Sigurd Einbu: Forskjell mellom sideversjoner

Fra lokalhistoriewiki.no
Hopp til navigering Hopp til søk
(Ny side: '''Sigurd Einbu''' fødd 5. november 1866Nordi LieLesjaskogen, død 1946, var ein landskjent, sjølvlærd astronom. Til liks med bror sin, [[Ragnvald Einbu...)
 
(la til bilde)
Linje 1: Linje 1:
'''[[Sigurd Einbu]]''' fødd [[5. november]] [[1866]] på [[Nordi Lie]] på [[Lesjaskogen]], død [[1946]], var ein landskjent, sjølvlærd astronom. Til liks med bror sin, [[Ragnvald Einbu|Ragnvald]] var han som gut interessert i teikning og måling, men far hans, Peder, meinte han burde finne seg eit praktisk arbeid, så da vart det [[Hamar lærerskole|Hamar Seminar]] der han gjekk ut i 1886. Han var gift med Helga Brennødegaarden.
<onlyinclude>{{thumb|BautaSigurdEinbuLesjaskog-detalj foran.jpg|Relieff på bautaen over Sigurd Einbu ved Lesjaskog kyrkje|Arnfinn Kjelland}}
'''[[Sigurd Einbu]]''' fødd [[5. november]] [[1866]] på [[Nordi Lie]] på [[Lesjaskogen]], død [[1946]], var ein landskjent, sjølvlærd astronom. Til liks med bror sin, [[Ragnvald Einbu|Ragnvald]] var han som gut interessert i teikning og måling, men far hans, Peder, meinte han burde finne seg eit praktisk arbeid, så da vart det [[Hamar lærerskole|Hamar Seminar]] der han gjekk ut i 1886. Han var gift med Helga Brennødegaarden.</onlyinclude>


Einbu vart så lærar i [[Øyer]], seinare [[Vågå]] og [[Sel]] til han vart tilsett på [[Dombås]] i [[Forside: Dovre kommune|Dovre kommune]] i 1896. der var han lærar til 1910, da han gjekk av for å ofre seg på heiltid for den store vitskaplege interessa han hadde hatt frå han var ungdom: astronomien.
Einbu vart så lærar i [[Øyer]], seinare [[Vågå]] og [[Sel]] til han vart tilsett på [[Dombås]] i [[Forside: Dovre kommune|Dovre kommune]] i 1896. der var han lærar til 1910, da han gjekk av for å ofre seg på heiltid for den store vitskaplege interessa han hadde hatt frå han var ungdom: astronomien.
Linje 17: Linje 18:


Einbu arbeidde òg med målsak og lokalhistorie. Han skreiv mykje i [http://www.farkiv.ol.no/historielag/aarbok_gd/aarbok_list.php?a=search&value=1&SearchField=1&SearchOption=Contains&SearchFor=Einbu%2C+Sigurd Årbok for Gudbrandsdølen], og han skreiv i bøkene om dei første åra av kommunestyringa i Lesja og Dovre. Han var òg tre periodar i Dovre heradsstyre.
Einbu arbeidde òg med målsak og lokalhistorie. Han skreiv mykje i [http://www.farkiv.ol.no/historielag/aarbok_gd/aarbok_list.php?a=search&value=1&SearchField=1&SearchOption=Contains&SearchFor=Einbu%2C+Sigurd Årbok for Gudbrandsdølen], og han skreiv i bøkene om dei første åra av kommunestyringa i Lesja og Dovre. Han var òg tre periodar i Dovre heradsstyre.
===Bauta ved Lesjaskog kyrkje===
<gallery>
Bilde:BautaSigurdEinbuLesjaskog.jpg|Bautaen ved Lesjaskog kyrkje
Bilde:BautaSigurdEinbuLesjaskog-detalj bak.jpg|Detalj frå bautaen
</gallery>


===Litteratur===
===Litteratur===
* [[Lars Moen|Moen, Lars]] 1946: Minneord om Sigurd Einbu. ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' s. 111-116.
* [[Lars Moen|Moen, Lars]] 1946: Minneord om Sigurd Einbu. ''[[Årbok for Gudbrandsdalen]]'' s. 111-116.
*[[Bruker:Arnfinn_Kjelland|Kjelland, Arnfinn]] 1987: ''[[Bygdebok for Lesja]] bd. 1. Gards- og slektshistorie for Lesjaskogen'' s. 188.
*[[Bruker:Arnfinn_Kjelland|Kjelland, Arnfinn]] 1987: ''[[Bygdebok for Lesja]] bd. 1. Gards- og slektshistorie for Lesjaskogen'' s. 188.


{{DEFAULTSORT:Einbu, Sigurd}}
{{DEFAULTSORT:Einbu, Sigurd}}

Sideversjonen fra 4. okt. 2011 kl. 10:57

Relieff på bautaen over Sigurd Einbu ved Lesjaskog kyrkje
Foto: Arnfinn Kjelland

Sigurd Einbu fødd 5. november 1866Nordi LieLesjaskogen, død 1946, var ein landskjent, sjølvlærd astronom. Til liks med bror sin, Ragnvald var han som gut interessert i teikning og måling, men far hans, Peder, meinte han burde finne seg eit praktisk arbeid, så da vart det Hamar Seminar der han gjekk ut i 1886. Han var gift med Helga Brennødegaarden.

Einbu vart så lærar i Øyer, seinare Vågå og Sel til han vart tilsett på Dombås i Dovre kommune i 1896. der var han lærar til 1910, da han gjekk av for å ofre seg på heiltid for den store vitskaplege interessa han hadde hatt frå han var ungdom: astronomien.

Einbu skreiv sjølv om korleis han kom i gang med å kike på stjernene i Norsk populær-astronomisk tidsskrift i 1944; han fekk låne ein god jaktkikkert av ein kamerat den hausten han kom til Dombås, og med den leita han seg fram til «ei mengd vakre stjernehopar og dobbeltstjerner».. Seinare kjøpte han ein langkikkert som forstørra om lag 50 gonger, og han fekk kontakt med fagfolk som hjelpte han med store stjernekart. Han og kona budde på Brennøygarden, eit bruk som låg høveleg til for å observere himmelen, og der bygde han observatorium for ein større kikkert han fekk utlånt av Nansenfondet i 1906. Seinare fekk han stipend slik at han kunne ofre seg for arbeidet på fulltid.

Einbu vart heidra av mange for dei vitskaplege bidraga han gav til faget:

  • Lindemanns pris i 1906
  • Atogenes Silvasmedlajen i 1912
  • Fritjof Nansens pris i 1926
  • Gunnerusmedaljen i 1931

Einbu var medlem av:

  • Societe astronomique de France
  • Sociedad Astronomica de Mexico
  • Det norske videnskapsakademi

Einbu arbeidde òg med målsak og lokalhistorie. Han skreiv mykje i Årbok for Gudbrandsdølen, og han skreiv i bøkene om dei første åra av kommunestyringa i Lesja og Dovre. Han var òg tre periodar i Dovre heradsstyre.

Bauta ved Lesjaskog kyrkje


Litteratur