppfisk]]emballasje frå [[Kristiansund]].|Olve Utne}}
'''[[Spansk]]''' (''español'') eller '''kastiljansk''' (''castellano'') hører til den iberiske gruppa av romanske språk. Språket har sitt opphav i det nordlege Castilla og spreidde seg tidleg derifrå vidare til resten av det sentrale og sørlege [[Spania]]. Gjennom den spanske kolonialiseringa frå slutten av [[1400-talet]] og utover har spansk teke over som hovudspråk i heile det som no er kjent som [[Latin-Amerika]], berre med unntak av [[Brasil]]. På liknande vis, men i mindre grad, har språket òg vorte utbreidd i [[Afrika]] og [[Aust-Asia]]. I Noreg har spansk hovudsakleg vore aktuelt i samband med [[kleppfisk]]handel i tidlegare tider; og i samband med innvandring frå [[Latin-Amerika|latinamerikanske]] og andre spanskspråklege land så vel som i samband med reising til og busetjing i spanskspråklege land og område frå [[1970-åra]] av. </onlyinclude>
 
== Historie ==
[[image:Libro de buen amor f. 3r.jpg|thumb|right|Ei side frå ''Libro de buen amor'' &mdash; eit handskrift i [[latinsk skrift]] frå 1300-talet.]]
[[image:Aljamiado.jpg|thumb|right|Tekst på ''aljamiado'' &mdash; kastiljansk skrive med [[arabisk skrift]] &mdash; frå 1500-talet.]]
<br clear="all"/>
 
== Grammatikk ==
 
== Spansk i Skandinavia ==
 
[[image:MBI Orden de las bendiciones 261b.gif|thumb|right|Ei side frå ei spanskspråkleg bønebok etter [[portugisarjødar|portugisarjødisk]] tradisjon, trykt i [[Amsterdam]] i 1650.]]
=== Portugisarjødane ===
 
[[image:8259 Spanskesmuget, Kristiansund.jpg|thumb|left|Eit minne om spansketida i Kristiansund: Gateskilt i [[Spanskesmuget i Kristiansund|Spanskesmuget]] på [[Innlandet i Kristiansund|Innlandet]] i [[Kristiansund]]. {{byline|Olve Utne}}]]
=== Kleppfiskhandelen ===
Ord med spansk opphav som har slege gjennom i [[kristiansundsdialekt]]en inkluderer ''å vende'' (’å selje (fisk)’, ‘å handle (med fisk)’, frå spansk «vender»), ''å ha save på (noko)'' (‘å ha greie på (noko)’, frå spansk «saber», ‘(å) kunna’) og ''[[bacalao]]'' (‘kleppfiskgryte med tomatsaus’, frå spansk «bacalao», ‘[[torsk]], kleppfisk’).
 
=== Nyare innvandring ===
 
=== Feriespråket ===
 
=== Spansk i skulen ===


[[kategori:språk]]
[[kategori:språk]]
[[kategori:Spania]]
{{nn}}

Sideversjonen fra 28. jan. 2016 kl. 20:50

Spanskspråkleg kleppfiskemballasje frå Kristiansund.
Foto: Olve Utne

Spansk (español) eller kastiljansk (castellano) hører til den iberiske gruppa av romanske språk. Språket har sitt opphav i det nordlege Castilla og spreidde seg tidleg derifrå vidare til resten av det sentrale og sørlege Spania. Gjennom den spanske kolonialiseringa frå slutten av 1400-talet og utover har spansk teke over som hovudspråk i heile det som no er kjent som Latin-Amerika, berre med unntak av Brasil. På liknande vis, men i mindre grad, har språket òg vorte utbreidd i Afrika og Aust-Asia. I Noreg har spansk hovudsakleg vore aktuelt i samband med kleppfiskhandel i tidlegare tider; og i samband med innvandring frå latinamerikanske og andre spanskspråklege land så vel som i samband med reising til og busetjing i spanskspråklege land og område frå 1970-åra av.

Historie

Ei side frå Libro de buen amor — eit handskrift i latinsk skrift frå 1300-talet.
Tekst på aljamiado — kastiljansk skrive med arabisk skrift — frå 1500-talet.


Grammatikk

Spansk i Skandinavia

Ei side frå ei spanskspråkleg bønebok etter portugisarjødisk tradisjon, trykt i Amsterdam i 1650.

Portugisarjødane

Eit minne om spansketida i Kristiansund: Gateskilt i SpanskesmugetInnlandet i Kristiansund.
Foto: Olve Utne

Kleppfiskhandelen

Ord med spansk opphav som har slege gjennom i kristiansundsdialekten inkluderer å vende (’å selje (fisk)’, ‘å handle (med fisk)’, frå spansk «vender»), å ha save på (noko) (‘å ha greie på (noko)’, frå spansk «saber», ‘(å) kunna’) og bacalao (‘kleppfiskgryte med tomatsaus’, frå spansk «bacalao», ‘torsk, kleppfisk’).

Nyare innvandring

Feriespråket

Spansk i skulen